CÂSİYE SÛRESİNDEKİ ÂYETLERİN BELÂĞAT İNCELİKLERİ

Mehmet Okur

doi:10.15182/diclesosbed.1697343

Araştırma Makalesi

Yıl 2026, Sayı: 42, - , 23.03.2026

Mehmet Okur

https://izlik.org/JA85ES54WB

Öz

Kaynakça

Ahfeş, E.H.S.E.E. (2003). Me‘âni’l-Ḳur’ân (1. baskı). ‘Alemu’l-Kutub.
Âlûsî, Ş.M. (1415/1994). Rûḥu’l-meʿânî fî tefsîri’l-Ḳurʾâni’l-ʿaẓîm ve’s-sebʿi’l-mes̱ânî XXX (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
‘Amûdî, Ö. (2015). El-muhtaratu mine’l-munasebati beyne’s-suveri ve’l-âyati (1. baskı). Merkezu Tedebbur.
‘Atîk, ‘A (1985). ‘İlmu’l-beyân (1. baskı). Dâru’n-Nehdetu’l-‘Arabiyye.
‘Atîk, ‘A (t.y.). ‘İlmu’l-bedi‘ (1. baskı). Dâru’n-Nehdetu’l-‘Arabiyye.
Bâkıllânî, E.B.M. (1988). İʿcâzu’l-Ḳurʾân (1. baskı). ‘Alemu’l-Kutub.
Bedi‘ ‘Ya‘kûb İ. & ‘Âsî M. (1987). El-Mu‘cemu’l-mufessel fî’l-luğati ve’l-edebi (1. baskı). Dâru’l-‘İlmi Li’l-Melâyîn.
Beğavî, F. (1989). Meʿâlimu’t-tenzîl-Tefsîru’l-Beğavî I-VIII (thk. Muhammed ‘Abdullah en-Nemr vd.; 1. baskı). Dâru’t-Tayyibe.
Boyalık, M.T. (2002). “Kur’an”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Carîm A. & İbrâhim M.E. (t.y.). El-Belâğatu’l-vâzıha (1. baskı). Mektebetu’n-Nuru’l-İslâmiyye.
Curcânî, ‘A. (2004). Delâʾilu’l-iʿcâz (thk. Mahmûd Muhammed Şâkir; 5. baskı). Mektebetu’l-Hâncî.
Curcânî, ‘A. (t.y.). Esrâru’l-belâğa (thk. Mahmûd Muhammed Şâkir). Dâru’l-Medenî.
Diyanet İşleri Başkanlığı, (t.y.). Kur'an-ı Kerim Tefsiri. https://kuran.diyanet.gov.tr/Tefsir/ (Erişim Tarihi: 01.01.2025)
Duman M. Z. & Altundağ M. (1998). “Hurûf-ı mukattaa”. TDV İslâm Ansiklopedisi I-XLIV. TDV Yayınları.
Durre, M.A.T. (2009). Tefsîru’l-Ḳur’âni’l-Kerîm ve i‘râbuhu ve beyânuhu I-X (1. baskı). Dâru İbni Kesîr.
Elmalılı, M.H.Y. (1993). Hak Dini Kur’ân Dili I-X (1. baskı). Yenda Yayınları.
Enîs, İ. (2004). El-muʿcemu’l-veṣîṭ (thk. Hâtim Sâlih; 4. baskı). Mektebetu’ş-Şurûku’d-Devliyye.
Geylani, A. (2012). Geylani tefsiri I-VI (çev. Ahmet Yılmaz; 1. baskı). Ceylani İlim Araştırma Ve Yayın Merkezi.
Gülbil, U. (2022). Arapçada Kâf (ك) harfinin ve edatının kullanımı ve işlevleri. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 7 (1). https://doi.org/10.20486/imad.1079132
Halebî, S. (1996). ʿUmdetü’l-ḥuffâẓ fî tefsîri eşrefi’l-elfâẓ I-IV (thk. Muhammed Bâsil; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Halebî, S. (2008). Ed-durru’l-maṣûn fî ʿulûmi’l-kitâbi’l-meknûn I-XI, (thk. Ahmed Muhammed el-Herrâ; 1. baskı). Dâru’l-Kalem.
