SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ

Erdem Aktaş; Avşar Kurgun

doi:10.16953/deusosbil.975564

SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ

Öz

Turizm ekonomik, sosyal, kültürel ve çevresel faktörleri etkilemesi açısından çok boyutlu ve turist ile ev sahibi arasındaki etkileşime dayalı dinamik bir süreçtir. Turizmin olumsuz ekonomik, çevresel ve sosyal etkileri azaltmayı ve yerel halka fayda sağlamayı amaçlayan sorumlu turizm yaklaşımı destinasyonda yer alan bütün paydaşların sorumluluklarının bilincinde olmasını ve bu sorumluluklar çerçevesinde gerçekleştirdikleri uygulamalarını kapsamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, turistik destinasyonların gelişiminde, turizmin destinasyon üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirgemeyi, yerel halk için ekonomik faydalar üretmeyi, yerel halkı karar verme sürecine dahil etmeyi, doğal kaynakları ve kültürel mirası korumayı, turistler ve yerel halk arasında anlamlı bağlar kurmayı, dezavantajlı grupların erişimini sağlamayı ve kültürel açıdan duyarlı olmayı hedefleyen sorumlu turizm anlayışının rolünün incelenmesidir. Çalışmada öncelikle literatür taraması yapılmıştır. Yerli ve yabancı literatürde yer alan bilgiler ışığında çalışmanın ilk iki bölümü oluşturulduktan sonra veri toplama araçları olan derinlemesine görüşme ve odak grup görüşmesi yardımıyla elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Sorumlu turizm ile destinasyon gelişimi arasındaki ilişki sorumlu turizmin boyutları olan çevresel sorumluluk, ekonomik sorumluluk ve sosyo-kültürel sorumluluk kapsamında derinlemesine incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise araştırma kapsamında elde edilen bulgular ışığında sorumlu turizm anlayışının destinasyon gelişimi üzerindeki etkileri, destinasyon paydaşlarının sorumlu turizm anlayışı içerisindeki rolleri ve sorumlu turizm yaklaşımı ile destinasyon gelişimi süreci ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Amit, R. & Schoemaker, P.J.H. (1993). Strategic assets and organizational rent. Strategic Management Journal, 14 (1), 33-46.
Avcıkurt, C. (2007). Turizm sosyolojisi: Turist - yerel halk etkileşimi. 2. Baskı. Ankara: Detay Yayıncılık.
Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17 (1), 99-120.
Beritelli, P., Bieger, T. & Laesser, C. (2007). Destination governance: Using corporate governance theories as a foundation for effective destination management. Journal of Travel Research, 46, 96-107.
Bertan, S. (2009). Turizmin çevre üzerinde yarattığı etkiler: Pamukkale örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 20 (2), 204-214.
Booyens, I. (2010). Rethinking township tourism: Towards responsible tourism development in south african townships. Development Southern Africa, 27 (2), 273- 287.
Bramwell, B. & Alletorp, L. (2001). Attitudes in the danish tourism industry to the roles of business and government in sustainable tourism. International Journal of Tourism Research, 3, 91-103.
Buhalis, D. (2000). Marketing the competitive destination of the future. Tourism Management, 21 (1), 97-116.

