Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ

Yıl 2021, Cilt: 23 Sayı: 4 , 1671 - 1708 , 31.12.2021
https://doi.org/10.16953/deusosbil.975564
https://izlik.org/JA54AL39HX

Öz

Turizm ekonomik, sosyal, kültürel ve çevresel faktörleri etkilemesi açısından çok boyutlu ve turist ile ev sahibi arasındaki etkileşime dayalı dinamik bir süreçtir. Turizmin olumsuz ekonomik, çevresel ve sosyal etkileri azaltmayı ve yerel halka fayda sağlamayı amaçlayan sorumlu turizm yaklaşımı destinasyonda yer alan bütün paydaşların sorumluluklarının bilincinde olmasını ve bu sorumluluklar çerçevesinde gerçekleştirdikleri uygulamalarını kapsamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, turistik destinasyonların gelişiminde, turizmin destinasyon üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirgemeyi, yerel halk için ekonomik faydalar üretmeyi, yerel halkı karar verme sürecine dahil etmeyi, doğal kaynakları ve kültürel mirası korumayı, turistler ve yerel halk arasında anlamlı bağlar kurmayı, dezavantajlı grupların erişimini sağlamayı ve kültürel açıdan duyarlı olmayı hedefleyen sorumlu turizm anlayışının rolünün incelenmesidir. Çalışmada öncelikle literatür taraması yapılmıştır. Yerli ve yabancı literatürde yer alan bilgiler ışığında çalışmanın ilk iki bölümü oluşturulduktan sonra veri toplama araçları olan derinlemesine görüşme ve odak grup görüşmesi yardımıyla elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Sorumlu turizm ile destinasyon gelişimi arasındaki ilişki sorumlu turizmin boyutları olan çevresel sorumluluk, ekonomik sorumluluk ve sosyo-kültürel sorumluluk kapsamında derinlemesine incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise araştırma kapsamında elde edilen bulgular ışığında sorumlu turizm anlayışının destinasyon gelişimi üzerindeki etkileri, destinasyon paydaşlarının sorumlu turizm anlayışı içerisindeki rolleri ve sorumlu turizm yaklaşımı ile destinasyon gelişimi süreci ortaya konulmuştur.

Kaynakça

  • Amit, R. & Schoemaker, P.J.H. (1993). Strategic assets and organizational rent. Strategic Management Journal, 14 (1), 33-46.
  • Avcıkurt, C. (2007). Turizm sosyolojisi: Turist - yerel halk etkileşimi. 2. Baskı. Ankara: Detay Yayıncılık.
  • Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17 (1), 99-120.
  • Beritelli, P., Bieger, T. & Laesser, C. (2007). Destination governance: Using corporate governance theories as a foundation for effective destination management. Journal of Travel Research, 46, 96-107.
  • Bertan, S. (2009). Turizmin çevre üzerinde yarattığı etkiler: Pamukkale örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 20 (2), 204-214.
  • Booyens, I. (2010). Rethinking township tourism: Towards responsible tourism development in south african townships. Development Southern Africa, 27 (2), 273- 287.
  • Bramwell, B. & Alletorp, L. (2001). Attitudes in the danish tourism industry to the roles of business and government in sustainable tourism. International Journal of Tourism Research, 3, 91-103.
  • Buhalis, D. (2000). Marketing the competitive destination of the future. Tourism Management, 21 (1), 97-116.
  • Burgold, J. & Rolfes, M. (2013). Of voyeuristic safari tours and responsible tourism with educational value: Observing moral communication in slum and township tourism in Cape Town and Mumbai. Die Erde: Journal of the Geographical Society of Berlin, 144 (2), 161-174.
  • Burt, R.S. (1997). The contingent value of social capital. Administrative Science Quarterly, 42, 339-365.
  • Cape Town (2002). Cape Town declaration: Cape Town conference on responsible tourism in destinations. http://responsibletourismpartnership.org/cape-town-declaration- on-responsi ble-tourism/ (Erişim Tarihi: 11.05.2017).
  • Chan, J.K.L. (2010). Building sustainable tourism destination and developing responsible tourism: Conceptual framework, key issues and challenges. Tourism Development Journal-An International Research Journal, 8 (1), 24-32.
  • Chettiparamb, A. & Kokkranikal, J. (2012). Responsible tourism and sustainability: The case of Kumarakom in Kerala, India. Journal of Policy Research in Tourism, Leisure and Events, 4 (3), 302-326.
  • Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94, 95-120.
  • DEAT. (1996). White paper: The development and promotion of tourism in South Africa. https://www.tourism.gov.za/AboutNDT/Publications/Tourism%20White%20Paper.pdf (Erişim Tarihi: 13.01.2016).
  • Fairweather, J.R., Maslin, C. & Simmons, D.G. (2005). Environmental values and response to ecolabels among international visitors to New Zealand. Journal of Sustainable Tourism, 13 (1), 82-98.
  • Fang, W. (2020). Tourism in emerging economies: The way we green, sustainable, and healthy. Singapur: Springer.
  • Forster, J. (1964). The sociological consequences of tourism. International Journal of Comparative Sociology, 5, 217-227.
  • Frey, N. & George, R. (2010). Responsible tourism management: The missing link between business owners' attitudes and behaviour in the Cape Town tourism industry. Tourism Management, 31, 621-628.
  • Fuchs, M. (2004). Strategy development in tourism destinations: A DEA approach. Poznan University Economics Review, 4 (1), 52-73.
  • Fyall, A., Callod, C. & Edwards, B. (2003). Relationship marketing: The challenge for destinations. Annals of Tourism Research, 30 (3), 644-659.
  • Gao, J., Huang, Z., & Zhang, C. (2016). Tourist’ perceptions of responsibility: An application of norm-activation theory. Journal of Sustainable Tourism, 25 (2), 276-291.
  • Goebert, B. & Rosenthal, H.M. (2002). Beyond listening: Learning the secret language of focus groups. New York: John Wiley & Sons Inc.
  • Goodwin, H. (2005). Responsible tourism and the market. Occasional paper No. 4. https://www.responsiblevacation.com/ImagesClient/certification.pdf (Erişim Tarihi: 13.01.2018).
  • Goodwin, H. & Francis, J. (2003). Ethical and responsible tourism: Consumer trends in the UK. Journal of Vacation Marketing, 9, 271-284.
  • Graburn, N.H.H. (1980). Teaching the anthropology of tourism. International Social Science Journal, 32 (1), 56-68.

