SİYASAL DÜŞÜNCEDE SÖZ’ÜN GÜCÜ: İSA, PAULUS VE AUGUSTİNUS'TA HRİSTİYAN LOGOSUNUN SEYRİ

Öz

Düzeni, düşünceyi ve yaratıcıyla insan arasındaki bağı kuran Tanrının Sözü (logos), Hristiyan siyasal düşüncesinin beslendiği en güçlü kaynaktır. Hatta bu düşünceyi özgünleştiren temel unsurdur. Hristiyan logosunun düzen kurucu ve yaratıcı söze denk düştüğü ve Hristiyan siyasal düşüncesini özgünleştirdiği tezini tartışmak üzere kaleme alınan bu makale, siyaset bilimi (siyaset felsefesi) ve din felsefesinin kuramsal perspektiflerini biraraya getirmektedir. Kitab-ı Mukaddes’in (Tevrat, Zebur, İncil ve Aziz Pavlus’un Mektupları) ve kilise babalarının orijinal eserlerinin veri olarak kullanıldığı makalede Hristiyan logosunun dolaşımı İsa, Paulus ve Augustinus’un düşünsel pratikleri çerçevesinde irdelenmiştir. Böylece hem Grek logosundan Hristiyan logosuna geçişe hem de Söz’ün Hristiyan düşüncesindeki seyrine dair eleştirel bir okuma denemesi yapılmıştır. Yunan felsefesi ve Yahudi tektanrıcılığı karşılaştırması da yöntemsel olarak, söz konusu siyasal düşünceyi derinleştirmek üzere kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Logos
• İsa
• Augustinus
• Siyasal Düşünce
• Yunan Felsefesi
• Hristiyanlık

THE POWER OF THE WORD (VERB) IN POLITICAL THOUGHT: TRACING THE CHRISTIAN LOGOS OVER JESUS, PAUL AND AUGUSTINE

Öz

The Word (Verb) of God (Logos), which establishes order, thought and the bond between God and man, is the most powerful source of Christian political thought. In fact, it is the fundamental element that originates this thought. The article brings together the theoretical perspectives of political science and religious studies to discuss the thesis that the Christian Logos corresponds to the ordering and creative Word and authenticates Christian political thought. Using biblical texts (Torah, Psalms, Gospel and Epistles of St Paul) as data, the article analyses the circulation of the Christian logos within the intellectual practices of Jesus, Paul and Augustine. It attempts a critical reading of the transition from the Greek logos to the Christian logos and of the course of the Word of God in Christian thought. The comparison of Greek philosophy and Jewish monotheism was also used methodologically to deepen the political thought in question.

Anahtar Kelimeler

• Political Thought
• Christianity
• Greek Philosophy
• Jesus
• Logos
• Augustinus

Kaynakça

1. Ağaoğulları, M. A., & Köker, L. (2006). İmparatorluktan tanrı devletine. İmge Kitabevi.
2. Akal, C.B. (2005). İktidarın üç yüzü. 3. Baskı, Dost Kitabevi Yayınları.
3. Akdemir, F. (2024). Augustinus’un devleti ilahî mi beşerî mi?: Tanrı devleti (De Cıvıtate Deı) üzerinden eleştirel bir okuma denemesi. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 24 (1), 305-331.
4. Alatlı, A. (2010). Batı’ya yön veren metinler I (kökler/orta çağlar). Melisa Yayıncılık.
5. Arslan, A. (2010). İlkçağ felsefe tarihi: Plotinos, Yeni Platonculuk ve Erken Dönem Hıristiyan felsefesi. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
6. Arslan, A. (2012). İlkçağ felsefe tarihi. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
7. Augustine, S. (2002). The city of God against the pagans. (Çev. R. W. Dyson). 2. Baskı. Cambridge University Press.
8. Augustinus, S. (2010). Tanrı Devleti’nden seçme metinler. İçinde M. Tunçay (Ed.). Batı’da siyasal düşünceler tarihi: seçme yazılar (ss. 361-391) 2. Baskı. Bilgi Üniversitesi Yayınları.

