Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Yıl 2026, Sayı: 41, - , 10.02.2026
https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1658245
https://izlik.org/JA85CD63ZG

Öz

Kaynakça

  • Akar, B. (2018). Transformation of the Kurdish Theater Field in Turkey between 1991 and 1927 [MA Thesis]. Koç University.
  • Aktuğ, H. (2023). Lalîxan. Weşanên Peywendê.
  • Alan, R. (2013). Folklor û Roman. Weşanên Peywendê.
  • Arslan, M. (2025). Kurd, Kitêb, Çapxane: Weşangeriya Kitêbên Kurdî di Dewra Osmaniyan de (1844-1923) (Çapa Duyem a Berfirehkirî) Weşanên Peywendê.
  • ARTA. (2021, May 1). Çîroka strana Mem Ebasî | قصة أغنية مم عباسي. https://www.youtube.com/watch?v=CRuJxpJDkNA
  • Aydın, B. (2024). Berawirdkirin û nirxandina sê şanonameyên hevjêderk [Teza Masterê]. Zanîngeha Mardinê.
  • Berbir, H. (2007). Ji Dengbêj Fadilê Kufragî Destan û Çîrokên Kurdî (1st ed.). Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Amedê.
  • Biro, T. (1991). Memê û Eyşê - Şano (1st ed.). Enstituya Kurdî ya Brukselê.
  • Bozkur, N. (2023). Li Gorî Poeticsa Arîstotales Analîza Trajediya Memê û Eyşê. The Journal of Mesopotamian Studies, 8(2), 202–212. https://doi.org/10.35859/jms.2023.1320377
  • Brook, P. (1996). The Empty Space (1st ed.). Touchstone.
  • Çaçan, X. (2015a). Memê û Eyşê – Pîyesa ji Pênc Perdeyan (T. Xelîl, Ed.; 1st ed.). Weşanxaneya Lîsê.
  • Çaçan, X. (2015b). Memê û Eyşê & Zembîlfiroş (T. Xelîl, Ed.; 1st ed.). Weşanên Lîsê.
  • Çelik, D. (2017). Dengbêjlik Geleneği ve Türkiye’deki Kürt Tiyatrosuna Etkileri [Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Celîl, O., & Celîl, C. (2014). Zargotina Kurda 2: Êpîk, Dastan. Înstîtûta Kurdzanîyê.
  • Celîl, O., & Celîl, C. (2016). Zargotina Kurda 3: Êpîk, Dastan. Înstîtûta Kurdzanîyê.
  • Cindî, H., & Evdal, E. (1936). Folklora Kurmanca (1st ed.).
  • Enç, B. (2024). Edebîyata Kurdî ya Zarokan li Êwra Kafkasyayê [Teza Mastirê]. Zanîngeha Bingölê, Enstîtûya Zimanên Zindî.
  • Ergün, Z. (2023). Edebiyata Kurdî ya Sovyetê (1st ed.). Weşanên Nûbiharê.
  • Ferşî, B. (2015). Dayîka Niştiman. In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 139–154). Weşanên Peywendê.
  • Japharova, L. (2015). Şanoya Kurdî ya li Sovyetê (S. Orak Reşitoğlu, Trans.). In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 129–138). Weşanên Peywendê.
  • Jindires. (2019, January 31). Memê Ewan, Elê Kapê مم عوان على كابه. https://www.youtube.com/watch?v=ujf4ZejWc4M
  • Karakeçili, F. (2008). Kurdish Dance Identity in Contemporary Turkey: Th e Examples of Delilo and Galu [MA Thesis]. York University.
  • Korkmaz, V. (2019). Berawirdîyek li ser Destana Memê Alan û Mem û Zîna Ehmedê Xanî ji alîyê binyad û honakê ve [Teza Masterê]. Enstîtuya Zimanên Zindî yên li Tirkîyeyê.
  • Le Coq, A. von. (1903). Kurdische Texte. Reichsdruckerei.
  • Leezenberg, M. (2019). Ehmedê Xanî’s Mem û Zîn: The consecration of a Kurdish national epic. In M. M. Gunter (Ed.), Routledge Handbook on the Kurds (1st ed., pp. 79–89). Routledge.
  • Mohammed, H. J. (2014). Binyadî Gêranewa le Dastanî Mem û Zîn î Oskar Mann û Şanoyî Memê Alanî Ebdurrehîm Rehmî Hekarî [Teza Masterê]. Zanîngeha Bingölê, Enstîtûya Zimanên Zindî.
  • Muradov, X. Ç. (n.d.). Memê ile Eyşê (Tevkarî, Ed.; 1st ed.). Tevkarî.
  • Nevzat Keskin. (2014, January 25). Zargotina Kurdî destana Memê û Eyşê. Https://Www.Youtube.Com/Watch?V=ssw5ak0cS7o
  • Pîrbal, F. (2015). Dîroka Şanoya Kurdî Di Wêjeya Kurdî De. In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 17–58). Weşanên Peywendê.
  • Purçak, M. E. (2021). Mem û Zîn -Mesnewiya li ser Dika Şanoyê-. E-Şarkiyat İlmi Araştırmaları Dergisi/Journal of Oriental Scientific Research (JOSR). https://doi.org/10.26791/sarkiat.949808
  • Reş, Ç. (2025). Ji Dîroka Pevgirêdanên Edebî yên Ermenî û Kurdan (T. Xelîl, Trans.). Avesta.
  • Rostami, M. R. (2019). Kurdish Nationalism On Stage: Performance, Politics and Resistance in Iraq (1st ed.). I.B. Tauris.
  • Zêdo, Ç., & Akkuzu, Y. (Eds.). (2015). Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed.). Weşanên Peywendê.

MEMÊ EWAN OR MEMÊ Û EYŞÊ: AN ORAL SOURCE FOR MODERN KURDISH LITERATURE

Yıl 2026, Sayı: 41, - , 10.02.2026
https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1658245
https://izlik.org/JA85CD63ZG

Öz

This study examines the Kurdish oral tradition narrative “Memê Ewan” (also known as “Memê û Eyşê”) and its theatrical adaptations. The research demonstrates how an ancient Kurdish epic served as source material for four significant theatrical works: Evdirehîm Rehmî Hekarî’s “Memê Alan” (1919), Taharê Biro’s “Memê û Eyşê” (1967), Xelîlê Çaçan’s “Memê û Eyşê” (1978), Ednan Mistefa and Şukrî Îbrahîm’s “Memê Ewan” (2017). While all three adaptations draw from the same oral source and its varriants, each transforms the material distinctively, reflecting the political and cultural conditions of their respective periods. The study highlights the epic’s cultural and political impact, illustrating how theater served as a crucial medium for expressing Kurdish identity. While Hekarî and Biro’s adaptations incorporate nationalist and political elements, Çaçan’s work focuses more on social and class issues. This study investigates the relationship between contemporary Kurdish theater and oral tradition, demonstrating how their interaction has enriched the artistic and thematic evolution of Kurdish theatrical expression.