  • Grant, R.M. (1999). The resource-based theory of competitive advantage: Implications for strategy formulation. M.H. Zack (Ed.), Knowledge and strategy içinde (ss. 3-23). Oxford: Butterworth-Heinemann.
  • Gray, R. & Bebbington, J. (2001). Accounting for the environment. 2. Baskı. Londra: SAGE Publications.
  • Grimwood, B.S.R., Yudina, O., Muldoon, M. & Qiu, J. (2015). Responsibility in tourism: A discursive analysis. Annals of Tourism Research, 50, 22-38.
  • Gürbüz, A. (2002). Turizmin sosyal çevreye etkisi üzerine bir araştırma. Teknoloji, 5 (1-2), 49-59.
  • Haugland, S.A., Ness, H., Gronseth, B.O. & Aarstad, J. (2011). Development of tourism destinations: An integrated multilevel perspective. Annals of Tourism Research, 38 (1), 268-290.
  • Hedlund, T., Marell, A. & Garling, T. (2012). The mediating effect of value orientation on the relationship between socio-demographic factors and environmental concern in swedish tourist’ vacation choices. Journal of Ecotourism, 11 (1), 16-33.
  • Hu, Y. & Ritchie, J.R.B. (1993). Measuring destination attractiveness: A contextual approach. Journal of Travel Research, 32 (2), 25-34.
  • Hudson, S., & Miller, G.A. (2005). Ethical Orientation and Awareness of Tourism Students. Journal of Business Ethics, 62 (4): 383-396.
  • Isaac, R.K. (2010). Moving from pilgrimage to responsible tourism: The case of Palestine. Current Issues in Tourism, 13 (6), 579-590.
  • Kreiser, P.M. (2011). Entrepreneurial orientation and organizational learning: The impact of network range and network closure. Entrepreneurship Theory and Practice, 35 (5), 1025-1050.
  • Krippendorf, J. (1999). The holiday makers: Understanding the impact of leisure and travel. 8. Baskı. Oxford: Butterworth-Heinemann Publications.
  • Krueger, R.A. & Casey, M.A. (2015). Focus groups: A practical guide for applied research. 5. Baskı. Londra: SAGE Publications.
  • Kuşluvan, S. (1999). Turizm gelişiminin çevre üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri ve olumsuz etkilerin yönetimi. Kapadokya Toplantıları V, 80-103.
  • Lechner, C. & Dowling, M. (2003). Firm networks: External relationships as sources for the growth and competitiveness of entrepreneurial firms. Entrepreneurship & Regional Development, 15 (1), 1-26.
  • Lee, H.Y., Bonn, M.A., Reid, E.L. & Kim, W.G. (2017). Differences in tourist ethical judgment and responsible tourism intention: An ethical scenario approach. Tourism Management, 60, 298-307.
  • Lorant, D. & Tünde, A. (2010). Responsible tourism and tourism ecology. Forum Geografic, 9 (9), 191-196.
  • Mahrouse, G. (2011). Feel-good tourism: An ethical option for socially-conscious westerners? ACME: An International E-Journal for Critical Geographies, 10 (3), 372- 391.
  • Mathew, V. (2009). Sustainable tourism: A case of destination competitiveness in south asia. South Asian Journal of Tourism and Heritage, 2 (1), 83-89.
  • McLaren, D. (2003). Rethinking tourism and ecotravel. 2. Baskı. Bloomfield: Kumarian Press.
  • Melian-Gonzalez, A. & Garcia-Falcon, J.M. (2003). Competitive potential of tourism in destinations. Annals of Tourism Research, 30 (3), 720-740.
  • Merwe, M.v.d. & Wöcke, A. (2007). An investigation into responsible tourism practices in the South African hotel industry. South African Journal of Business Management, 38 (2), 1-15.
  • Mihalic, T., Mohamadi, S., Abbasi, A. & David, L.D. (2021). Mapping a sustainable and responsible tourism paradigm: A bibliometric and citation network analysis. Sustainability, 13 (2), 853-874.
  • Mondal, S. & Samaddar, K. (2021). Responsible tourism towards sustainable development: Literature review and research agenda. Asia Pacific Business Review, 27 (2), 229-266.
  • Morgan, D.L. (1997). Focus groups as qualitative research. 2. Baskı. Londra: SAGE Publications.