Hâşimî. A. (1999). Cevahiru’l-belâğati fi’l-me‘ânî ve’l-beyâni ve’l-bedi‘ (thk. Yûsuf es-Samîlî; 1. baskı). El-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Hattâbî, E.S. (1976). Beyânu iʿcâzi’l-Ḳurʾân (thk. Muhammed Halefullah Ahmed & Muhammed Zağlûl Sellâm). Dâru’l-Me‘ârif.
Havvâ, S. (1989). El-esâs fi’t-tefsîr I-II (2. baskı). Dâru’s-Selâm.
Işık, E. (1993). “Câsiye sûresi”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
İbn ‘Âşûr, M.T. (2000). Tefsiru’t-tahrîr ve’t-tenvîr I-XXX (1. baskı). Muessesetu’t-Târîh.
İbn ‘Atiyye, E.M.E.E. (1422/2001). El-Muḥarreru’l-vecîz fî tefsîri’l-kitâbi’l-ʿazîz I-VI (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn ʿÂdil, E.H. (1998). El-lubâb fî ʿulûmi’l-Kitâb I-XX (thk. ‘Âdil Ahmed ‘Abdülmevcûd & ‘Ali Muhammed Muavvaz; 1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn Faris, E.H.A. (1979). Muʿcemu meḳâyîsi’l-luğa VI (thk. ‘Abdusselâm Muhammed Hârûn; 1. baskı). Dâru’l-Fikr.
İbn Kesîr, E.F. (1999). Tefsîru’l-Ḳurʾâni’l-ʿaẓîm I-IV (thk. Sâmî b. Muhammed es-Selâme; 2. baskı). Dâru’t-Tayyibe.
İbn Kuteybe, E.M. (1973). Teʾvîlu muşkili’l-Ḳurʾân, (thk. Seyyid Ahmed Sakr; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn Manzûr, E.F. (1993). Lisânu’l-ʿArab I-XV (1. Baskı). Dârus-Sâdr.
İbn Reşîḳ, E.A.E.H. (1980). El-ʿumde fî meḥâsini’ş-şiʿr ve âdâbih I-II (thk. Muhammed ‘Abdulmun‘im el-Hafâcî). Dâr u’l‑Cîl.
İbnu’l-Cevzî, E.F. (2002). Zâdu’l-mesîr fî ʿilmi’t-tefsîr (1. baskı). Dâru İbn Hazm.
İbnu’l-Esîr, Z. (t.y.). El-mes̱elu’s-sâʾir fî edebi’l-kâtib ve’ş-şâʿir (1. baskı), Dâru’r-Reşîd.
İsfahânî, R. (2009). El-mufredât fî ğarîbi’l-Ḳurʾân (thk. Nizâr Mustafa el-Bâz Araştırma Merkezi; 1. baskı). Mektebetu Nizâr Mustafa el-Bâz.
Kalaç, H. (2025). Zemahşerî’ye göre vakf ve ibtidâ: el-Keşşâf bağlamında bir analiz. Tasavvur/Tekirdağ İlahiyat Dergisi, 11 (2). https://doi.org/10.47424/tasavvur.1763231
Karaman, H. vd. (2007). Kur’an Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir I-V (3. baskı). Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) Yayınları.
Kaya, M. (2013). Er-Rummânî, hayatı, eserleri ve Arap gramerindeki yeri. (YÖK Tez Merkezi, Doktora). Atatürk Üniversitesi.
Kayagil, S.M. (2013). el-Ahfeş el-Evsat ve Meâni’l-Kur’ân’ı. (YÖK Tez Merkezi, Doktora). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Kazan, F. (2015, Bahar). Ahlaki açıdan İslam’da dört toplum tipi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28).
Kazan, F. (2021). Arapça sözcük türetme yollarına genel bir bakış. Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi, 7 (2). https://doi.org/10.32955/neu.istem.2021.7.2.03