Kaynakça

  • Akar, B. (2018). Transformation of the Kurdish Theater Field in Turkey between 1991 and 1927 [MA Thesis]. Koç University.
  • Aktuğ, H. (2023). Lalîxan. Weşanên Peywendê.
  • Alan, R. (2013). Folklor û Roman. Weşanên Peywendê.
  • Arslan, M. (2025). Kurd, Kitêb, Çapxane: Weşangeriya Kitêbên Kurdî di Dewra Osmaniyan de (1844-1923) (Çapa Duyem a Berfirehkirî) Weşanên Peywendê.
  • ARTA. (2021, May 1). Çîroka strana Mem Ebasî | قصة أغنية مم عباسي. https://www.youtube.com/watch?v=CRuJxpJDkNA
  • Aydın, B. (2024). Berawirdkirin û nirxandina sê şanonameyên hevjêderk [Teza Masterê]. Zanîngeha Mardinê.
  • Berbir, H. (2007). Ji Dengbêj Fadilê Kufragî Destan û Çîrokên Kurdî (1st ed.). Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Amedê.
  • Biro, T. (1991). Memê û Eyşê - Şano (1st ed.). Enstituya Kurdî ya Brukselê.
  • Bozkur, N. (2023). Li Gorî Poeticsa Arîstotales Analîza Trajediya Memê û Eyşê. The Journal of Mesopotamian Studies, 8(2), 202–212. https://doi.org/10.35859/jms.2023.1320377
  • Brook, P. (1996). The Empty Space (1st ed.). Touchstone.
  • Çaçan, X. (2015a). Memê û Eyşê – Pîyesa ji Pênc Perdeyan (T. Xelîl, Ed.; 1st ed.). Weşanxaneya Lîsê.
  • Çaçan, X. (2015b). Memê û Eyşê & Zembîlfiroş (T. Xelîl, Ed.; 1st ed.). Weşanên Lîsê.
  • Çelik, D. (2017). Dengbêjlik Geleneği ve Türkiye’deki Kürt Tiyatrosuna Etkileri [Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Celîl, O., & Celîl, C. (2014). Zargotina Kurda 2: Êpîk, Dastan. Înstîtûta Kurdzanîyê.
  • Celîl, O., & Celîl, C. (2016). Zargotina Kurda 3: Êpîk, Dastan. Înstîtûta Kurdzanîyê.
  • Cindî, H., & Evdal, E. (1936). Folklora Kurmanca (1st ed.).
  • Enç, B. (2024). Edebîyata Kurdî ya Zarokan li Êwra Kafkasyayê [Teza Mastirê]. Zanîngeha Bingölê, Enstîtûya Zimanên Zindî.
  • Ergün, Z. (2023). Edebiyata Kurdî ya Sovyetê (1st ed.). Weşanên Nûbiharê.
  • Ferşî, B. (2015). Dayîka Niştiman. In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 139–154). Weşanên Peywendê.
  • Japharova, L. (2015). Şanoya Kurdî ya li Sovyetê (S. Orak Reşitoğlu, Trans.). In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 129–138). Weşanên Peywendê.
  • Jindires. (2019, January 31). Memê Ewan, Elê Kapê مم عوان على كابه. https://www.youtube.com/watch?v=ujf4ZejWc4M
  • Karakeçili, F. (2008). Kurdish Dance Identity in Contemporary Turkey: Th e Examples of Delilo and Galu [MA Thesis]. York University.
  • Korkmaz, V. (2019). Berawirdîyek li ser Destana Memê Alan û Mem û Zîna Ehmedê Xanî ji alîyê binyad û honakê ve [Teza Masterê]. Enstîtuya Zimanên Zindî yên li Tirkîyeyê.
  • Le Coq, A. von. (1903). Kurdische Texte. Reichsdruckerei.
  • Leezenberg, M. (2019). Ehmedê Xanî’s Mem û Zîn: The consecration of a Kurdish national epic. In M. M. Gunter (Ed.), Routledge Handbook on the Kurds (1st ed., pp. 79–89). Routledge.
  • Mohammed, H. J. (2014). Binyadî Gêranewa le Dastanî Mem û Zîn î Oskar Mann û Şanoyî Memê Alanî Ebdurrehîm Rehmî Hekarî [Teza Masterê]. Zanîngeha Bingölê, Enstîtûya Zimanên Zindî.
  • Muradov, X. Ç. (n.d.). Memê ile Eyşê (Tevkarî, Ed.; 1st ed.). Tevkarî.
  • Nevzat Keskin. (2014, January 25). Zargotina Kurdî destana Memê û Eyşê. Https://Www.Youtube.Com/Watch?V=ssw5ak0cS7o
  • Pîrbal, F. (2015). Dîroka Şanoya Kurdî Di Wêjeya Kurdî De. In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 17–58). Weşanên Peywendê.
  • Purçak, M. E. (2021). Mem û Zîn -Mesnewiya li ser Dika Şanoyê-. E-Şarkiyat İlmi Araştırmaları Dergisi/Journal of Oriental Scientific Research (JOSR). https://doi.org/10.26791/sarkiat.949808
  • Reş, Ç. (2025). Ji Dîroka Pevgirêdanên Edebî yên Ermenî û Kurdan (T. Xelîl, Trans.). Avesta.
  • Rostami, M. R. (2019). Kurdish Nationalism On Stage: Performance, Politics and Resistance in Iraq (1st ed.). I.B. Tauris.
  • Zêdo, Ç., & Akkuzu, Y. (Eds.). (2015). Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed.). Weşanên Peywendê.

MEMÊ EWAN AN JÎ MEMÊ Û EYŞÊ: ÇAVKANIYEKE DEVKÎ JI BO EDEBIYATA KURDÎ YA MODERN

Yıl 2026, Sayı: 41, - , 10.02.2026
https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1658245
https://izlik.org/JA85CD63ZG

Öz

Ev xebat li ser vegêrana kurdî ya devkî ya bi navê “Memê Ewan” an jî “Memê û Eyşê” û adaptasyonên wê yên şanoyî radiweste. Xebata me dixwaze nîşan bide ku çawa destaneke kevn a kurdî bûye çavkanî ji bo çar şanoyên kurdî: Memê Alan (1919) ya Evdirehîm Rehmî Hekarî, Memê û Eyşê (1967) ya Taharê Biro, û Memê û Eyşê (1978) ya Xelîlê Çaçan û Memê Ewan (2017) a Ednan Mistefa ve Şukrî Îbrahîm. Her sê jî ji çavkaniyeke devkî derdikevin, lê bi awayên cuda û li gorî dema xwe û pêwenda siyasî û civakî ya kurdan hatine veçêkirin. Ev xebata ku bi rêbaza wesfî û berawirdî radibe, bandora çandî û siyasî ya vê destan an jî kilamê nîşan dide û destnîşan dike ku çawa şanoya kurdî wekî amrazeke giring ji bo xweîfadekirina nasnameya kurdî pala xwe dide vegêranên ji edebiyata devkî. Adaptasyonên Hekarî û Biro hêmanên neteweperwerî û siyasî dihewînin, lê ya Çaçan li ser mijarên civakî û çînî radiweste. Wekî encam em dikarin bibêjin ku ev xebat têkiliya di navbera şanoya kurdî ya modern û çavkaniyên devkî de ronî dike û nîşan dike edebiyata devkî ji aliyê estetîk û tematîk ve di pêşveçûna şanoya kurdî de bûye xwediyê roleke giring.

