Şırnak (İdil) Yöresinde Halk Hekimliğinde Kullanılan Bitkiler ve Kullanım Alanları
Öz
Bu çalışma Şırnak İli İdil İlçesi’nde halk hekimliğinde kullanılan tıbbi bitkileri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla 2019 yılı vejetasyon döneminde İdil İlçesi’ne bağlı 1 belde ve 34 köyde anket çalışması yapılmıştır. Çalışma kapsamında 112 kaynak kişi ile yüz yüze görüşme yapılmış ve 35 familyaya ait 79 bitki türünün halk ilacı olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Çalışma alanından bitki örnekleri toplanmış, herbaryumları yapılmış ve bilimsel olarak teşhis edilmiştir. Toplanan bitkiler Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü herbaryumunda bulunmaktadır. Çalışma alanında belirlenen ve en yoğun taksona sahip olan familyayalar sırası ile şu şekildedir: Rosaceae 10 (%9.6), Asteraceae 9 (%8.6), Lamiaceae 6 (%5.7), Cucurbitaceae 6 (%5.7), Solanaceae 4 (%3.8), Malvaceae 4 (%3.8) ve Fabaceae 4 (%3.8). Belirlenen bitkiler, bilimsel olarak tanımlandıktan sonra kullanılan kısımları, kullanım şekilleri ve tedavi edilen rahatsızlıklar hakkında bilgiler verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bilimsel Araştırma Projeleri Başkanlığı Koordinasyon Birimi
Proje Numarası
FYL-2019-7961
Teşekkür
Bu araştırma Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Başkanlığı Koordinasyon Birimi tarafından FYL-2019-7961 No’lu proje ile desteklenmiştir.
Kaynakça
- Acıbuca, V., Bostan-Durak, D., (2018). Dünya’da ve Türkiye’de tıbbi ve aromatik bitkilerin yeri ve önemi. Çukurova Tarım Gıda Bilimleri Dergisi. 33(1): 378-44.
- Akan, H., Korkut, M.M., Balos, M.M., (2008). Arat dağı ve çevresinde (Birecik, Şanlıurfa) etnobotanik bir araştırma. Fırat Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri, 20 (1), 67-81.
- Akgül, A., (2008). Midyat (Mardin) civarında etnobotanik. Yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
- Aktan, T., (2011). Yenişehir (Bursa) ve köylerinin etnobotanik özellikleri. Yüksek Lisans Tezi, Celal Bayar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Manisa.
- Altundağ, E., (2009). Iğdır İlinin (Doğu Anadolu Bölgesi) doğal bitkilerinin halk tarafından kullanımı. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
- Anonim, (2023a). İdil Belediyesi. http://www.idil.bel.tr/idil/ (Erişim tarihi: 15.12.2023). Anonim, (2023b). İdil İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü. https://idil.meb.gov.tr/www/idil-tarihcesi/icerik/395 (Erişim tarihi: 28.12.2023).
- Anonim, (2023). https://www.altayli.net/ibni-sinanin-hekimligi-ve-ta babetin-gelism e s ine etkileri.html (Erişim tarihi: 03.01.2024).
- Arasan, Ş., (2014). Savur (Mardin) yöresinin halk hekimliğinde kullanılan bitkiler ve kullanım alanları. Yüksek lisans tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
- Arıtuluk, Z.C., (2010). Tefenni (Burdur) İlçesinin florası ve halk ilaçları. Yüksek lisans tezi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Ayandın, H., (2010). Avşar, Şabanözü ve Çile Dağı (Polatlı/Ankara) arasında kalan bölgenin etnobotanik özellikleri. Yüksek lisans tezi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.