Kazvînî, H. (2003). El-îżâḥ fî ʿulûmi’l-belâğa (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Kefevî, E.B. (1992). El-kulliyyât: mu’cem fi’l-mustelahât ve’l- furûki’l-luğaviyye (1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Kılıç, H. (1992). “Belâgat”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Kızılkaya, Y. (2024). Arapça söz dizimi ve terkīb: kavramsal bir analiz. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 65 (1). https://doi.org/10.33227/auifd.1422159
Kurtubî, M.B.A. (2006). El-câmiʿ li-aḥkâmi’l-Ḳurʾân I-XXIV (thk. ‘Abdullah b. ‘Abdulmuhsin et & Turkî; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Kuşeyrî, A.B.H. (1971). Letâifu’l-işârât (thk. ‘Abdullatîf Hasan ‘Abdurrahmân; 2. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Matlûb, A. (1980). Esâlîbu’l-belâğiyye: el-fesâhe-el-belâğa-el-me‘ânî (1. Baskı), Vekâletu’l-Matbû‘ât.
Mâverdî, E.H. (t.y.). Tefsîru’l-Ḳurʾân (en-nuket ve’l-‘uyûn)-tefsîru’l-Mâverdî I-VI (thk. Seyyîd b. Abdulmaksûd b. Abdurrahîm; 1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Meydânî, H.H. (1996). El-belâğat’ul-ʿArabiyye ususuhâ ve ʿulûmuhâ ve funûnuhâ I-II (1. baskı). Dâr’uş-Şâmiyye.
Nehhâs, E.C. (1988). Me‘âni’l-Ḳur’âni’l-Kerîm I-VI (1. Baskı). Mektebetu’t-Turâsi’l-İslâmiyye.
Nîsâbûrî, M.B.E.H. (1995). Îcâzu’l-beyân ʿan meʿâni’l-Ḳurʾân. (thk. Hanîf b. Hasan el-Kâsımî; 1. baskı). Dâru’l-Ğerbi’l-İslâmî.
Râfiî, M.S. (1990). İʿcâzu’l-Ḳurʾân ve’l-belâğatu’n-nebeviyye (1. baskı). Dâru’l-Kitabi’l-‘Arab.
Râzî, F. (1981). Mefâtîḥu’l-ğayb (et-tefsîrul-kebîr) I-XVII (1. baskı). Dâru’l-Fikr.
Râzî, F. (2004). Nihâyetu’l-îcâz fî dirâyeti’l-iʿcâz (1. baskı). Dâru’s-Sâdr.
Sa‘îdî, A. (1999). Buğyetu’l-îżâḥ I-IV (1. baskı). Mektebu’l-Âdâb.
Sa‘lebî, E.İ. (2002). El-keşf ve’l-beyân ʿan tefsîri’l-Ḳurʾân-tefsîru’s̱-S̱aʿlebî I-X (thk. Muhammed b. ‘Aşûr; 1. baskı). Dâru İhyai’t-Turâsi’l-‘Arabi.
Sâbûni, M.‘A. (2007). Et-tefsiru’l-vâdihu’l-muyesser (8. baskı). el-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Sâbûni, M.‘A. (2019). Safvetu’t-tefasîr I-III (1. baskı). el-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Sekâl, D. (1995). El-‘Arabu fi’l-‘asri’l-câhiliyye (1. baskı). Dâru’s-Sadîkati’l-‘Arabiyye.
Sekkâkî, E.Y. (1987). Miftâhu’l-‘ulûm (thk. Naîm Zerzûr; 2. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Sîbeveyhi, E.B. (1988). El-kitâb I-X (thk. ʿAbdusselâm Muhammed Hârûn; 3. baskı). Mektebetu’l-Hâncî.