Kaynakça

  • Akar, B. (2018). Transformation of the Kurdish Theater Field in Turkey between 1991 and 1927 [MA Thesis]. Koç University.
  • Aktuğ, H. (2023). Lalîxan. Weşanên Peywendê.
  • Alan, R. (2013). Folklor û Roman. Weşanên Peywendê.
  • Arslan, M. (2025). Kurd, Kitêb, Çapxane: Weşangeriya Kitêbên Kurdî di Dewra Osmaniyan de (1844-1923) (Çapa Duyem a Berfirehkirî) Weşanên Peywendê.
  • ARTA. (2021, May 1). Çîroka strana Mem Ebasî | قصة أغنية مم عباسي. https://www.youtube.com/watch?v=CRuJxpJDkNA
  • Aydın, B. (2024). Berawirdkirin û nirxandina sê şanonameyên hevjêderk [Teza Masterê]. Zanîngeha Mardinê.
  • Berbir, H. (2007). Ji Dengbêj Fadilê Kufragî Destan û Çîrokên Kurdî (1st ed.). Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Amedê.
  • Biro, T. (1991). Memê û Eyşê - Şano (1st ed.). Enstituya Kurdî ya Brukselê.
  • Bozkur, N. (2023). Li Gorî Poeticsa Arîstotales Analîza Trajediya Memê û Eyşê. The Journal of Mesopotamian Studies, 8(2), 202–212. https://doi.org/10.35859/jms.2023.1320377
  • Brook, P. (1996). The Empty Space (1st ed.). Touchstone.
  • Çaçan, X. (2015a). Memê û Eyşê – Pîyesa ji Pênc Perdeyan (T. Xelîl, Ed.; 1st ed.). Weşanxaneya Lîsê.
  • Çaçan, X. (2015b). Memê û Eyşê & Zembîlfiroş (T. Xelîl, Ed.; 1st ed.). Weşanên Lîsê.
  • Çelik, D. (2017). Dengbêjlik Geleneği ve Türkiye’deki Kürt Tiyatrosuna Etkileri [Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Celîl, O., & Celîl, C. (2014). Zargotina Kurda 2: Êpîk, Dastan. Înstîtûta Kurdzanîyê.
  • Celîl, O., & Celîl, C. (2016). Zargotina Kurda 3: Êpîk, Dastan. Înstîtûta Kurdzanîyê.
  • Cindî, H., & Evdal, E. (1936). Folklora Kurmanca (1st ed.).
  • Enç, B. (2024). Edebîyata Kurdî ya Zarokan li Êwra Kafkasyayê [Teza Mastirê]. Zanîngeha Bingölê, Enstîtûya Zimanên Zindî.
  • Ergün, Z. (2023). Edebiyata Kurdî ya Sovyetê (1st ed.). Weşanên Nûbiharê.
  • Ferşî, B. (2015). Dayîka Niştiman. In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 139–154). Weşanên Peywendê.
  • Japharova, L. (2015). Şanoya Kurdî ya li Sovyetê (S. Orak Reşitoğlu, Trans.). In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 129–138). Weşanên Peywendê.
  • Jindires. (2019, January 31). Memê Ewan, Elê Kapê مم عوان على كابه. https://www.youtube.com/watch?v=ujf4ZejWc4M
  • Karakeçili, F. (2008). Kurdish Dance Identity in Contemporary Turkey: Th e Examples of Delilo and Galu [MA Thesis]. York University.
  • Korkmaz, V. (2019). Berawirdîyek li ser Destana Memê Alan û Mem û Zîna Ehmedê Xanî ji alîyê binyad û honakê ve [Teza Masterê]. Enstîtuya Zimanên Zindî yên li Tirkîyeyê.
  • Le Coq, A. von. (1903). Kurdische Texte. Reichsdruckerei.
  • Leezenberg, M. (2019). Ehmedê Xanî’s Mem û Zîn: The consecration of a Kurdish national epic. In M. M. Gunter (Ed.), Routledge Handbook on the Kurds (1st ed., pp. 79–89). Routledge.
  • Mohammed, H. J. (2014). Binyadî Gêranewa le Dastanî Mem û Zîn î Oskar Mann û Şanoyî Memê Alanî Ebdurrehîm Rehmî Hekarî [Teza Masterê]. Zanîngeha Bingölê, Enstîtûya Zimanên Zindî.
  • Muradov, X. Ç. (n.d.). Memê ile Eyşê (Tevkarî, Ed.; 1st ed.). Tevkarî.
  • Nevzat Keskin. (2014, January 25). Zargotina Kurdî destana Memê û Eyşê. Https://Www.Youtube.Com/Watch?V=ssw5ak0cS7o
  • Pîrbal, F. (2015). Dîroka Şanoya Kurdî Di Wêjeya Kurdî De. In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 17–58). Weşanên Peywendê.
  • Purçak, M. E. (2021). Mem û Zîn -Mesnewiya li ser Dika Şanoyê-. E-Şarkiyat İlmi Araştırmaları Dergisi/Journal of Oriental Scientific Research (JOSR). https://doi.org/10.26791/sarkiat.949808
  • Reş, Ç. (2025). Ji Dîroka Pevgirêdanên Edebî yên Ermenî û Kurdan (T. Xelîl, Trans.). Avesta.
  • Rostami, M. R. (2019). Kurdish Nationalism On Stage: Performance, Politics and Resistance in Iraq (1st ed.). I.B. Tauris.
  • Zêdo, Ç., & Akkuzu, Y. (Eds.). (2015). Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed.). Weşanên Peywendê.

MEMÊ EWAN YA DA MEMÊ Û EYŞÊ: MODERN KÜRT EDEBİYATI İÇİN SÖZLÜ BİR KAYNAK

Yıl 2026, Sayı: 41, - , 10.02.2026
https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1658245
https://izlik.org/JA85CD63ZG

Öz

Bu çalışma, Kürt sözlü geleneğinde “Memê Ewan” veya “Memê û Eyşê” adıyla bilinen destanın tiyatro uyarlamaları üzerine odaklanmaktadır. Araştırma, eski bir Kürt destanının dört tiyatro uyarlaması için nasıl kaynak oluşturduğunu ortaya koymaktadır: Evdirehîm Rehmî Hekarî'nin “Memê Alan”ı (1919), Taharê Biro'nun “Memê û Eyşê”si (1967), Xelîlê Çaçan'ın “Memê û Eyşê”si (1978) ve son olarak Ednan Mistefa ve Şukrî Îbrahîm’in birlikte hazırladığı “Memê Ewan” (2017). Her dört uyarlama da sözlü bir kaynaktan beslenmiş, ancak farklı türlerde ve kendi dönemlerinin siyasi ve kültürel koşullarına göre şekillenmiş. Bu çalışma, betimleyici ve karşılaştırmalı yöntemlerle ele alınmış olup, söz konusu destan veya kılamın kültürel ve siyasi etkisini ortaya koymakta ve Kürt tiyatrosunun ilk metinlerinde Kürt kimliğinin dışavurumunda önemli bir araç olarak sözlü edebiyat anlatılarından nasıl yararlandığını göstermektedir. Bu bağlamda Hekarî, Biro'nun uyarlamaları milliyetçi ve siyasi unsurlar içerirken, Çaçan'ın eseri daha çok sosyal ve sınıfsal meseleler üzerinden kurgulanmış. Sonuç itibarıyla, bu çalışma, modern Kürt tiyatrosu ile sözlü gelenek arasında kurulan güçlü ilişkinin Kürt tiyatrosunun estetik ve tematik gelişimine sağladığı katkıyı vurgulamaktadır.

