Araştırma Makalesi

HADİS USÛLÜNDE CÂMİ‘ KAVRAMININ TANIMI, SORUNLARI VE YENİ BİR TANIM ÖNERİSİ

Cilt: 24 Sayı: 1 22 Ocak 2022
PDF İndir

HADİS USÛLÜNDE CÂMİ‘ KAVRAMININ TANIMI, SORUNLARI VE YENİ BİR TANIM ÖNERİSİ

Öz

Bu makale, erken dönemde telif edilen bazı hadis kaynaklarının adı olarak kullanılan Câmi‘ sözcüğünün kavramsal sorunlarını ele almaktadır. Bu sözcük Mütekaddimûn ve Müteahhirun Dönemlerinde sıklıkla kullanılmasına karşılık bir kavram olarak tanımlanmamıştır. Yapılan tanımlar son birkaç asırda ortaya çıkmış ve Abdülazîz ed-Dihlevî’nin (ö. 1239/1824) el-ʿUcâletü’n-Nâfiʿa adlı eserinde yaptığı tanım ile yaygınlaşmıştır. Abdülazîz ed-Dihlevî’ye ait olduğunu tespit ettiğimiz ve Çağdaş Dönemde genel kabul gören bu tanımın en belirgin özelliği Câmi‘ kavramı ile karşılanacak bir hadis kaynağının; âkaid, ahkâm, rikâk, yeme, içme, sefer, kıyam, ku’ûd âdâbı, tefsîr, tarih, siyer, fiten, menâkıb ve mesâlib gibi sekiz ana kitâbı ihtiva etmesinin gerekliliğidir. Abdülazîz ed-Dihlevî’nin yaptığı bu tanım yani sekiz ana konunun mutlaka işlenmiş olması şartı kendisinden önceki asırlarda herhangi bir karşılığa ve referansa sahip değildir. Çalışmada söz konusu tanımın eserlerle uyumlu olmadığını gösterdiğimiz gibi Câmi‘ kavramı için yeni bir tanım önerisinde de bulunduk. Tanımımız “cins”, “tür/nev‘” ve “cüz/tekil” olmak üzere üç karşılığa sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdullah b. Vehb el-Mısrî. el-Câmi‘ fi'l-hadis. thk. Mustafa Hasan Ebü'l-Hayr, Demmâm: Dâru İbni'l-Cevzi, 1416/1996.
  2. Aktepe, İshak Emin. Hadis İlmine Giriş. İstanbul: Rağbet Yay., 2018. Albayrak, Ali. “Fuad Sezgin’in “Buhârî’nin Kaynakları Kitabı Üzerine Değerlendirmeler”. Usûl: İslam Araştırmaları 26 (2016), 51-100.
  3. Alemdar, Yusuf. “Kıraatlerin Oluşumu Bağlamında Kur’an’ın Cem‘i Konusuna Yeni(den) Bir Bakış”, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7/2 (2003), 219- 248.
  4. Alî el-Kârî, Alî b. Sultân Muhammed el-Herevî. Şerhu şerhi Nuhbeti'l-fiker fi mustalahati ehli’l-eser. thk. Heysem Nizar Temîm, Muhammed Nizar Temîm. Beyrût: Dâru'l-Erkam b. Ebi'l-Erkam.
  5. Askalânî, Ebü’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed b. Alî b. Muhammed. Şerhü’n-Nuhbe. thk. Nureddin Itr. Mektebetül-Büşrâ, 1432/2011.
  6. Avnî, Şerîf Hâtim b. Ârif. el-Menhecü’l-muktarah li fehmi’l-mustalah. Dâru’l-hicra, 1416/1996.
  7. Aydın, Arafat. Dârimi’nin Peygamber Anlayışı (Sünen’inin Mukaddimesi Çerçevesinde). İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2008.
  8. A'zamî, Muhammad Mustafa. Studies in Hadith Methodology and Literature. United States of America: American trust publications, 2012.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hadis

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

22 Ocak 2022

Gönderilme Tarihi

17 Kasım 2020

Kabul Tarihi

23 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kılıç, B. (2022). HADİS USÛLÜNDE CÂMİ‘ KAVRAMININ TANIMI, SORUNLARI VE YENİ BİR TANIM ÖNERİSİ. Dicle İlahiyat Dergisi, 24(1), 57-81. https://izlik.org/JA87WU56BC
AMA
1.Kılıç B. HADİS USÛLÜNDE CÂMİ‘ KAVRAMININ TANIMI, SORUNLARI VE YENİ BİR TANIM ÖNERİSİ. Dicle İlahiyat Dergisi. 2022;24(1):57-81. https://izlik.org/JA87WU56BC
Chicago
Kılıç, Bilge. 2022. “HADİS USÛLÜNDE CÂMİ‘ KAVRAMININ TANIMI, SORUNLARI VE YENİ BİR TANIM ÖNERİSİ”. Dicle İlahiyat Dergisi 24 (1): 57-81. https://izlik.org/JA87WU56BC.
EndNote
Kılıç B (01 Ocak 2022) HADİS USÛLÜNDE CÂMİ‘ KAVRAMININ TANIMI, SORUNLARI VE YENİ BİR TANIM ÖNERİSİ. Dicle İlahiyat Dergisi 24 1 57–81.
IEEE
[1]B. Kılıç, “HADİS USÛLÜNDE CÂMİ‘ KAVRAMININ TANIMI, SORUNLARI VE YENİ BİR TANIM ÖNERİSİ”, Dicle İlahiyat Dergisi, c. 24, sy 1, ss. 57–81, Oca. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87WU56BC
ISNAD
Kılıç, Bilge. “HADİS USÛLÜNDE CÂMİ‘ KAVRAMININ TANIMI, SORUNLARI VE YENİ BİR TANIM ÖNERİSİ”. Dicle İlahiyat Dergisi 24/1 (01 Ocak 2022): 57-81. https://izlik.org/JA87WU56BC.
JAMA
1.Kılıç B. HADİS USÛLÜNDE CÂMİ‘ KAVRAMININ TANIMI, SORUNLARI VE YENİ BİR TANIM ÖNERİSİ. Dicle İlahiyat Dergisi. 2022;24:57–81.
MLA
Kılıç, Bilge. “HADİS USÛLÜNDE CÂMİ‘ KAVRAMININ TANIMI, SORUNLARI VE YENİ BİR TANIM ÖNERİSİ”. Dicle İlahiyat Dergisi, c. 24, sy 1, Ocak 2022, ss. 57-81, https://izlik.org/JA87WU56BC.
Vancouver
1.Bilge Kılıç. HADİS USÛLÜNDE CÂMİ‘ KAVRAMININ TANIMI, SORUNLARI VE YENİ BİR TANIM ÖNERİSİ. Dicle İlahiyat Dergisi [Internet]. 01 Ocak 2022;24(1):57-81. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87WU56BC

26676  26799

Dergimiz, 2021 yılı itibarıyla DergiPark platformunda yayımlanmaya başlamıştır. 2021 yılı öncesine ait arşivimize ulaşmak için tıklayınız.