Suyûṭî, C. (1986). Tenâsuḳu’d-durer fî tenâsubi’s-suver (thk. ‘Abdülkâdir Ahmed Atâ; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (1988). Muʿtereku’l-aḳrân fî iʿcâzi’l-Ḳurʾân I-III (thk. ‘Ahmed Şemseddîn; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (2011). Şerhuʿuḳûdu’l-cumân fi’l-meʿânî ve’l-beyân (1. baskı) (thk. Muhammed el-Hamedânî & Lokman el-Cebbâr). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (2007). El-itḳân fî ʿulûmi’l-Ḳurʾân (thk. Mustafa Şeyh Mustafa; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Şevkânî, M.B.A. (2007). Fetḥu’l-ḳadîr (thk. Yûsuf el-Gûş; 1. baskı). Dâru’l-Ma‘rife.
Şeyhelî, B.‘Â. (2001). Belâğatu’l-Ḳur’ân’il-Kerîm fî’l-i‘câz I-X (1. baskı). Mektebetu Dendîs.
Taberî, M.B.C. (1994). Tefsiru’t-Taberî câmiʿu’l-beyân ʿan teʾvîli âyi’l-Ḳurʾân I-VI (thk. Beşâr ‘İvâd Ma‘rûf & ‘İsâm Fâris el-Horasânî; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Taşköprizâde, A.E. (1975). Mevzûâtu’l-‘ulûm (thk. Mümin Çevik). Üçdal Neşriyat.
Teftâzânî, S. (1411/1990). Muḫtaṣaru’l-meʿânî (1. baskı). Dâru’l-Fikr.
Turgut, A. (2024a). Mer‘î b. yusuf’un hayatı -“el-Kavlu’l-Bedî‘ fî İlmi’l-Bedî‘” adlı eseri’nin dil ve üslup açısından incelenmesi- (1. baskı). İlâhîyat Yayınları.
Turgut, A. (2024b, Kasım). Nahvin manaya ve fıkhî hükme etkisine dair bir inceleme: Bakara, 184. örneği. İslami İlimler Dergisi, (39). https://doi.org/10.34082/islamiilimler.1546605
Tûsî, E.C.M. (1988). Et-tibyân fî tefsîri’l-Ḳur’ân I-X (thk. ‘Ahmed Hâbîb Kasîr el-‘Âmilî; 1. baskı). Dâru İhyâi’t-Tûrâsi’l-‘Arabî.
Uremmî, M.E. (2001). Tefsiru hadâiku’r-revhi ve’r-reyhân XXXII (1. baskı). Dâru Tavki’n-Necât.
Yavuz, Ş. (2000). “İ‘câzü’l-Kur’ân”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Yılmaz, M.F. (2006). “Münâsebâtü’l-Âyât ve’s-Süver”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. I-XLIV, TDV Yayınları.
Zebîdî, M.M. (1972, 1974, 1987). Tâcu’l-ʿarûs min cevâhiri’l-ḳâmûs I-XL (thk. ‘Abdulkerîm el-‘İzbavî; 1. baskı). Metbe‘etu Hukûmet’il-Kuveyt.
Zeccâc, E.İ. (1988). Meʿâni’l-Ḳurʾân ve iʿrâbuh I-V (thk. ‘Abdulcelîl ‘Abduh Şelebî; 1. baskı). ‘Âlemu’l-Kutub.
Zemahşerî, E.K. (2009). El-Keşşâf ʿan ḥaḳâʾiḳı ğavâmiżi’t-tenzîl ve ʿuyûni’l-eḳâvîl fî vucûhi’t-teʾvîl I-IV (thk. Muhammed ‘Abdusselâm Şâhin; 5. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Zerkeşî, B. (2008). El-burhân fî ʿulûmi’l-Ḳurʾân I-IV (thk. Muhammed Ebu’l-Fazl İbrâhim; 1. baskı), Dâru’t-Turâs.
Zevbe‘î, T.M.İ. (1997). El-belâğatu’l-‘Arabiyye: ‘ilmu’l-me‘ânî beyne belâğati’l-kudemâ ve uslûbiyyeti’l-muhdesîn (1. baskı). Câmi‘atu Kâr Yunus.
Zuhaylî, V. (1418/1997). Et-tefsîru’l-munîr XV (1. baskı). Dâru’l-Fikri’l-Mu‘âsır.

Yıl 2026, Sayı: 42, - , 23.03.2026

Mehmet Okur

https://izlik.org/JA85ES54WB

Öz

Kaynakça

Ahfeş, E.H.S.E.E. (2003). Me‘âni’l-Ḳur’ân (1. baskı). ‘Alemu’l-Kutub.
Âlûsî, Ş.M. (1415/1994). Rûḥu’l-meʿânî fî tefsîri’l-Ḳurʾâni’l-ʿaẓîm ve’s-sebʿi’l-mes̱ânî XXX (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
‘Amûdî, Ö. (2015). El-muhtaratu mine’l-munasebati beyne’s-suveri ve’l-âyati (1. baskı). Merkezu Tedebbur.
‘Atîk, ‘A (1985). ‘İlmu’l-beyân (1. baskı). Dâru’n-Nehdetu’l-‘Arabiyye.
‘Atîk, ‘A (t.y.). ‘İlmu’l-bedi‘ (1. baskı). Dâru’n-Nehdetu’l-‘Arabiyye.
Bâkıllânî, E.B.M. (1988). İʿcâzu’l-Ḳurʾân (1. baskı). ‘Alemu’l-Kutub.
Bedi‘ ‘Ya‘kûb İ. & ‘Âsî M. (1987). El-Mu‘cemu’l-mufessel fî’l-luğati ve’l-edebi (1. baskı). Dâru’l-‘İlmi Li’l-Melâyîn.
Beğavî, F. (1989). Meʿâlimu’t-tenzîl-Tefsîru’l-Beğavî I-VIII (thk. Muhammed ‘Abdullah en-Nemr vd.; 1. baskı). Dâru’t-Tayyibe.
Boyalık, M.T. (2002). “Kur’an”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Carîm A. & İbrâhim M.E. (t.y.). El-Belâğatu’l-vâzıha (1. baskı). Mektebetu’n-Nuru’l-İslâmiyye.
Curcânî, ‘A. (2004). Delâʾilu’l-iʿcâz (thk. Mahmûd Muhammed Şâkir; 5. baskı). Mektebetu’l-Hâncî.
Curcânî, ‘A. (t.y.). Esrâru’l-belâğa (thk. Mahmûd Muhammed Şâkir). Dâru’l-Medenî.
Diyanet İşleri Başkanlığı, (t.y.). Kur'an-ı Kerim Tefsiri. https://kuran.diyanet.gov.tr/Tefsir/ (Erişim Tarihi: 01.01.2025)
Duman M. Z. & Altundağ M. (1998). “Hurûf-ı mukattaa”. TDV İslâm Ansiklopedisi I-XLIV. TDV Yayınları.
Durre, M.A.T. (2009). Tefsîru’l-Ḳur’âni’l-Kerîm ve i‘râbuhu ve beyânuhu I-X (1. baskı). Dâru İbni Kesîr.
Elmalılı, M.H.Y. (1993). Hak Dini Kur’ân Dili I-X (1. baskı). Yenda Yayınları.
Enîs, İ. (2004). El-muʿcemu’l-veṣîṭ (thk. Hâtim Sâlih; 4. baskı). Mektebetu’ş-Şurûku’d-Devliyye.
Geylani, A. (2012). Geylani tefsiri I-VI (çev. Ahmet Yılmaz; 1. baskı). Ceylani İlim Araştırma Ve Yayın Merkezi.
Gülbil, U. (2022). Arapçada Kâf (ك) harfinin ve edatının kullanımı ve işlevleri. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 7 (1). https://doi.org/10.20486/imad.1079132
Halebî, S. (1996). ʿUmdetü’l-ḥuffâẓ fî tefsîri eşrefi’l-elfâẓ I-IV (thk. Muhammed Bâsil; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Halebî, S. (2008). Ed-durru’l-maṣûn fî ʿulûmi’l-kitâbi’l-meknûn I-XI, (thk. Ahmed Muhammed el-Herrâ; 1. baskı). Dâru’l-Kalem.
Hâşimî. A. (1999). Cevahiru’l-belâğati fi’l-me‘ânî ve’l-beyâni ve’l-bedi‘ (thk. Yûsuf es-Samîlî; 1. baskı). El-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Hattâbî, E.S. (1976). Beyânu iʿcâzi’l-Ḳurʾân (thk. Muhammed Halefullah Ahmed & Muhammed Zağlûl Sellâm). Dâru’l-Me‘ârif.
Havvâ, S. (1989). El-esâs fi’t-tefsîr I-II (2. baskı). Dâru’s-Selâm.
Işık, E. (1993). “Câsiye sûresi”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
İbn ‘Âşûr, M.T. (2000). Tefsiru’t-tahrîr ve’t-tenvîr I-XXX (1. baskı). Muessesetu’t-Târîh.
İbn ‘Atiyye, E.M.E.E. (1422/2001). El-Muḥarreru’l-vecîz fî tefsîri’l-kitâbi’l-ʿazîz I-VI (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn ʿÂdil, E.H. (1998). El-lubâb fî ʿulûmi’l-Kitâb I-XX (thk. ‘Âdil Ahmed ‘Abdülmevcûd & ‘Ali Muhammed Muavvaz; 1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn Faris, E.H.A. (1979). Muʿcemu meḳâyîsi’l-luğa VI (thk. ‘Abdusselâm Muhammed Hârûn; 1. baskı). Dâru’l-Fikr.
İbn Kesîr, E.F. (1999). Tefsîru’l-Ḳurʾâni’l-ʿaẓîm I-IV (thk. Sâmî b. Muhammed es-Selâme; 2. baskı). Dâru’t-Tayyibe.
İbn Kuteybe, E.M. (1973). Teʾvîlu muşkili’l-Ḳurʾân, (thk. Seyyid Ahmed Sakr; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn Manzûr, E.F. (1993). Lisânu’l-ʿArab I-XV (1. Baskı). Dârus-Sâdr.
İbn Reşîḳ, E.A.E.H. (1980). El-ʿumde fî meḥâsini’ş-şiʿr ve âdâbih I-II (thk. Muhammed ‘Abdulmun‘im el-Hafâcî). Dâr u’l‑Cîl.
İbnu’l-Cevzî, E.F. (2002). Zâdu’l-mesîr fî ʿilmi’t-tefsîr (1. baskı). Dâru İbn Hazm.
İbnu’l-Esîr, Z. (t.y.). El-mes̱elu’s-sâʾir fî edebi’l-kâtib ve’ş-şâʿir (1. baskı), Dâru’r-Reşîd.
İsfahânî, R. (2009). El-mufredât fî ğarîbi’l-Ḳurʾân (thk. Nizâr Mustafa el-Bâz Araştırma Merkezi; 1. baskı). Mektebetu Nizâr Mustafa el-Bâz.
Kalaç, H. (2025). Zemahşerî’ye göre vakf ve ibtidâ: el-Keşşâf bağlamında bir analiz. Tasavvur/Tekirdağ İlahiyat Dergisi, 11 (2). https://doi.org/10.47424/tasavvur.1763231
Karaman, H. vd. (2007). Kur’an Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir I-V (3. baskı). Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) Yayınları.
Kaya, M. (2013). Er-Rummânî, hayatı, eserleri ve Arap gramerindeki yeri. (YÖK Tez Merkezi, Doktora). Atatürk Üniversitesi.
Kayagil, S.M. (2013). el-Ahfeş el-Evsat ve Meâni’l-Kur’ân’ı. (YÖK Tez Merkezi, Doktora). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Kazan, F. (2015, Bahar). Ahlaki açıdan İslam’da dört toplum tipi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28).
Kazan, F. (2021). Arapça sözcük türetme yollarına genel bir bakış. Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi, 7 (2). https://doi.org/10.32955/neu.istem.2021.7.2.03
Kazvînî, H. (2003). El-îżâḥ fî ʿulûmi’l-belâğa (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Kefevî, E.B. (1992). El-kulliyyât: mu’cem fi’l-mustelahât ve’l- furûki’l-luğaviyye (1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Kılıç, H. (1992). “Belâgat”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Kızılkaya, Y. (2024). Arapça söz dizimi ve terkīb: kavramsal bir analiz. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 65 (1). https://doi.org/10.33227/auifd.1422159
Kurtubî, M.B.A. (2006). El-câmiʿ li-aḥkâmi’l-Ḳurʾân I-XXIV (thk. ‘Abdullah b. ‘Abdulmuhsin et & Turkî; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Kuşeyrî, A.B.H. (1971). Letâifu’l-işârât (thk. ‘Abdullatîf Hasan ‘Abdurrahmân; 2. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Matlûb, A. (1980). Esâlîbu’l-belâğiyye: el-fesâhe-el-belâğa-el-me‘ânî (1. Baskı), Vekâletu’l-Matbû‘ât.
Mâverdî, E.H. (t.y.). Tefsîru’l-Ḳurʾân (en-nuket ve’l-‘uyûn)-tefsîru’l-Mâverdî I-VI (thk. Seyyîd b. Abdulmaksûd b. Abdurrahîm; 1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Meydânî, H.H. (1996). El-belâğat’ul-ʿArabiyye ususuhâ ve ʿulûmuhâ ve funûnuhâ I-II (1. baskı). Dâr’uş-Şâmiyye.
Nehhâs, E.C. (1988). Me‘âni’l-Ḳur’âni’l-Kerîm I-VI (1. Baskı). Mektebetu’t-Turâsi’l-İslâmiyye.
Nîsâbûrî, M.B.E.H. (1995). Îcâzu’l-beyân ʿan meʿâni’l-Ḳurʾân. (thk. Hanîf b. Hasan el-Kâsımî; 1. baskı). Dâru’l-Ğerbi’l-İslâmî.
Râfiî, M.S. (1990). İʿcâzu’l-Ḳurʾân ve’l-belâğatu’n-nebeviyye (1. baskı). Dâru’l-Kitabi’l-‘Arab.
Râzî, F. (1981). Mefâtîḥu’l-ğayb (et-tefsîrul-kebîr) I-XVII (1. baskı). Dâru’l-Fikr.
Râzî, F. (2004). Nihâyetu’l-îcâz fî dirâyeti’l-iʿcâz (1. baskı). Dâru’s-Sâdr.
Sa‘îdî, A. (1999). Buğyetu’l-îżâḥ I-IV (1. baskı). Mektebu’l-Âdâb.