Kaynakça

  • Akar, B. (2018). Transformation of the Kurdish Theater Field in Turkey between 1991 and 1927 [MA Thesis]. Koç University.
  • Aktuğ, H. (2023). Lalîxan. Weşanên Peywendê.
  • Alan, R. (2013). Folklor û Roman. Weşanên Peywendê.
  • Arslan, M. (2025). Kurd, Kitêb, Çapxane: Weşangeriya Kitêbên Kurdî di Dewra Osmaniyan de (1844-1923) (Çapa Duyem a Berfirehkirî) Weşanên Peywendê.
  • ARTA. (2021, May 1). Çîroka strana Mem Ebasî | قصة أغنية مم عباسي. https://www.youtube.com/watch?v=CRuJxpJDkNA
  • Aydın, B. (2024). Berawirdkirin û nirxandina sê şanonameyên hevjêderk [Teza Masterê]. Zanîngeha Mardinê.
  • Berbir, H. (2007). Ji Dengbêj Fadilê Kufragî Destan û Çîrokên Kurdî (1st ed.). Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Amedê.
  • Biro, T. (1991). Memê û Eyşê - Şano (1st ed.). Enstituya Kurdî ya Brukselê.
  • Bozkur, N. (2023). Li Gorî Poeticsa Arîstotales Analîza Trajediya Memê û Eyşê. The Journal of Mesopotamian Studies, 8(2), 202–212. https://doi.org/10.35859/jms.2023.1320377
  • Brook, P. (1996). The Empty Space (1st ed.). Touchstone.
  • Çaçan, X. (2015a). Memê û Eyşê – Pîyesa ji Pênc Perdeyan (T. Xelîl, Ed.; 1st ed.). Weşanxaneya Lîsê.
  • Çaçan, X. (2015b). Memê û Eyşê & Zembîlfiroş (T. Xelîl, Ed.; 1st ed.). Weşanên Lîsê.
  • Çelik, D. (2017). Dengbêjlik Geleneği ve Türkiye’deki Kürt Tiyatrosuna Etkileri [Doktora Tezi]. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Celîl, O., & Celîl, C. (2014). Zargotina Kurda 2: Êpîk, Dastan. Înstîtûta Kurdzanîyê.
  • Celîl, O., & Celîl, C. (2016). Zargotina Kurda 3: Êpîk, Dastan. Înstîtûta Kurdzanîyê.
  • Cindî, H., & Evdal, E. (1936). Folklora Kurmanca (1st ed.).
  • Enç, B. (2024). Edebîyata Kurdî ya Zarokan li Êwra Kafkasyayê [Teza Mastirê]. Zanîngeha Bingölê, Enstîtûya Zimanên Zindî.
  • Ergün, Z. (2023). Edebiyata Kurdî ya Sovyetê (1st ed.). Weşanên Nûbiharê.
  • Ferşî, B. (2015). Dayîka Niştiman. In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 139–154). Weşanên Peywendê.
  • Japharova, L. (2015). Şanoya Kurdî ya li Sovyetê (S. Orak Reşitoğlu, Trans.). In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 129–138). Weşanên Peywendê.
  • Jindires. (2019, January 31). Memê Ewan, Elê Kapê مم عوان على كابه. https://www.youtube.com/watch?v=ujf4ZejWc4M
  • Karakeçili, F. (2008). Kurdish Dance Identity in Contemporary Turkey: Th e Examples of Delilo and Galu [MA Thesis]. York University.
  • Korkmaz, V. (2019). Berawirdîyek li ser Destana Memê Alan û Mem û Zîna Ehmedê Xanî ji alîyê binyad û honakê ve [Teza Masterê]. Enstîtuya Zimanên Zindî yên li Tirkîyeyê.
  • Le Coq, A. von. (1903). Kurdische Texte. Reichsdruckerei.
  • Leezenberg, M. (2019). Ehmedê Xanî’s Mem û Zîn: The consecration of a Kurdish national epic. In M. M. Gunter (Ed.), Routledge Handbook on the Kurds (1st ed., pp. 79–89). Routledge.
  • Mohammed, H. J. (2014). Binyadî Gêranewa le Dastanî Mem û Zîn î Oskar Mann û Şanoyî Memê Alanî Ebdurrehîm Rehmî Hekarî [Teza Masterê]. Zanîngeha Bingölê, Enstîtûya Zimanên Zindî.
  • Muradov, X. Ç. (n.d.). Memê ile Eyşê (Tevkarî, Ed.; 1st ed.). Tevkarî.
  • Nevzat Keskin. (2014, January 25). Zargotina Kurdî destana Memê û Eyşê. Https://Www.Youtube.Com/Watch?V=ssw5ak0cS7o
  • Pîrbal, F. (2015). Dîroka Şanoya Kurdî Di Wêjeya Kurdî De. In Ç. Zêdo & Y. Akkuzu (Eds.), Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed., pp. 17–58). Weşanên Peywendê.
  • Purçak, M. E. (2021). Mem û Zîn -Mesnewiya li ser Dika Şanoyê-. E-Şarkiyat İlmi Araştırmaları Dergisi/Journal of Oriental Scientific Research (JOSR). https://doi.org/10.26791/sarkiat.949808
  • Reş, Ç. (2025). Ji Dîroka Pevgirêdanên Edebî yên Ermenî û Kurdan (T. Xelîl, Trans.). Avesta.
  • Rostami, M. R. (2019). Kurdish Nationalism On Stage: Performance, Politics and Resistance in Iraq (1st ed.). I.B. Tauris.
  • Zêdo, Ç., & Akkuzu, Y. (Eds.). (2015). Dîroka Şanoya Kurdî (1st ed.). Weşanên Peywendê.
Toplam 33 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Kürtçe
Konular Kürt Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Ömer Delikaya 0000-0001-6505-5107

Halil Akgül 0000-0003-1365-8461

Gönderilme Tarihi 14 Mart 2025
Kabul Tarihi 25 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi 10 Şubat 2026
DOI https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1658245
IZ https://izlik.org/JA85CD63ZG
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: 41

Kaynak Göster

APA Delikaya, Ö., & Akgül, H. (2026). MEMÊ EWAN AN JÎ MEMÊ Û EYŞÊ: ÇAVKANIYEKE DEVKÎ JI BO EDEBIYATA KURDÎ YA MODERN. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 41. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1658245

Amaç ve Kapsam

2009 yılında yayın hayatına başlayan ve TR Dizinde taranan uluslararası hakemli dergimizin amacı sosyal bilimler alanında nitelikli bilimsel çalışmalara yer vermektir. Analitik değerlendirmelerin yapıldığı, alanına katkı sağlayan çalışmalar öncelikli olarak değerlendirmeye alınır. 

Dergimizde, “Edebiyat, Tarih, Felsefe, Sosyoloji, Psikoloji, Arkeoloji,  Sanat Tarihi, İlahiyat, İktisat, İşletme, İletişim, Gazetecilik, Uluslararası İlişkiler, Hukuk, Siyaset Bilimi ve Halkla İlişkiler ” gibi sosyal bilimlere ait alanlarda hazırlanmış araştırma makaleleri ile alana katkı sunabilecek güncel kitap tanıtımlarına yer verilir. Çalışmaların ilk gönderimi sırasında intihal raporu da sisteme yüklenir, benzerlik oranı kaynakça hariç %15 i geçmemelidir.