9. Augustinus, S. (2007). İtiraflar. (Çev. D. Pamir), 2. Baskı. Kaknüs Yayınları.
10. Aydın, H. (2014). İskenderiye yahudiliğindeki kökleri ışığında ortaçağ Hıristiyan ve İslam düşüncesinde felsefenin kökeni sorunu. Felsefe Dünyası, 2(60), 67-113.
11. Aydın, H. (2018). Aurelius Augustinus’ta Nedensellik Sorunu. FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 25, 1-24.
12. Aydın, H. (2022). İlkçağdan Ortaçağa Doğa Tasarımı ve Nedensellik. Bilim ve Gelecek Kitaplığı.
13. Aykıt, D.A. (2011). Hıristiyanlığın öncüsü olarak İskenderiyeli Philo. Kitabevi Yayınları.
14. Bessiere, G. (2001). İsa: Beklenmedik Tanrı. (Çev. İ. Batur). Yapı Kredi Yayınları.
15. Borgeaud, P. (2008). Dinler tarihinde başlangıçlar. (Çev. A. Kahiloğulları). Dost Kitabevi Yayınları. Bravo, H. (2007). Augustinus’un varlık ve bilgi görüşleri. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15, 111-128.
16. Cassirer, E. (1997). Devlet efsanesi. (Çev. N. Arat). Say Yayınları.
17. Clement of Rome. (1885). “First Epistle to the Corinthians”. Ante-Nicene Fathers. ed. Philip Schaff. Grand Rapids, MI: Christian Classics Ethereal Library. https://ccel.org/ccel/clement_rome/first_epistle_to_the_corinthians/anf01.ii.ii.i.html. (Erişim Tarihi: 8 Ekim 2024).
18. Çotuksöken, B. (2014). Aurelıus Augustinus. İçinde A. Tunçel ve K. Gülenç (Ed.), Siyaset felsefesi tarihi: Platon’dan Zizek’e (ss. 80-96). Doğu-Batı Yayınları.
19. Demir, K. A. (2019). Hristiyanlık dininin devlet yönetimi üzerine etkileri. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23, 137-151.
20. Derrida, J.; Vattimo, G. (2011). Din. (Çev. D. Kundakçı ve M. E. Özcan). Dost Kitabevi Yayınları.
21. Enriquez, E. (2004). Sürüden devlete. Ayrıntı Yayınları.
22. Freeman, C. (2010). Mısır, Yunan ve Roma: Antik Akdeniz uygarlıkları. (Çev. S. K. Angı). Dost Kitabevi Yayınları.
23. Fuerbach, L. (2008). Hristiyanlığın özü. (Çev. O. Özügül). Say Yayınları.
24. Gauchet, M. (2005). Anlam borcu ve devletin kökenleri: İlkellerde din ve siyaset. İçinde C. B. Akal (Ed.), Devlet Kuramı (ss. 33-65). Dost Kitabevi Yayınları.
25. Gilson, E. (2007). Ortaçağda Felsefe. (Çev. Ayşe Maral ). Kabalcı Yayınları.
26. Jeauneau, E. (2006). Ortaçağ Felsefesi. (Çev. Betül Çötüksöken). İletişim Yayınları.
27. Kitabı Mukaddes: Eski Ahit, Yeni Ahit ve Mektuplar. Kitabı Mukaddes Şirketi.
28. Kaymaz, Y. (2024). Hristiyanlığın erken döneminde ‘Biniteryen’ (İkili) Tanrı anlayışı üzerine bir inceleme. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 61(1), 152-163.
29. Kranz, W. (1994). Antik felsefe: Metinler ve açıklamalar. (Çev. S. Y. Baydur). Sosyal Yayınları.
30. Öner, E.S. (2008). Augustinus’un Tanrı devleti. (Yök Tez Merkezi, Doktora tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
31. Philo, A. (t.y.a). The Works of Philo: Allegorical Interpretation III. https://www.earlychristianwritings.com/yonge/book4.html. (Erişim Tarihi: 8 Ekim 2024).
32. Philo, A. (t.y.b). The Works of Philo: The Special Laws I. https://www.earlychristianwritings.com/yonge/book27.html. (Erişim Tarihi: 8 Ekim 2024).
33. Poupard, P. (2005). Dinler. (Çev. M. Cedden). Dost Yayınları.
34. Ruby, C. (2016). Siyaset felsefesine giriş. (Çev. U. Kılıç). 3. Baskı. İletişim Yayınları.
35. Şenel, A. (2017). Siyasal düşünceler tarihi: Tarihöncesi ilkçağda ortaçağda ve yeniçağda toplum ve siyasal düşünüş. Dafne Yayınları.
36. Tannenbaum, D.; Schultz, D. (2011). Paulus ve Agustinus: Hıristiyan siyasal dünyasının doğuşu. İçinde Siyasi düşünce tarihi (filozoflar ve fikirleri) (ss. 119-137). (Çev. F. Demirci). 6. Baskı. Adres Yayınları.
37. Tarakçı, M. (2011). Hıristiyanlıkta Logos doktrini. Milel ve Nihal, 8 (1), 201-224.
38. Taşpınar, İ. (2011). Yahudi Geleneğinde İlahî Kelâm Tasavvuru: İskenderiyeli Philo ve Logos Doktrini. Milel ve Nihal, 8 (1), 143-164.
39. Tunç, M.T. (2023). Augustinus’un perspektifinden kendini ve Tanrı’yı bilme Meselesi. FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 35, 331-344.
40. Uslu, A. (2022). Siyasal Düşüncelerin Toplumsal Tarihi 1: İktidarı Tanrılaştırmak. 2. Baskı. Yordam Kitap.
41. Wood, E. M. (2008). Yurttaşlardan lordlara. (Çev. O. Köymen). Ayrıntı Yayınları.
42. Yalçınkaya, A. (2011). İlahi Siyaset. İçinde M. A. Ağaoğulları (Ed.). Sokratesten jakobenlere Batı’da siyasal düşünceler (ss. 197-235). İletişim Yayınları.