Sa‘lebî, E.İ. (2002). El-keşf ve’l-beyân ʿan tefsîri’l-Ḳurʾân-tefsîru’s̱-S̱aʿlebî I-X (thk. Muhammed b. ‘Aşûr; 1. baskı). Dâru İhyai’t-Turâsi’l-‘Arabi.
Sâbûni, M.‘A. (2007). Et-tefsiru’l-vâdihu’l-muyesser (8. baskı). el-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Sâbûni, M.‘A. (2019). Safvetu’t-tefasîr I-III (1. baskı). el-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Sekâl, D. (1995). El-‘Arabu fi’l-‘asri’l-câhiliyye (1. baskı). Dâru’s-Sadîkati’l-‘Arabiyye.
Sekkâkî, E.Y. (1987). Miftâhu’l-‘ulûm (thk. Naîm Zerzûr; 2. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Sîbeveyhi, E.B. (1988). El-kitâb I-X (thk. ʿAbdusselâm Muhammed Hârûn; 3. baskı). Mektebetu’l-Hâncî.
Suyûṭî, C. (1986). Tenâsuḳu’d-durer fî tenâsubi’s-suver (thk. ‘Abdülkâdir Ahmed Atâ; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (1988). Muʿtereku’l-aḳrân fî iʿcâzi’l-Ḳurʾân I-III (thk. ‘Ahmed Şemseddîn; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (2011). Şerhuʿuḳûdu’l-cumân fi’l-meʿânî ve’l-beyân (1. baskı) (thk. Muhammed el-Hamedânî & Lokman el-Cebbâr). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (2007). El-itḳân fî ʿulûmi’l-Ḳurʾân (thk. Mustafa Şeyh Mustafa; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Şevkânî, M.B.A. (2007). Fetḥu’l-ḳadîr (thk. Yûsuf el-Gûş; 1. baskı). Dâru’l-Ma‘rife.
Şeyhelî, B.‘Â. (2001). Belâğatu’l-Ḳur’ân’il-Kerîm fî’l-i‘câz I-X (1. baskı). Mektebetu Dendîs.
Taberî, M.B.C. (1994). Tefsiru’t-Taberî câmiʿu’l-beyân ʿan teʾvîli âyi’l-Ḳurʾân I-VI (thk. Beşâr ‘İvâd Ma‘rûf & ‘İsâm Fâris el-Horasânî; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Taşköprizâde, A.E. (1975). Mevzûâtu’l-‘ulûm (thk. Mümin Çevik). Üçdal Neşriyat.
Teftâzânî, S. (1411/1990). Muḫtaṣaru’l-meʿânî (1. baskı). Dâru’l-Fikr.
Turgut, A. (2024a). Mer‘î b. yusuf’un hayatı -“el-Kavlu’l-Bedî‘ fî İlmi’l-Bedî‘” adlı eseri’nin dil ve üslup açısından incelenmesi- (1. baskı). İlâhîyat Yayınları.
Turgut, A. (2024b, Kasım). Nahvin manaya ve fıkhî hükme etkisine dair bir inceleme: Bakara, 184. örneği. İslami İlimler Dergisi, (39). https://doi.org/10.34082/islamiilimler.1546605
Tûsî, E.C.M. (1988). Et-tibyân fî tefsîri’l-Ḳur’ân I-X (thk. ‘Ahmed Hâbîb Kasîr el-‘Âmilî; 1. baskı). Dâru İhyâi’t-Tûrâsi’l-‘Arabî.
Uremmî, M.E. (2001). Tefsiru hadâiku’r-revhi ve’r-reyhân XXXII (1. baskı). Dâru Tavki’n-Necât.
Yavuz, Ş. (2000). “İ‘câzü’l-Kur’ân”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Yılmaz, M.F. (2006). “Münâsebâtü’l-Âyât ve’s-Süver”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. I-XLIV, TDV Yayınları.
Zebîdî, M.M. (1972, 1974, 1987). Tâcu’l-ʿarûs min cevâhiri’l-ḳâmûs I-XL (thk. ‘Abdulkerîm el-‘İzbavî; 1. baskı). Metbe‘etu Hukûmet’il-Kuveyt.
Zeccâc, E.İ. (1988). Meʿâni’l-Ḳurʾân ve iʿrâbuh I-V (thk. ‘Abdulcelîl ‘Abduh Şelebî; 1. baskı). ‘Âlemu’l-Kutub.
Zemahşerî, E.K. (2009). El-Keşşâf ʿan ḥaḳâʾiḳı ğavâmiżi’t-tenzîl ve ʿuyûni’l-eḳâvîl fî vucûhi’t-teʾvîl I-IV (thk. Muhammed ‘Abdusselâm Şâhin; 5. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Zerkeşî, B. (2008). El-burhân fî ʿulûmi’l-Ḳurʾân I-IV (thk. Muhammed Ebu’l-Fazl İbrâhim; 1. baskı), Dâru’t-Turâs.
Zevbe‘î, T.M.İ. (1997). El-belâğatu’l-‘Arabiyye: ‘ilmu’l-me‘ânî beyne belâğati’l-kudemâ ve uslûbiyyeti’l-muhdesîn (1. baskı). Câmi‘atu Kâr Yunus.
Zuhaylî, V. (1418/1997). Et-tefsîru’l-munîr XV (1. baskı). Dâru’l-Fikri’l-Mu‘âsır.