YAZIM KURALLARI

Yazım kurallarımıza göre hazırlanmayan makaleler ön kontrol aşamasında iade edilir.

Dergiye gönderilecek çalışmaların, dergi yazım kurallarına göre oluşturulan aşağıdaki örnek şablon kullanılarak yazılması zorunludur.
Sisteme yüklenmesi gereken dosyalar:

             Tam Metin dosyası
                Kapak Sayfası (Ön yazı)
                Telif Hakkı Devir Formu
                Etik Kurul izin belgesi
                Araştırmacı Katkı Oranı ve Çatışma Beyan Formu
                Benzerlik (intihal) raporu (%15)

Tam Metin dosyasında, ilk gönderimde yazar bilgilerine yer verilmemelidir. Kapak Sayfasında sadece başlık, öz, abstract, yazar bilgileri ve sorumlu yazar iletişim bilgileri yer almalıdır.

Makalenizde etik kurul belgesi gerekli ise söz konusu belgenin yüklenmesi, etik kurul belgesinin gerekmediği durumlarda ise Etik Kurul İznine Gerek Olmadığı'na dair belgenin hazırlanması gerekir. Etik Kurul Belgesinin gerekli olduğu durumlar Etik İlkeler ve Yayın Politikası sayfasında açıklanmıştır.

ÖRNEK MAKALE KAPAK SAYFASI
ÖRNEK MAKALE ŞABLONU
TELİF HAKKI DEVİR FORMU
ETİK KURUL İZNİNE GEREK OLMADIĞINA DAİR BEYAN FORMU
ARAŞTIRMACILARIN KATKI ORANI BEYANI VE ÇATIŞMA BEYANI


Sayfa Yapısı ve Yazı Stili

Tüm çalışmalarda şu kısımlar bulunmalıdır: Başlık, hemen altında İngilizce başlık, Öz, Anahtar Kelimeler, Abstract, Keywords, Giriş, Bölüm Başlıkları, Sonuç ve Kaynakça.


Yazılar, A4 boyutunda (29.7x21 cm), tüm kenar boşlukları 2.5 cm olan sayfada, MS Word programında, Times New Roman yazı karakteri ile, 12 punto, 1.5 satır aralığıyla yazılmalıdır.


Sayfalara numara verilmez. Yazılar öz ve kaynakça dâhil minimum üç bin beş yüz (3500) maksimum on bin (10.000) kelime olmalıdır. Metin içinde vurgulanmak istenen kısımlar, tırnak içinde gösterilir. Kaynakça hariç, tam metnin hiçbir yerinde italik gösterim kullanılmaz.

Başlık 
Başlık, yazıyla uyumlu, içerikle doğrudan ilgili ve onu en iyi biçimde ifade eder nitelikte ve maksimum 12 kelime olmalıdır.

Başlık, metnin en üstünde, ortalanmış, tüm harfleri büyük, 12 punto, koyulaştırılmış olarak ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.


İngilizce başlık, Türkçe Türkçe başlığın hemen altında, 10 punto, normal ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.


Yazar Bilgisi
Yazar(lar)ın, unvan içermeyen ad(lar)ı, başlığın hemen altında ve başlıktan 6 nk aşağıda, sayfanın sağına yaslanmış biçimde, normal, soyad(lar) büyük olarak verilmelidir.
Yazar(lar)ın meslekî bilgileri, unvan, kurum, e-mail ve ORCID numarası sıralamasıyla, aralarda virgülle ayrılmış ve sonda noktalı biçimde, yazar(lar)ın adlarının sağında yıldız işareti (*) ile gösterilmiş olarak, sayfa altında, 10 punto, tek aralıklı normal yazılmış sayfa alt bilgisi olarak (dipnot değil) gösterilmelidir.

Örnek:    
Mehmet Emin KURT*
* Dr. Öğr. Üyesi, Dicle Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Sağlık Yönetimi Bölümü, memin.kurt@dicle.edu.tr, ORCID: 0000-0002-7181-8681.


Öz

Öz, başlığın altında, iki yana yaslı, koyu, (Öz) başlığı altında, içeriği en uygun biçimde ifade eden, en az 100, en fazla 200 kelimeden oluşan, 10 punto ile, tek satır aralıklı ve Türkçe yazılmış özettir. Öz, alıntı, şekil, ve çizelge numaraları içermemelidir.

Abstract, Anahtar Kelimelerin  bir satır altında, (Abstract) başlığı altında, 10 punto ile tek satır aralıklı normal şekilde yazılır. Öz ve Abstract ilk sayfada yer almalıdır.

Ana Metin
Ana metin, 12 punto ve 1.5 satır aralığı ile, iki yana yaslanmış şekilde yazılmalıdır. Paragrafların başında, sağdan boşluk bırakılmamalıdır. Paragraflar arası boşluk, 6 nk olarak belirlenmelidir.


Bölüm Başlıkları
Bölüm başlıkları koyu yazılır ve 1., 2., 3., şeklinde numaralandırılır. 
1. Bölüm Başlığı veya Ana Başlık (İlk Harfler Büyük)
1.1. Alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1. İkinci düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1.1. Üçüncü düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
GİRİŞ, SONUÇ ve KAYNAKÇA başlıkları numaralandırılmaz.


Tablo, Şekil ve Göreseller
Tablolar, metinde sola yaslı ve içeriği 10 punto ile yazılmış şekilde verilmelidir.

Tablolar, başlıklarından önce (Tablo 1.) şeklinde, koyu, 12 punto ile numaralandırılır. Tabloların numaraları ve başlıkları, 12 punto ile, normal ve düz, İlk kelimenin ilk harfi büyük geri kalanı cümle düzeninde yazılmalıdır. Tablolar, alıntı ise, tablonun hemen altında, 10 punto ile ve (Kaynak: ) başlığının sağında, kaynakları gösterilmelidir.
Tabloların sol kenarı, yazı kenarı ile bütünleşik olmalıdır.

Tablo başlığı örneği:
Tablo 1. İhracatın ülkelere göre dağılımı (Eylül-Aralık, milyon $)

Tablonun takip eden sayfaya kayması halinde o sayfanın başında şu nolu tablonun devamıdır şeklinde bir başlık eklenmelidir. Aynı şey grafik ve şekiller için de geçerlidir.

Şekiller, tablolar gibi (Şekil 1.) grafik ise (Grafik 1. ) şeklinde, koyu, 12 punto ile yazılmış biçimde numaralandırılır ve 12 punto, koyu, düz, her kelimenin ilk harfi büyük olarak başlıklandırılır.
Resim, fotoğraf ve diğer türlü görseller, renkli, yüksek çözünürlüklü veya taranmış olarak, yazıda verildiği bölümün veya paragrafın hemen altında verilir.
Görseller, Tablo ve Şekiller gibi (Resim/ Görsel/ Fotoğraf 1.) biçiminde numaralandırılarak başlıklandırılır.
Resimlerin alındığı kaynaklar, tablo ve şekiller gibi, resimlerin altında gösterilir.


Alıntı ve Atıflar 
Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, metin içi atıf ve metin sonu kaynakça gösterimi için APA7'yi tercih etmektedir.


Metin içi atıf gösterimi

Metin içinde 1 yazarlı atıf (Solow, 1956, s.15).

Metin içinde 2 yazarlı atıf (Snowdon & Vane, 2005, s.170) & işareti, and veya ve kelimeleri yerine kullanılmalıdır.

Metin içinde 3 ve daha fazla yazarlı çalışmalara atıf (Akçay vd., 2017, s.4).

Yazar olarak bir grup/tüzel kişi (dernekler, şirketler, devlet kurumları ve diğer çalışma grupları gibi) ifade ediliyorsa bu gruba ilişkin ad bilgisi metin içindeki göndermede açık ve anlaşılır biçimde verilmelidir. Grup adı bazı durumlarda kısaltılabilir. Eğer grup adı uzunsa, kısaltma herkesçe anlaşılır oluyorsa veya o ada yönelik zaten bilinen bir kısaltma var ise ilk kullanımda hem açık hali hem kısaltma hali kullanılıp, sonraki kullanımlarda ise sadece kısaltma kullanılabilir. Eğer grup adı kısa ise veya kısaltması herkesçe anlaşılır olmuyorsa tüm göndermelerde adın açık hali yazılır.

Aynı parantez içerisinde birden fazla gönderme yapılması durumunda sıralama ilk yazarın soyadına göre alfabetik olmalı  ve noktalı virgül ile ayrılmalıdır.

Aynı yazara ait farklı çalışmalar aynı parantezde verilecekse, geçmişten güncele yıl sırası takip edilir ve yazarın soyadı atıfın başına bir kez yazılır.

Elektronik kaynaklarda yazar belli ise (Fisk, 2005), yazar belli değilse başlıktan birkaç kelime (“Türkiye-european union relations”, 2022). 

Süreli yayınlarda yazar belli ise (Nadi, 1942), yazar belli değilse başlıktan birkaç kelime (“İktisadî programın”, 2022).

Arşiv belgelerinde, belge tür ne olursa olsun (mektup, mikrofilm, arşiv belgeleri, mülakat vs), düzenli bir kayıt varsa normal atıf verilir, yani yazar ve sene belli ise (Yazar, sene). Eğer belgenin düzenli bir kaydı yoksa; yazar, tarih gibi bilgiler kesin değilse, metin içinde atıf şöyle gösterilir: ([Tayin ve atamalarla ilgili genelge], t.t. 1912-1925). Örnekte köşeli parantez içinde verilen bilgi, makalenin yazarına aittir, belgeye ilişkin yazar veya başlık bilgisi olmadığı için, yazar okuru bilgilendirir ve bu bilginin kendisine ait olduğunu köşeli parantez ile belirtir. Belgenin tarihi yoksa fakat sizin güçlü bir tahmininiz veya bilginiz var ise onu tahmini tarihler t.t. kısaltmasıyla gösterebilirsiniz. Düzenli kayıt tutulan arşiv belgeleri için de bu durum geçerlidir.


Metin içi doğrudan alıntı (Örnek gösterimler için makale şablonumuza bakınız)

Kırk kelimeye kadar olan doğrudan alıntılar:
Tırnak işareti ile, normal metin içinde ve sonunda sayfa numarası dahil kaynak gösterilir, nokta işareti tırnaktan sonra değil, cümlenin sonuna, parantezden sonra konur. Doğrudan alıntılarda sayfa numarası vermek zorunludur. Örnek, “Apa 7’ye göre kırk kelimeden az olan doğrudan alıntılar, tırnak içinde ve normal metinde gösterilir” (Apa 7th, s.285).
Kırk ve daha fazla kelimeden oluşan doğrudan alıntılar:
Kırk ve daha fazla kelimeden oluşan doğrudan blok alıntılar, ayrı bir paragraf başı yapılarak, tüm alıntı soldan 1 cm içeriden başlayacak şekilde, sağdan da 0.5 cm içerde olacak şekilde ve normal metin büyüklüğünden 1 punto küçük, tek satır aralıkla gösterilirler. (Apa 7th, s.286). Hem alıntının sonuna, hem de kaynak gösterildikten sonra en sona nokta konur. Blok alıntılar tırnak içine alınmaz ve italik de yapılmaz.


Kaynakça Gösterimi
Makalede yararlanılan kaynaklar yeni bir sayfada ve KAYNAKÇA başlığı altında verilir. Kaynakça 12 punto ve 1.15 satır aralığı ile, iki yana yaslanmış şekilde yazılmalıdır. Aşağıdaki örneklerde gösterildiği gibi ikinci ve sonraki satırları 1.25 cm içerden olmalıdır. Paragraflar / kaynakçalar arası boşluk, Önce (0 nk) Sonra (6 nk) olarak belirlenmelidir. Metin içerisinde atıf yapılan her kaynak kaynakçada yer almalı, kaynakçada yer alan her kaynağa da metin içerisinde mutlaka atıf yapılmış olmalıdır. Atıflardaki yazar adı ve tarih bilgisi kaynakçadaki yazar adı ve tarih bilgisi ile birebir aynı olmalıdır. Kaynakçada numaralandırma veya madde işaretleri kullanılmaz. Yazar sayısının yirmi ve daha az olduğu durumlarda tüm yazar adlarına künyede yer verilir.


Kitap
Kitap ismi italik ve küçük harflerle verilmelidir. Kitap isminin başında ve sonunda nokta olmalı ardından yayınevi düz ve büyük harfle başlayacak şekilde verilmelidir. Yayıncının bulunduğu şehir veya ülke bilgisi verilmemelidir.
Mankiw, N. G. (2014). Principles of economics. Cengage Learning.
Snowdon, B., & Vane, H. R. (2005). Modern macroeconomics: its origins, development and current state. Edward Elgar Publishing.


Makale
Makalelerde makale ismi cümle düzeninde küçük harflerle düz, dergi ismi her kelimesi büyük harfle başlar ve italik olarak yazılır. Dergi cilt sayısı italik ancak sayı no parantez içinde düz olmalıdır. Sonuna varsa doi bağlantısı eklenmelidir.
Baltagi, B. H., Egger, P., & Pfaffermayr, M. (2003). A generalized design for bilateral trade flow models. Economics Letters, 80(3), 391-397. https://doi.org/10.1016/S0165-1765(03)00115-0
Bahmani-Oskooee, M. M., & Goswami, G. G. (2003). A disaggregated approach to test the j-curve phenomenon: japan versus her major trading partners. Journal of Economics and Finance, 27(1), 102-113.


Çeviri Kitap
Yabancı bir dilden Türkçe'ye çevrilen eserlerin kaynakça bilgisi verilirken yazar kısmında eserin orijinal dildeki yazarı yer alır, çeviren bilgisi parantez içerisinde Çev. kısaltması ve sonrasında çevirenin adının ilk harfi ve soyadı ile birlikte verilir.
Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2018). Temel ekonometri (Çev. Ü. Şenesen ve G. G. Şenesen). Literatür Yayıncılık.


Kitap Bölümü
Kitap bölüme atıf yapılırken yazar kısmında editörlerin adları değil, ilgili bölümün yazar(lar)ının adları yer alır. Bölüm başlığından sonra "İçinde" kelimesinin devamına editör isim/isimlerinin ilk harfi ve soyadının tamamı verilir.
Meng, M., K. Im, J. Lee, & M. Tieslau. (2014). More powerful lm unit root tests with non-normal errors. In R. Sickles and W. Horrace (Eds.). The festschrift in honor of peter schmidt, (ss. 343–357). Springer Publishing Co.

Elektronik Kaynaklar
Yazar varsa:
Fisk, R. (2005, May 26). Protesters beaten as Egypt votes on electoral reform. https://www.independent.co.uk/voices/commentators/fisk/protesters-beaten-as-egypt-votes-on-electoral-reform-5384694.html (Erişim Tarihi)
Yazar yoksa:

Türkiye-European Union Relations (2022, Nov 15). https://www.ab.gov.tr/turkey-eu-relations_4_en.html (Erişim Tarihi)

Arşiv Belgeleri
Kaynakçada arşiv belgesi gösterilirken belgenin üzerindeki tüm tanıtıcı bilgilere yer verilir. Öncelikle arşiv kısaltması ve ilk gösterimde arşivin resmi tam ismi, ardından varsa yazar veya başlık ve tam tarih bilgisi, varsa belge numarası, cilt, gömlek no gibi bilgiler belgenin üzerinde yer aldığı şekliyle verilmelidir. Tarihler en sonda parantez içinde miladi takvime çevrilmiş olarak ayrıca verilmelidir.

Süreli Yayınlar 
Yazar varsa:
Nadi, Y. (1942, 12 Mart). Hindistan kapılarında. Cumhuriyet, s.1.
Yazar yoksa:
İktisadî program mühim esasları muhtevidir. (1930, 22 Mayıs). Vakit, s.1.


Tezler
Toğuç, N. (1988). Türkiye’de ekonomik istikrar ve reform politikaları. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans). Brooklyn College.
Bolet, D. (2020). All politics is local: how local context explains radical right voting. (DART Europe e-theses portal, PhD). London School of Economics and Political Science.


Burada yer almayan ve/veya referans verme kuralları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için aşağıdaki kaynaklara başvurunuz:

American Psychological Association (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7. baskı).


https://apastyle.apa.org/

Yayın Politikası

1. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2009 yılında yayın hayatına başlayan ve 2021 yılından beri yılda üç kez olmak üzere Şubat, Haziran ve Ekim aylarında yayınlanan uluslararası, hakemli bir dergidir. Yayın kurulu kararına göre özel sayı veya ek sayı çıkarılabilir. Her sayıda yirmi civarında makaleye yer verilir. Yayına kabul sırası, başvuru tarihine göre belirlenir.

2. Dergimize Türkçe, İngilizce, Kürtçe ve Arapça dillerinde hazırlanmış olan çalışmalar kabul edilmektedir. Sosyal bilimlere bağlı disiplinlerin ilkelerine uygun, analitik değerlendirmelerin yapıldığı çalışmalar değerlendirmeye alınır. Dergimize gönderilen çalışmalar için hiçbir şekilde ücret talep edilmez ve açık erişim politikasını destekleyen dergimizin çalışmalarına dergimiz sitesinden ulaşılabilir.

3. Dergimize gönderilen tüm çalışmalar, dergimizin sayfasında ilan edilmiş olan yazım kurallarına uygun olarak düzenlenmeli ve dergimizin şablonu kullanılarak gönderilmelidir. Bu kurala uygun olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz. Gönderilen çalışmaların daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış olması ve başka bir yere yayın için gönderilmemiş olması gerekir. Bununla birlikte sempozyum ve kongre gibi bilimsel toplantılarda sunulmuş olan çalışmaların, yayınlanmamış olmak ve bu vasıfları belirtilmek suretiyle değerlendirmeye alınmaları mümkündür. Dergimize gönderilen tüm çalışmaların yayınlanması, hakem sürecinin olumlu sonuçlanmasına bağlı olmakla birlikte, bir çalışmanın dergimizde yayınlanması konusundaki son karar yayın kurulumuz tarafından verilir.

4. İlk gönderim sırasında tam metin dosyasında yazarlara ait ad, soyad, kurum vs bilgilerin hiçbiri yer almamalıdır. Değerlendirme süreci olumlu tamamlanan çalışmaların yazarları bu bilgileri ondan sonra ekleyeceklerdir.

5. Dergimizde makalesi yayınlanan kişiler, takip eden bir sene boyunca dergimize başka çalışmalarını gönderemezler. Dergimizde bir sayıda bir yazara ait sadece bir çalışmaya yer verilir. Ortak yazarlı olsa bile ikinci bir çalışma kabul edilmez.

6. İlk başvuru sırasında şu belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir:

Tam Metin Dosyası: Tam metnin, yazım kurallarımıza göre düzenlenmiş ve örnek makale şablonumuza uygulanmış olması gerekir. İlk gönderimde tam metin dosyasında yazar bilgileri yer almayacaktır.

Kapak Sayfası: Tüm yazarlara ait bilgileri içermeli ve sorumlu yazar tarafından imzalanmalıdır.

Telif Hakkı Devir Formu: Tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır. Dergimizde yayınlanan bütün çalışmaların tüm yayın hakları Dicle Üniversitesi’ne ait olup yazar(lar)a herhangi bir telif ücreti ödenmez. Dergimizde yayınlanan çalışmalar, kaynak göstermek suretiyle kullanılabilir, fakat hiçbir surette ticari amaç için kullanılamaz, izinsiz başka bir yerde yayınlanamaz. Telif haklarının ihlali, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu gereğince suç sayılmaktadır.

Etik Kurul İzin Belgesi: Etik kurul izni gerektiren çalışmalar için yüklenmelidir. Etik kurul izni gerekmeyen çalışmalar için, Etik Kurul İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu doldurularak sisteme yüklenmelidir.

Araştırmacıların Katkı Oranı ve Çatışma Beyan Formu: Tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır.

Benzerlik (intihal) raporu (%15): iThenticate, Turnitin vb intihal programlarından alınan intihal raporu sisteme yüklenmelidir. Kaynakça hariç benzerlik oranı üst sınırı %15’tir, tek kaynaktan benzerlik oranı %3'ten fazla olamaz. Süreci sona eren çalışmalar için editör kurulu tarafından yeniden intihal raporu alınır. Oran %15’in üzerinde olamaz.

Hakem Değerlendirme Süreci

1. Dergimize gönderilen bir çalışmanın değerlendirmeye alınması şu şartlara bağlıdır: yazım kurallarına uygunluk, örnek makale şablonu kullanılması, etik ilkelere uygun olması, dergimizin amaç ve kapsamına uygun olması, sisteme yüklenmesi gereken belgelerin tam olarak yüklenmiş olması. Bunların yanı sıra, gönderilen çalışmalar, editör kurulu tarafından içerik, yöntem, konu ve anlatım bakımından değerlendirilir. Uygun bulunan çalışmalar değerlendirmeye alınır. Düzeltme istenen çalışmalar, en geç on beş gün içinde istenen düzeltmelerin yapılması şartıyla yeniden kabul edilir. Ayrıca intihal raporları incelenir, %15’in üzerinde olanlar reddedilir.

2. Değerlendirmeye alınması uygun bulunan çalışmalar editör kurulu tarafından öncelikle en az iki hakeme gönderilir. Hakemlik süreci başından sonuna dek çift taraflı kör hakemlik sistemi şeklinde uygulanır. Yani çalışmalar editör tarafından hakemlere gönderilir, böylece hakemler yazarları tanımadığı gibi yazarlar da hakemler hakkında bilgi sahibi olmazlar. İki hakemin değerlendirmesini tamamlamasından sonra gerek görüldüğü durumlarda çalışma üçüncü bir hakeme daha gönderilir. İki red kararı durumunda çalışma reddedilir. Bir kabul bir red durumunda üçüncü hakemin kararı belirleyici olur. Düzeltme istenen çalışmalar için on beş gün içinde istenen düzeltmelerin yapılması gerekir. Hakemlerden biri veya tümü, düzeltmelerden sonra çalışmayı yeniden değerlendirmek isterse, düzeltmelerden sonra çalışma yeniden hakem(ler)e sunulur. Hakemlerin son kararına göre kesin karar belirlenir. İstenen düzeltmeler, kırmızı renkte tam metin dosyası üzerinde belirtilir, ayrıca yazarlar tarafından hakem süreç dosyası üzerinde her bir hakeme ayrı ayrı olmak üzere hakem cevap dosyası hazırlanarak sisteme yüklenir.

3. Dergimizde çift taraflı kör hakem sistemi kapsamında değerlendirmeye alınan çalışmalar için yazar ile hakemlerin farklı kurumlardan olmalarına özen gösterilir. Ayrıca, hakemlerin, çalışmanın yazarıyla eşit veya daha yüksek bir akademik unvana sahip olmasına dikkat edilir. Hakemlerden esas olarak beklenen şey, şekilden ziyade, çalışmaların içerik, akademik özgünlük ve alana sağladığı katkı bakımından değerlendirilmesidir. Tüm hakemlerin tam metin dosyası üzerinde gerekli işaretlemeleri yaparak hazırladıkları süreç dosyasını yazara sunulmak üzere, hakeme ait hiçbir bilgi olmaksızın, sisteme yüklemeleri beklenir.


Etik İlkeler
Dergimiz her aşamada ulusal (Ulakbim 2020 bilimsel yayın etiği ilkeleri) ve ulusalarası bilimsel yayın etiği ilkelerini benimser.  Yazar, hakem ve editörlerin bu ilkelere göre hareket etmesini bekler, gözetir. 


Dergimizde, “Edebiyat, Tarih, Felsefe, Sosyoloji, Psikoloji, Antropoloji, Arkeoloji, Prehistorya, Sanat Tarihi, İlahiyat, İktisat, İşletme, İletişim, Gazetecilik, Uluslar Arası İlişkiler, Hukuk, Siyaset Bilimi, Halkla İlişkiler ve Reklamcılık ” gibi sosyal bilimlere ait alanlarda hazırlanmış araştırma makaleleri ile alana katkı sunabilecek güncel kitap tanıtımlarına yer verilir.

Dergimiz yazarlardan hiçbir aşamada ücret talep etmemektedir.

Başeditör

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

Editör Kurulu

BA - ODTÜ

PhD - İstanbul

Türk Dış Politikası, Çağdaş Dünya Tarihi, Çağdaş Orta Doğu Tarihi, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Türkiye İktisat Tarihi, Avrupa Siyasi Tarihi
Ekoloji, Sürdürülebilirlik ve Enerji, Siyaset Bilimi, Uluslararası Siyaset, Uluslararası İlişkiler, Avrupa Birliği, Avrupa Birliği-Türkiye İlişkileri, Küreselleşme

Yardımcı Editörler

Siyaset Bilimi, Türk Dış Politikası
Davranışsal İktisat
Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi), Alevilik Bektaşilik Araştırmaları

Dicle Üniversitesi Eskiçağ Tarihi ABD

Arkeoloji, Erken Tunç Çağ Arkeolojisi, Helenistik Dönem Arkeolojisi, Eski Anadolu Tarihi, Eski Yunan ve Roma Tarihi, Eskiçağ Tarihi (Diğer)

Alan Editörleri

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi), Alevilik Bektaşilik Araştırmaları
Travma Psikolojisi

Prof. Dr. Tahirhan AYDIN

1977 yılında Bitlis Hizan'da doğdu. İlk ve ortaokulu Hizan’da, liseyi Bitlis İmam Hatip’te mamaladı (1994). 1999 yılında Ankara Üniv. İlahiyat Fakültesinden mezun oldu. Aynı yıl bu fakültede Tefsir Anabilm Dalında Yüksek Lisans eğitimine başladı. 2003 yılında Ankara Üniv. İlahiyat Fakültesi Arap Dili ve Belagati ABD’ında araştırma görevlisi olarak göreve başladı. 2003-2005 yılları arasında Gazi Üniv. Eğitim Bil. Ens. Arap Dili Eğitimi ABD’ında “Çoklu zeka kuramı ve yabancılara Arapça öğretimi” isimli teziyle yüksek lisansını, aynı anabilim dalında 2005-2007 yılları arasında “Arapça ve Türkçede cümle yapısı, yabancılara Arapça cümle öğretimi -karşıtsal çözümleme-” adlı teziyle doktorasını tamamladı. 2007-2009 yılları arasında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde Arapça dersleri verdi.

2009-2011 yılları arasında bir buçuk yıl Mısır Kahire Üniversitesinde misafir öğretim üyesi sıfatıyla Arap dili alanında araştırmalarını sürdürdü. Bu süreçte bir dönem Ezhe Üniversitesi’nde ders verdi. 2011 yılında Ankara Üniversitesine dönüş yaptı ve 2012 yılında Mardin Artuklu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap Dili ve Edebiyatı Bölümüne yardımcı doçent olark atandı. 2014 yılında doçent oldu. 2017-2019 yılları arasında iki yıl Amerika İndiana Üniversitesi Yakın Doğu Dilleri ve Kültürleri Bölümünde (NELC) misafir araştırmacı statüsünde yabancı dil öğretimi alanında araştırmalarını sürdürdü ve konferanslar verdi.

2019 yılında Mardin Artuku Üniversitesine döndü. 2020 yılında aynı üniversitede Edebiyat Fakültesi Arap Dili ve Edebiyatı Bölümüne profesör olarak atandı. 2023 yılında Dicle Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümünde göreve başladı. 2025 yılında Bitlis Eren Üniversitesi İlahiyat Fakültesine dekan olarak atandı.

2015-2024 yılları arasında Erasmus Değişim Programı çerçevesinde Polonya Jagiellonian Universitesinde, Fransa Rouen Üniversitesinde, Ürdün Al-Zaytoonah Üniversitesinde ve İsveç’te dersler, konferanslar ve semineler verdi.

Prof. AYDIN, Enstitü Müdür Yardımcılığı, Erasmus Koordinatörlüğü, Bölüm ve Anabilim Dalı Başkanlığı, Senato Üyeliği, Fakülte Yönetim Kurulu Üyeliği, Fakülte Kurulu Üyeliği, BAP Kurulu Üyeliği gibi birçok akademik ve idari görevde bulundu.

İlgi ve çalışma alanları: Anadili öğretimi, yabancı dil öğretimi, Arapça öğretimi, Arap dili ve edebiyatı, Arap dilinin günümüz sorunları, dil pedagojisi, karşıtsal dilbilim, dilbilimi, karşılaştırmalı dilbilim, dil öğretim materyali geliştirme ve Kur’an araştırmaları. Türkçenin yanı sıra Arapça ve İngilizce bilmektedir. Bu dillerde çok sayıda makale, sempozyum bildirileri ve kitapları bulunmaktadır.

Dil Çalışmaları, Dilbilim, Kürt Dili, Edebiyatı ve Kültürü, Eğitim, Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları , Arap Dili ve Belagatı
Din Eğitimi, Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları