Çalışanların algıladıkları örgütsel desteğin tükenmişlik düzeyleri üzerine etkisi: Kayseri imalat Sanayi uygulaması
Yıl 2013,
Cilt: 15 Sayı: 3, 457 - 476, 01.04.2013
Korhan Karacaoğlu
Fatma Arslan
Öz
Bu araştırmanın amacı, çalışanların algıladıkları örgütsel destek ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki ve etkileşimin belirlenmesinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi Kayseri Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren imalat sanayi işletmelerinin 333 çalışanıdır. Araştırmada kullanılan veriler, iki ölçekten yararlanılarak geliştirilen anket yardımı ile toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre çalışanlarca algılanan örgütsel destek ile genel tükenmişlik ve onun boyutlarından duygusal tükenme ve duyarsızlaşma arasında negatif yönlü ve zayıf bir etkileşim, öte yandan düşük kişisel başarı hissi boyutu ile pozitif yönlü ve yine zayıf bir etkileşimin olduğu sonucuna varılmıştır.
Kaynakça
- Akgül, A. ve Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri. Ankara: Emek
Ofset
- Arabacı, B. İ. ve Akar, H. (2010). Eğitim müfettişlerinin bazı sosyal,
demografik ve mesleki özelliklerine göre mesleki tükenmişlik düzeylerinin
belirlenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 2010 (15):
78-91
- Ardıç, K. ve Polatcı, S.(2008). Tükenmişlik sendromu ve akademisyenler
üzerinde bir uygulama. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Dergisi, 10 (2): 66-96
- Armstrong-Stassen, M. (2004). The influence of prior commitment on the
reactions of layoff survivors to organizational downsizing. Journal of Occupational
Health Psychology, 9 (1): 46-60
- Asad, N. ve Khan, S. (2003). Relationship between job-stress and burnout:
organizational support and creativity as predictor variables. Pakistan Journal of
Psychological Research, 18 (3/4): 139-149
- Aselage, J. ve Eisenberger, R. (2003). Perceived organizational support and
psychological contracts: a theorical integration, Journal of Organizational
Behaviour, 24 (5): 491-509
- Aykan, E. (2007). Algılanan Örgütsel Destek İle Örgütsel Güven ve
Tükenme Davranışı Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma,
15. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, 25-27 Mayıs, Sakarya, Türkiye
- Bahar, E. (2006). Tükenmişlik sendromu, otel işletmelerinde ön büro
çalışanlarında bir uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adnan Menderes
Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın
- Budak, G. ve Sürgevil O. (2005). Tükenmişlik ve tükenmişliği etkileyen
örgütsel faktörlerin analizine ilişkin akademik personel üzerinde bir uygulama
- Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20 (2): 95-
108
- Burke, R. (2003). Nursing staff attitudes following restructuring: the role
of perceived organizational support, restructuring processes and stressors
- International Journal of Sociology and Social Policy, 23 (8-9): 129-157
- Burke, R. J. ve Greenglass, E. R. (2001). Hospital restructuring and
psychological burnout in nursing staff. Equal Oppurtunities International, 20 (1/2):
61-71
- Christopher, O. (1994). The effects of exchange ideology on the
relationship between perceived organizational support and job performance
- Journal of Social Psychology, 134 (3): 407-408
- Cordes, C. L. ve Dougherty, T. W. (1993). A review and in integration of
research on job burnout. Academy of Management Review, 18 (4): 621-656
- Cropanzano, R. (1999). Organizational politics and organizational support
as predictors of work attitudes, job performance, and organizational citizenship
behavior. Journal of Organizational Behavior, 20 (2): 159-174
- Cropanzano, R., Howes, J. C., Grandey, A. A., ve Toth P. (1997). The
relationship of organizational politics and support to work behaviors, attitudes and
stress. Journal of Organizational Behavior, 18 (2): 159-180
- Eisenberger, R., Huntington R., Hutchison S., ve Sowa, D. (1986)
- Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71 (3): 500-507
- Eisenberger, R., Aselage, J., ve Sucharski, I. L. (2004). Perceived
organizational support. J. Coyle-Shapiro, L. Shore, ve L. Tetrick (Editörler). The
employment relationship: examining psychological and contextual perspectives:
İçinde 206-225. New York: Oxford University Press
- Florence, S. (2003). Organizations and supervisors as sources of support
and targets of commitment: a longitudinal study, Journal of Organizational
Behavior, 24 (3): 251-270
- Freudenberger, H. J. (1974). Staff burn-out, Journal of Social Issues, 30
(1): 159-165
- Goldberg, B. S. (2007).The relationship between staff burnout and
perceived organizational support in child and adolescent residential treatment
centers. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Wright Institute Graduate Scholl of
Psychology, California, USA
- Grandey, J. (1997). The relationship of organizational politics and support
to work behaviors, attitudes, and stres. Journal of Organizational Behavior, 18 (2):
159-180
- Gujarati, D. N. (1999). Temel ekonometri. Çev. Ümit Şenesen ve Gülay G
- Şenesen. İstanbul: Literatür Yayıncılık
- Hong, J.(2006). The impact of developmental experience, empowerment,
and organizational support on catering service staff performance. International
Journal of Hospitality Management, 25 (3): 478-495
- Izgar, H. (2003). Okul yöneticilerinde tükenmişlik nedenleri, sonuçları ve
başa çıkma yolları. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım
- Jawahar, I. M., Stone, T. H. ve Kisamore, J. L.(2007). Role conflict and
burnout: the direct and moderating effects of political skill and perceived
organizational support on burnout dimensions. International Journal of Stress
Management, 14 (2): 142-159
- Kraimer, M. L. ve Wayne, S. J. (2004). An examination of perceived
organizational support as a multidimensional construct in the context of an
expatriate assignment. Journal of Management, 30 (2): 209-237
- Lee, H., Song, R., Cho, Y. S., Lee, G. Z. ve Daly, B. (2003). A
comprehensive model for predicting burnout in Korean nurses. Journal of
Advanced Nursing, 44 (5): 534-545
- Linden, R. (1997). Perceived organizational support and leader-member
exchange: a social exchange perspective. Academy of Management Journal, 40 (1):
82-111
- Maslach, C. (1999). Take this job and love it. Psychology Today Magazine,
(October 1999): 50-80
- Maslach, C. (2003). Job burnout: new directions in research and
intervention. Current Directions in Psychological Science, 12 (5): 189-192
- Maslach, C. ve Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced
burnout. Journal of Occupational Behavior, 2 (2): 99-113
- Maslach, C. ve Leiter, M. P. (1997). The truth about burnout. San
Francisco, CA.: Jossey-Bass
- Maslach, C. ve Leiter, M. P. (1997). The truth about burnout how
ogranizations cause personal stres and what to do about it. California: Jossey-Bass
Inc,
Maslach, C., Schaufeli, W. B. ve Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual
Reviews of Psychology, 2001 (52) : 397-422
- Nagy, S. ve Davis, L. G. (1985). Burnout: a comparative analysis of
personality and environmental variables. Psychological Reports, 57 (3f): 1319-
1326
- Naumann, S. (1998). Laid off, but still loyal: the influence of perceived
justice and organizational support. International Journal of Conflict Management,
9 (4): 356-368
- Nunnally, J. C. (1978). Psychometric Theory, (2. Baskı). New York:
McGraw-Hill
- Özdevecioğlu, M. (2003). Algılanan örgütsel destek ile örgütsel bağlılık
arasındaki ilişkilerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18 (2): 113-130
- Potter, B. A. (1995). Preventing job burnout transforming work pressures
into productivity. California: Thomson Crisp Learning
- Rhoades, L. ve Eisenberger, R. (2002). Perceived organizational support: a
review of the literature. Journal of Applied Psychology, 87 (4): 698-714
- Selçuk, G. (2003). Örgütsel desteğin çalışanların iş ile ilgili tutumlarına
etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsü, İzmir
- Stamper, C. L. ve Johlke, M. C. (2003). The impact of perceived
organizational support on the relationship between boundary spanner role stress
and work outcomes. Journal of Management, 29 (4): 569-588
- Sürgevil, O. (2006). Çalışma hayatında tükenmişlik sendromu ve
tükenmişlikle mücadele teknikleri. İzmir: Nobel Basım Evi
- Şimşek, M. Ş., Akgemci, T. ve Kaplan, M. (2008). Algılanan Örgütsel
Destek ve Örgütsel Güven ile Tükenme Davranışı Arasındaki İlişkilerin Analizi:
Nevşehir Üniversitesi Akademik Personel Örneği, 16. Ulusal Yönetim ve
Organizasyon Kongresi, 16-18 Mayıs, İstanbul
- Tarı, R. (2008). Ekonometri, (5. Baskı). İzmit: Kocaeli Üniversitesi
Yayınları No: 172
- Walters, G. ve Raybould W. (2007). Burnout and perceived organisational
support among front-line hospitality employees. Journal of Hospitality and
Tourism Management, 14 (2): 144-156
- Yoshimura, K. E.(2003). Employee traits, perceived organizational
support, supervisory communication, affective commitment, and intent to leave:
group differences. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. ABD: North Carolina State
University
The effect of workers' perceived organizational Support on their burnout: An application on manufacturing industry in Kayseri
Yıl 2013,
Cilt: 15 Sayı: 3, 457 - 476, 01.04.2013
Korhan Karacaoğlu
Fatma Arslan
Öz
The aim of this research is to determine the relationship and interactions between workers' Perceived Organizational Support and their burnout syndrome. The sample of this research is 333 workers of manufactured enterprises in Kayseri Organized Industrial Zone. Data used in this research was gathered by a questionnaire composed of two scales. According to research findings, there is a negative and low correlation between workers' Perceived Organizational Support and their burnout syndrome and between emotional exhaustion one of the dimensions of burnout syndrome and depersonalization. On the other hand, it was concluded that there is a positive but again weak correlation between low personal accomplishment sense and perceived organizational support.
Kaynakça
- Akgül, A. ve Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri. Ankara: Emek
Ofset
- Arabacı, B. İ. ve Akar, H. (2010). Eğitim müfettişlerinin bazı sosyal,
demografik ve mesleki özelliklerine göre mesleki tükenmişlik düzeylerinin
belirlenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 2010 (15):
78-91
- Ardıç, K. ve Polatcı, S.(2008). Tükenmişlik sendromu ve akademisyenler
üzerinde bir uygulama. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Dergisi, 10 (2): 66-96
- Armstrong-Stassen, M. (2004). The influence of prior commitment on the
reactions of layoff survivors to organizational downsizing. Journal of Occupational
Health Psychology, 9 (1): 46-60
- Asad, N. ve Khan, S. (2003). Relationship between job-stress and burnout:
organizational support and creativity as predictor variables. Pakistan Journal of
Psychological Research, 18 (3/4): 139-149
- Aselage, J. ve Eisenberger, R. (2003). Perceived organizational support and
psychological contracts: a theorical integration, Journal of Organizational
Behaviour, 24 (5): 491-509
- Aykan, E. (2007). Algılanan Örgütsel Destek İle Örgütsel Güven ve
Tükenme Davranışı Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma,
15. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, 25-27 Mayıs, Sakarya, Türkiye
- Bahar, E. (2006). Tükenmişlik sendromu, otel işletmelerinde ön büro
çalışanlarında bir uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adnan Menderes
Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın
- Budak, G. ve Sürgevil O. (2005). Tükenmişlik ve tükenmişliği etkileyen
örgütsel faktörlerin analizine ilişkin akademik personel üzerinde bir uygulama
- Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20 (2): 95-
108
- Burke, R. (2003). Nursing staff attitudes following restructuring: the role
of perceived organizational support, restructuring processes and stressors
- International Journal of Sociology and Social Policy, 23 (8-9): 129-157
- Burke, R. J. ve Greenglass, E. R. (2001). Hospital restructuring and
psychological burnout in nursing staff. Equal Oppurtunities International, 20 (1/2):
61-71
- Christopher, O. (1994). The effects of exchange ideology on the
relationship between perceived organizational support and job performance
- Journal of Social Psychology, 134 (3): 407-408
- Cordes, C. L. ve Dougherty, T. W. (1993). A review and in integration of
research on job burnout. Academy of Management Review, 18 (4): 621-656
- Cropanzano, R. (1999). Organizational politics and organizational support
as predictors of work attitudes, job performance, and organizational citizenship
behavior. Journal of Organizational Behavior, 20 (2): 159-174
- Cropanzano, R., Howes, J. C., Grandey, A. A., ve Toth P. (1997). The
relationship of organizational politics and support to work behaviors, attitudes and
stress. Journal of Organizational Behavior, 18 (2): 159-180
- Eisenberger, R., Huntington R., Hutchison S., ve Sowa, D. (1986)
- Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71 (3): 500-507
- Eisenberger, R., Aselage, J., ve Sucharski, I. L. (2004). Perceived
organizational support. J. Coyle-Shapiro, L. Shore, ve L. Tetrick (Editörler). The
employment relationship: examining psychological and contextual perspectives:
İçinde 206-225. New York: Oxford University Press
- Florence, S. (2003). Organizations and supervisors as sources of support
and targets of commitment: a longitudinal study, Journal of Organizational
Behavior, 24 (3): 251-270
- Freudenberger, H. J. (1974). Staff burn-out, Journal of Social Issues, 30
(1): 159-165
- Goldberg, B. S. (2007).The relationship between staff burnout and
perceived organizational support in child and adolescent residential treatment
centers. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Wright Institute Graduate Scholl of
Psychology, California, USA
- Grandey, J. (1997). The relationship of organizational politics and support
to work behaviors, attitudes, and stres. Journal of Organizational Behavior, 18 (2):
159-180
- Gujarati, D. N. (1999). Temel ekonometri. Çev. Ümit Şenesen ve Gülay G
- Şenesen. İstanbul: Literatür Yayıncılık
- Hong, J.(2006). The impact of developmental experience, empowerment,
and organizational support on catering service staff performance. International
Journal of Hospitality Management, 25 (3): 478-495
- Izgar, H. (2003). Okul yöneticilerinde tükenmişlik nedenleri, sonuçları ve
başa çıkma yolları. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım
- Jawahar, I. M., Stone, T. H. ve Kisamore, J. L.(2007). Role conflict and
burnout: the direct and moderating effects of political skill and perceived
organizational support on burnout dimensions. International Journal of Stress
Management, 14 (2): 142-159
- Kraimer, M. L. ve Wayne, S. J. (2004). An examination of perceived
organizational support as a multidimensional construct in the context of an
expatriate assignment. Journal of Management, 30 (2): 209-237
- Lee, H., Song, R., Cho, Y. S., Lee, G. Z. ve Daly, B. (2003). A
comprehensive model for predicting burnout in Korean nurses. Journal of
Advanced Nursing, 44 (5): 534-545
- Linden, R. (1997). Perceived organizational support and leader-member
exchange: a social exchange perspective. Academy of Management Journal, 40 (1):
82-111
- Maslach, C. (1999). Take this job and love it. Psychology Today Magazine,
(October 1999): 50-80
- Maslach, C. (2003). Job burnout: new directions in research and
intervention. Current Directions in Psychological Science, 12 (5): 189-192
- Maslach, C. ve Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced
burnout. Journal of Occupational Behavior, 2 (2): 99-113
- Maslach, C. ve Leiter, M. P. (1997). The truth about burnout. San
Francisco, CA.: Jossey-Bass
- Maslach, C. ve Leiter, M. P. (1997). The truth about burnout how
ogranizations cause personal stres and what to do about it. California: Jossey-Bass
Inc,
Maslach, C., Schaufeli, W. B. ve Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual
Reviews of Psychology, 2001 (52) : 397-422
- Nagy, S. ve Davis, L. G. (1985). Burnout: a comparative analysis of
personality and environmental variables. Psychological Reports, 57 (3f): 1319-
1326
- Naumann, S. (1998). Laid off, but still loyal: the influence of perceived
justice and organizational support. International Journal of Conflict Management,
9 (4): 356-368
- Nunnally, J. C. (1978). Psychometric Theory, (2. Baskı). New York:
McGraw-Hill
- Özdevecioğlu, M. (2003). Algılanan örgütsel destek ile örgütsel bağlılık
arasındaki ilişkilerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18 (2): 113-130
- Potter, B. A. (1995). Preventing job burnout transforming work pressures
into productivity. California: Thomson Crisp Learning
- Rhoades, L. ve Eisenberger, R. (2002). Perceived organizational support: a
review of the literature. Journal of Applied Psychology, 87 (4): 698-714
- Selçuk, G. (2003). Örgütsel desteğin çalışanların iş ile ilgili tutumlarına
etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsü, İzmir
- Stamper, C. L. ve Johlke, M. C. (2003). The impact of perceived
organizational support on the relationship between boundary spanner role stress
and work outcomes. Journal of Management, 29 (4): 569-588
- Sürgevil, O. (2006). Çalışma hayatında tükenmişlik sendromu ve
tükenmişlikle mücadele teknikleri. İzmir: Nobel Basım Evi
- Şimşek, M. Ş., Akgemci, T. ve Kaplan, M. (2008). Algılanan Örgütsel
Destek ve Örgütsel Güven ile Tükenme Davranışı Arasındaki İlişkilerin Analizi:
Nevşehir Üniversitesi Akademik Personel Örneği, 16. Ulusal Yönetim ve
Organizasyon Kongresi, 16-18 Mayıs, İstanbul
- Tarı, R. (2008). Ekonometri, (5. Baskı). İzmit: Kocaeli Üniversitesi
Yayınları No: 172
- Walters, G. ve Raybould W. (2007). Burnout and perceived organisational
support among front-line hospitality employees. Journal of Hospitality and
Tourism Management, 14 (2): 144-156
- Yoshimura, K. E.(2003). Employee traits, perceived organizational
support, supervisory communication, affective commitment, and intent to leave:
group differences. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. ABD: North Carolina State
University