  • Murphy, P., Pritchard, M.P. & Smith, B. (2000). The destination product and its impact on traveller perceptions. Tourism Management, 21, 43-52.
  • Ndou, V. & Petti, C. (2007). DMS business models design and destination configurations: Choice and implementation issues. Information Technology & Tourism, 9, 3-14.
  • Özdoğan, O.N. (2014). Sürdürülebilir turizm ve kültürel miras. M. Kozak (Ed.), Sürdürülebilir turizm: Kavramlar – uygulamalar içinde (ss. 45-60). Ankara: Detay Yayıncılık.
  • Prideaux, P. (2000). The resort development spectrum: A new approach to modeling resort development. Tourism Management, 21, 225-240.
  • Rodriguez-Diaz, M. & Espino-Rodriguez, T. (2008). A model of strategic evaluation of a tourism destination based on internal and relational capabilities. Journal of Travel Research, 46, 368-380.
  • Sainaghi, R. & De Carlo, M. (2016). How to create destination capabilities in the field of new product development. H. Pechlaner & E. Innerhofer (Ed.), Competence-based innovation in hospitality and tourism içinde (ss. 185-196). Londra: Routledge.
  • Sarı, Y. & Kozak, M. (2005). Turizm pazarlamasına ı̇nternetin etkisi: Destinasyon web siteleri için bir model önerisi. Akdeniz İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9, 248-271.
  • Sekaran, U. (2003). Research methods for business: A skill-building approach. 4. Baskı. New York: John Wiley & Sons Inc.
  • Sinclair, M.T. & Stabler, M. (2002). The economics of tourism. 2. Baskı. Londra: Routledge.
  • Soda, G., Usai, A. & Zaheer, A. (2004). Network memory: The influence of past and current networks on performance. Academy of Management Journal, 47 (6), 893-906.
  • Spenceley, A. (2008). Introduction: Responsible tourism in southern africa. A. Spenceley (Ed.), Responsible tourism: Critical issues for conservation and development içinde (ss. 1-24). Londra: Earthscan.
  • Spenceley, A., Relly, P., Keyser, H., Warmeant, P., McKenzie, M., Mataboge, A., Norton, P., Mahlangu, S. & Seif, J. (2002). Responsible tourism manual for South Africa. Pretoria: Government of South Africa Department of Environmental Affairs and Tourism.
  • Svensson, B., Nordin, S. & Flagestad, A. (2005). A governance perspective on destination development‐ Exploring partnerships, clusters and innovation systems. Tourism Review, 60 (2), 32-37.
  • Wang, Y. & Krakover, S. (2008). Destination marketing: Competition, cooperation or coopetition? International Journal of Contemporary Hospitality Management, 20 (2), 126-141.
  • Warren, C., Gripper, J. & Claringbould, L. (2013). World responsible tourism day case study: Encouraging environmental awareness in children through ecotourism interpretation. Progress in Responsible Tourism, 2 (2), 111-127.
  • Watkins, E. (1994). Do guests want green hotels? Lodging Hospitality, 50 (4), 70-72.
  • WWF (2001). Tourism – position statement. http://assets.panda.org/downloads/wwf_ tourism_ position.pdf. (Erişim Tarihi: 14.11.2017).
  • Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. 6. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Toplam 68 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Erdem Aktaş 0000-0002-7439-8918

Avşar Kurgun 0000-0002-2092-5292

Gönderilme Tarihi 28 Temmuz 2021
Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2021
DOI https://doi.org/10.16953/deusosbil.975564
IZ https://izlik.org/JA54AL39HX
Yayımlandığı Sayı Yıl 2021 Cilt: 23 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA Aktaş, E., & Kurgun, A. (2021). SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(4), 1671-1708. https://doi.org/10.16953/deusosbil.975564

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR

Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:

• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla