An Ancient Greek Myth In Arabic Theater: King Oedipus And The Changes He Underwent

Öz

Ahl al-Kahf, written by Tawfik al-Hakim, became the first theatre piece in Arabic literature to derive its plot from mythology. Following Ahl al-Kahf, which is a work of Islamic belief, al-Hakim took on the Oedipus mythology with the aim of uniting Ancient Greece and the East under one roof. In the same year, Ali Ahmed Baketheer also interpreted Oedipus, and the legend became part of Arabic theatre. This study will delve into the transition of Sophocles’ theatre piece, King Oedipus, to the Western world. Subsequently, the journey of its adaptation into Arabic literature within the context of Islamic belief and culture through two writers will be explored, along with the changes undergone by the play in this process.

Anahtar Kelimeler

• Mythology
• Arab theater
• Oedipus
• Tawfik al-Hakim
• Ali Ahmed Bakatheer

Arap Tiyatrosunda Antik Bir Yunan Miti: Kral Oedipus ve Uğradığı Değişimler (Tevfîk el-Hakîm ve Ali Ahmed Bâkesîr Örneği)

Öz

Tevfîk el-Hakîm’in kaleminden çıkan Ehlu’l-Kehf, Arap edebiyatında olay örgüsünü mitolojiden alan ilk tiyatro olmuştur. İslam inancının bir meyvesi olan Ehlu’l-Kehf’in bir adım sonrasında el-Hakîm, Antik Yunan ile Doğu’yu tek çatı altında birleştirmek amacıyla Oedipus mitolojisini ele almıştır. Ali Ahmed Bâkesîr de aynı yıl Oedipus’u yorumlamış ve efsane, Arap tiyatrosunun bir parçası haline gelmiştir. Bu çalışmada, Sophokles’in bir tiyatrosu olan Kral Oedipus’un Batı dünyasına geçişi ele alınacaktır. Daha sonra iki yazar üzerinden İslam inancı ve kültürü içinde Arap edebiyatına aktarılma serüveni ve bu süreçte tiyatronun uğradığı değişimler değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Mitoloji
• Arap Tiyatrosu
• Oedipus
• Tevfîk el-Hakîm
• Ali Ahmed Bâkesîr.

Kaynakça

1. Aristo, T. (2013). Poetika (9. bs). Can.
2. Bâkesîr, A. A. (t.y.-a). Fennü’l-mesrahiyye min tecâribi’ş-şahsiyye. Mektebetü Mısr.
3. Bâkesîr, A. A. (t.y.-b). Me’sâtu Ûdîb. Mektebetü Mısr.
4. Burian, P. (2003). Tragedy Adapted For Stages And Screens: The Renaissance To The Present, Greek Tragedy (5. bs). Cambridge University Press.
5. Carlson, M. (2004). Egyptian Oedipuses: Comedies or Tragedies?, Rereading Classics in ‘East’ and ‘West’ Post-colonial Perspectives on the Tragic (ss. 368-376). Documentatiecentrum voor Dramatische Kunst Gent.
6. Deyb, H. A. (2009). Ûdîb ve tecelliyâtuh fî’l-mesrahi’l-’Arabî [Yüksek Lisans]. Câmiatü’l-B’as.
7. Dore, P. J. (2014). An Analysis Of The Political Approach Of John Dryden’s Plays And Their Appraisal Through The İdeas Of Edmund Burke [Yüksek Lisans]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
8. Ergül, A. (1995). Çağdaş Mısır Tiyatrosunda Tevfîku’l-Hâkîm ve Üç Entellektüel Tiyatrosu [Doktora]. Atatürk Üniversitesi.

9. Erhat, A. (1996). Mitoloji Sözlüğü (6. bs). Remzi Kitabevi.
10. Etman, A. (2004). The Greek Concept of Tragedy in Arab Culture. How to deal with an Islamic Oedipus?, Rereading Classics in ‘East’ and ‘West’ Post-colonial Perspectives on the Tragic (ss. 254-426). Documentatiecentrum voor Dramatische Kunst Gent.
11. Hudrî vd., V. (2015). Ûdîb beyne Tevfîk el-Hakîm ve Ali Ahmed Bâkesîr [Yüksek Lisans]. Kâsdî Merbâh Üniversitesi.
12. Gide, A. (1951). Journal 1889–1939. Editions Gallimard.
13. Gökgöz, T. (2020). Modern Suriye Tiyatrosunda Ahmed Ebû Halîl el-Kabbânî. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(Eğitim ve Toplum Özel Sayıs), 6460-6477. https://doi.org/10.26466/opus.819011
14. Graham, G. H. (1977). Seneca’s Oedipus As Drama: Seneca And Sophokles On The Oedipus Legend [Doktora],The Ohio State University.
15. Güler, İ. (2004). Modern Mısır Tiyatrosu ve Tevfik el-Hakim. Özcan Ofset.
16. Huseyn, T. (1983). El-Edebu’t-Temsîlî (C. 15). Dâru’l-Küttâbi’l-Lübnânî.
17. İsmâîl, İ. (1980). Kadâyâ’l-İnsân fî’l-edebi’l-Mesrahi’l-mu’âsır. Dâru’l-Fikri’l-’Arabî.
18. Lâmî, A. D. K. (2021). Oedipus through the Arabic Lens: Anthologised English Translations Of Arabic Reworkings Of Oedipus Rex [Yüksek Lisans], Yeni Yüzyıl Üniversitesi.
19. Keskin, A. E. (2011). Tevfîk El-Hakîm’in Mitolojik Tiyatroları: Picmâlyûn ve El-Melik Ûdîb, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(47), 29-53.
20. Klik, M. (2020). Metamorphoses of Oedipus in Modern French Literature. From an Intellectual Drama to a Psychoanalytical Reflection on Ideal Love. Interlitteraria, 25(1), 170-184, https://doi.org/10.12697/IL.2020.25.1.15
21. Mendûr, M. (2020), Mesrah Tevfîk el-Hakîm, Hindâvî.
22. Nikolarea, E. (1994). Oedipus the King: A Greek Tragedy, Philosophy, Politics and Philology, TTR, 7(1), 219-267, https://doi.org/10.7202/037174ar
23. Norman, H. (2012). Oedipus The king. İçinde Account Of The Harvard Greek Play (ss. 29-44), Cambridge University Press.
24. Oedipus—Seneca The Younger- Ancient Rome—Classical Literature. (2022, Ocak 11), https://ancient-literature.com/rome_seneca_oedipus/
25. Parker, A. A. (1989). The Mind and Art of Calderón: Essays on the Comedias. İçinde Mythology and humanism (ss. 340-347), Cambridge University Press.
26. Shmuel, M., & Sadgrove, P. (1996). Jewish Contributions to Nineteenth-Century Arabic Theatre, Oxford Universty Press.
27. Sophokles. (1992). Kral Oidipus. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
28. Tevfîk, H. (t.y.). El-Melîk Ûdîb. Mektebetü Mısr.