Burgold, J. & Rolfes, M. (2013). Of voyeuristic safari tours and responsible tourism with educational value: Observing moral communication in slum and township tourism in Cape Town and Mumbai. Die Erde: Journal of the Geographical Society of Berlin, 144 (2), 161-174.
Burt, R.S. (1997). The contingent value of social capital. Administrative Science Quarterly, 42, 339-365.
Cape Town (2002). Cape Town declaration: Cape Town conference on responsible tourism in destinations. http://responsibletourismpartnership.org/cape-town-declaration- on-responsi ble-tourism/ (Erişim Tarihi: 11.05.2017).
Chan, J.K.L. (2010). Building sustainable tourism destination and developing responsible tourism: Conceptual framework, key issues and challenges. Tourism Development Journal-An International Research Journal, 8 (1), 24-32.
Chettiparamb, A. & Kokkranikal, J. (2012). Responsible tourism and sustainability: The case of Kumarakom in Kerala, India. Journal of Policy Research in Tourism, Leisure and Events, 4 (3), 302-326.
Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94, 95-120.
DEAT. (1996). White paper: The development and promotion of tourism in South Africa. https://www.tourism.gov.za/AboutNDT/Publications/Tourism%20White%20Paper.pdf (Erişim Tarihi: 13.01.2016).
Fairweather, J.R., Maslin, C. & Simmons, D.G. (2005). Environmental values and response to ecolabels among international visitors to New Zealand. Journal of Sustainable Tourism, 13 (1), 82-98.
Fang, W. (2020). Tourism in emerging economies: The way we green, sustainable, and healthy. Singapur: Springer.
Forster, J. (1964). The sociological consequences of tourism. International Journal of Comparative Sociology, 5, 217-227.
Frey, N. & George, R. (2010). Responsible tourism management: The missing link between business owners' attitudes and behaviour in the Cape Town tourism industry. Tourism Management, 31, 621-628.
Fuchs, M. (2004). Strategy development in tourism destinations: A DEA approach. Poznan University Economics Review, 4 (1), 52-73.
Fyall, A., Callod, C. & Edwards, B. (2003). Relationship marketing: The challenge for destinations. Annals of Tourism Research, 30 (3), 644-659.
Gao, J., Huang, Z., & Zhang, C. (2016). Tourist’ perceptions of responsibility: An application of norm-activation theory. Journal of Sustainable Tourism, 25 (2), 276-291.
Goebert, B. & Rosenthal, H.M. (2002). Beyond listening: Learning the secret language of focus groups. New York: John Wiley & Sons Inc.
Goodwin, H. (2005). Responsible tourism and the market. Occasional paper No. 4. https://www.responsiblevacation.com/ImagesClient/certification.pdf (Erişim Tarihi: 13.01.2018).
Goodwin, H. & Francis, J. (2003). Ethical and responsible tourism: Consumer trends in the UK. Journal of Vacation Marketing, 9, 271-284.
Graburn, N.H.H. (1980). Teaching the anthropology of tourism. International Social Science Journal, 32 (1), 56-68. 
Grant, R.M. (1999). The resource-based theory of competitive advantage: Implications for strategy formulation. M.H. Zack (Ed.), Knowledge and strategy içinde (ss. 3-23). Oxford: Butterworth-Heinemann.
Gray, R. & Bebbington, J. (2001). Accounting for the environment. 2. Baskı. Londra: SAGE Publications.
Grimwood, B.S.R., Yudina, O., Muldoon, M. & Qiu, J. (2015). Responsibility in tourism: A discursive analysis. Annals of Tourism Research, 50, 22-38.
Gürbüz, A. (2002). Turizmin sosyal çevreye etkisi üzerine bir araştırma. Teknoloji, 5 (1-2), 49-59.
Haugland, S.A., Ness, H., Gronseth, B.O. & Aarstad, J. (2011). Development of tourism destinations: An integrated multilevel perspective. Annals of Tourism Research, 38 (1), 268-290.
Hedlund, T., Marell, A. & Garling, T. (2012). The mediating effect of value orientation on the relationship between socio-demographic factors and environmental concern in swedish tourist’ vacation choices. Journal of Ecotourism, 11 (1), 16-33.
Hu, Y. & Ritchie, J.R.B. (1993). Measuring destination attractiveness: A contextual approach. Journal of Travel Research, 32 (2), 25-34.
Hudson, S., & Miller, G.A. (2005). Ethical Orientation and Awareness of Tourism Students. Journal of Business Ethics, 62 (4): 383-396.
Isaac, R.K. (2010). Moving from pilgrimage to responsible tourism: The case of Palestine. Current Issues in Tourism, 13 (6), 579-590.
Kreiser, P.M. (2011). Entrepreneurial orientation and organizational learning: The impact of network range and network closure. Entrepreneurship Theory and Practice, 35 (5), 1025-1050.
Krippendorf, J. (1999). The holiday makers: Understanding the impact of leisure and travel. 8. Baskı. Oxford: Butterworth-Heinemann Publications.
Krueger, R.A. & Casey, M.A. (2015). Focus groups: A practical guide for applied research. 5. Baskı. Londra: SAGE Publications.
Kuşluvan, S. (1999). Turizm gelişiminin çevre üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri ve olumsuz etkilerin yönetimi. Kapadokya Toplantıları V, 80-103.
Lechner, C. & Dowling, M. (2003). Firm networks: External relationships as sources for the growth and competitiveness of entrepreneurial firms. Entrepreneurship & Regional Development, 15 (1), 1-26.
Lee, H.Y., Bonn, M.A., Reid, E.L. & Kim, W.G. (2017). Differences in tourist ethical judgment and responsible tourism intention: An ethical scenario approach. Tourism Management, 60, 298-307.
Lorant, D. & Tünde, A. (2010). Responsible tourism and tourism ecology. Forum Geografic, 9 (9), 191-196.
Mahrouse, G. (2011). Feel-good tourism: An ethical option for socially-conscious westerners? ACME: An International E-Journal for Critical Geographies, 10 (3), 372- 391.
Mathew, V. (2009). Sustainable tourism: A case of destination competitiveness in south asia. South Asian Journal of Tourism and Heritage, 2 (1), 83-89.
McLaren, D. (2003). Rethinking tourism and ecotravel. 2. Baskı. Bloomfield: Kumarian Press.
Melian-Gonzalez, A. & Garcia-Falcon, J.M. (2003). Competitive potential of tourism in destinations. Annals of Tourism Research, 30 (3), 720-740.
Merwe, M.v.d. & Wöcke, A. (2007). An investigation into responsible tourism practices in the South African hotel industry. South African Journal of Business Management, 38 (2), 1-15.
Mihalic, T., Mohamadi, S., Abbasi, A. & David, L.D. (2021). Mapping a sustainable and responsible tourism paradigm: A bibliometric and citation network analysis. Sustainability, 13 (2), 853-874.
Mondal, S. & Samaddar, K. (2021). Responsible tourism towards sustainable development: Literature review and research agenda. Asia Pacific Business Review, 27 (2), 229-266.
Morgan, D.L. (1997). Focus groups as qualitative research. 2. Baskı. Londra: SAGE Publications.
Murphy, P., Pritchard, M.P. & Smith, B. (2000). The destination product and its impact on traveller perceptions. Tourism Management, 21, 43-52.
Ndou, V. & Petti, C. (2007). DMS business models design and destination configurations: Choice and implementation issues. Information Technology & Tourism, 9, 3-14.
Özdoğan, O.N. (2014). Sürdürülebilir turizm ve kültürel miras. M. Kozak (Ed.), Sürdürülebilir turizm: Kavramlar – uygulamalar içinde (ss. 45-60). Ankara: Detay Yayıncılık.
Prideaux, P. (2000). The resort development spectrum: A new approach to modeling resort development. Tourism Management, 21, 225-240.
Rodriguez-Diaz, M. & Espino-Rodriguez, T. (2008). A model of strategic evaluation of a tourism destination based on internal and relational capabilities. Journal of Travel Research, 46, 368-380.
Sainaghi, R. & De Carlo, M. (2016). How to create destination capabilities in the field of new product development. H. Pechlaner & E. Innerhofer (Ed.), Competence-based innovation in hospitality and tourism içinde (ss. 185-196). Londra: Routledge.
Sarı, Y. & Kozak, M. (2005). Turizm pazarlamasına ı̇nternetin etkisi: Destinasyon web siteleri için bir model önerisi. Akdeniz İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9, 248-271.
Sekaran, U. (2003). Research methods for business: A skill-building approach. 4. Baskı. New York: John Wiley & Sons Inc.
Sinclair, M.T. & Stabler, M. (2002). The economics of tourism. 2. Baskı. Londra: Routledge.
Soda, G., Usai, A. & Zaheer, A. (2004). Network memory: The influence of past and current networks on performance. Academy of Management Journal, 47 (6), 893-906.
Spenceley, A. (2008). Introduction: Responsible tourism in southern africa. A. Spenceley (Ed.), Responsible tourism: Critical issues for conservation and development içinde (ss. 1-24). Londra: Earthscan.
Spenceley, A., Relly, P., Keyser, H., Warmeant, P., McKenzie, M., Mataboge, A., Norton, P., Mahlangu, S. & Seif, J. (2002). Responsible tourism manual for South Africa. Pretoria: Government of South Africa Department of Environmental Affairs and Tourism.
Svensson, B., Nordin, S. & Flagestad, A. (2005). A governance perspective on destination development‐ Exploring partnerships, clusters and innovation systems. Tourism Review, 60 (2), 32-37.
Wang, Y. & Krakover, S. (2008). Destination marketing: Competition, cooperation or coopetition? International Journal of Contemporary Hospitality Management, 20 (2), 126-141.
Warren, C., Gripper, J. & Claringbould, L. (2013). World responsible tourism day case study: Encouraging environmental awareness in children through ecotourism interpretation. Progress in Responsible Tourism, 2 (2), 111-127.
Watkins, E. (1994). Do guests want green hotels? Lodging Hospitality, 50 (4), 70-72.
WWF (2001). Tourism – position statement. http://assets.panda.org/downloads/wwf_ tourism_ position.pdf. (Erişim Tarihi: 14.11.2017).
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. 6. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erdem Aktaş ^*
0000-0002-7439-8918
Türkiye

Avşar Kurgun
0000-0002-2092-5292
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

28 Temmuz 2021

Kabul Tarihi

27 Ekim 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 23 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.16953/deusosbil.975564

IZ

https://izlik.org/JA54AL39HX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aktaş, E., & Kurgun, A. (2021). SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(4), 1671-1708. https://doi.org/10.16953/deusosbil.975564

AMA

1.Aktaş E, Kurgun A. SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;23(4):1671-1708. doi:10.16953/deusosbil.975564

Chicago

Aktaş, Erdem, ve Avşar Kurgun. 2021. “SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 23 (4): 1671-1708. https://doi.org/10.16953/deusosbil.975564.

EndNote

Aktaş E, Kurgun A (01 Aralık 2021) SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 23 4 1671–1708.

IEEE

[1]E. Aktaş ve A. Kurgun, “SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 23, sy 4, ss. 1671–1708, Ara. 2021, doi: 10.16953/deusosbil.975564.

ISNAD

Aktaş, Erdem - Kurgun, Avşar. “SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 23/4 (01 Aralık 2021): 1671-1708. https://doi.org/10.16953/deusosbil.975564.

JAMA

1.Aktaş E, Kurgun A. SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;23:1671–1708.

MLA

Aktaş, Erdem, ve Avşar Kurgun. “SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 23, sy 4, Aralık 2021, ss. 1671-08, doi:10.16953/deusosbil.975564.

Vancouver

1.Erdem Aktaş, Avşar Kurgun. SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Aralık 2021;23(4):1671-708. doi:10.16953/deusosbil.975564

SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ

SORUMLU TURİZM YAKLAŞIMI İLE TURİSTİK DESTİNASYONLARIN GELİŞİMİ: FOÇA ÖRNEĞİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Sürdürülebilir Turizm Çalışmalarında Sorumlu Turizm

Turizm İşletmeleri ve İç Kontrol Sistemi

Cultural Tourism and Spatial Transformation: User Behaviors in Traditional Houses of Side Ancient City

Konaklama İşletmelerinde Sorumlu Turizm Kavramına İlişkin Metaforlar