RHETORICAL SUBTLETIES IN THE VERSES OF SURAH AL-JATHIYAH

Yıl 2026, Sayı: 42, - , 23.03.2026

Mehmet Okur

https://izlik.org/JA85ES54WB

Öz

Balāgha, one of the linguistic structures that shape the world of meaning within Islamic sciences, holds a significant position in the Quran’s miraculousness, both in its literal and semantic dimensions. The function of Balāgha in the Quran and its application in the verses are not limited only to aesthetic formal features; they also contribute directly to the construction of the Quran’s true meaning. Surah Al-Jathiyah, with its themes and discourse structure, is one of the surahs in which rhetorical elements can be observed intensely. In this study, specific verses within the surah are examined through a thematic analysis centered on the arts of rhetoric. Fundamental themes such as denial, arrogance, subjection to desires, and the afterlife are examined through the identification of specific literary structures such as repetition, simile, metaphor, and hyperbole, and their role in conveying meaning. The study comprehensively explores the nuances of the verses’ meanings through classical Arabic dictionaries, works on rhetorical theory, and contemporary tafsir literature, adopting a text-centered descriptive approach. With this, it is emphasized that the Quran possesses a multilayered discourse structure that aims not only to convey a message but also to influence its addressee intellectually and emotionally, and it is understood that the linguistic structures employed are not merely decorative but also serve to direct and strengthen meaning. Moreover, an analysis on the structural features of the verses, word choice, and stylistic patterns reveals that they not only demonstrate rhetorical miraculousness but are also highly structured in terms of rhetorical persuasion and emotional impact.

Anahtar Kelimeler

Arabic Language and Rhetoric , I‘jazu’l-Quran , Surah al-Jathiyah , Verse , Rhetorical Subtleties

Kaynakça

Ahfeş, E.H.S.E.E. (2003). Me‘âni’l-Ḳur’ân (1. baskı). ‘Alemu’l-Kutub.
Âlûsî, Ş.M. (1415/1994). Rûḥu’l-meʿânî fî tefsîri’l-Ḳurʾâni’l-ʿaẓîm ve’s-sebʿi’l-mes̱ânî XXX (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
‘Amûdî, Ö. (2015). El-muhtaratu mine’l-munasebati beyne’s-suveri ve’l-âyati (1. baskı). Merkezu Tedebbur.
‘Atîk, ‘A (1985). ‘İlmu’l-beyân (1. baskı). Dâru’n-Nehdetu’l-‘Arabiyye.
‘Atîk, ‘A (t.y.). ‘İlmu’l-bedi‘ (1. baskı). Dâru’n-Nehdetu’l-‘Arabiyye.
Bâkıllânî, E.B.M. (1988). İʿcâzu’l-Ḳurʾân (1. baskı). ‘Alemu’l-Kutub.
Bedi‘ ‘Ya‘kûb İ. & ‘Âsî M. (1987). El-Mu‘cemu’l-mufessel fî’l-luğati ve’l-edebi (1. baskı). Dâru’l-‘İlmi Li’l-Melâyîn.
Beğavî, F. (1989). Meʿâlimu’t-tenzîl-Tefsîru’l-Beğavî I-VIII (thk. Muhammed ‘Abdullah en-Nemr vd.; 1. baskı). Dâru’t-Tayyibe.
Boyalık, M.T. (2002). “Kur’an”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Carîm A. & İbrâhim M.E. (t.y.). El-Belâğatu’l-vâzıha (1. baskı). Mektebetu’n-Nuru’l-İslâmiyye.
Curcânî, ‘A. (2004). Delâʾilu’l-iʿcâz (thk. Mahmûd Muhammed Şâkir; 5. baskı). Mektebetu’l-Hâncî.
Curcânî, ‘A. (t.y.). Esrâru’l-belâğa (thk. Mahmûd Muhammed Şâkir). Dâru’l-Medenî.
Diyanet İşleri Başkanlığı, (t.y.). Kur'an-ı Kerim Tefsiri. https://kuran.diyanet.gov.tr/Tefsir/ (Erişim Tarihi: 01.01.2025)
Duman M. Z. & Altundağ M. (1998). “Hurûf-ı mukattaa”. TDV İslâm Ansiklopedisi I-XLIV. TDV Yayınları.
Durre, M.A.T. (2009). Tefsîru’l-Ḳur’âni’l-Kerîm ve i‘râbuhu ve beyânuhu I-X (1. baskı). Dâru İbni Kesîr.
Elmalılı, M.H.Y. (1993). Hak Dini Kur’ân Dili I-X (1. baskı). Yenda Yayınları.
Enîs, İ. (2004). El-muʿcemu’l-veṣîṭ (thk. Hâtim Sâlih; 4. baskı). Mektebetu’ş-Şurûku’d-Devliyye.
Geylani, A. (2012). Geylani tefsiri I-VI (çev. Ahmet Yılmaz; 1. baskı). Ceylani İlim Araştırma Ve Yayın Merkezi.
Gülbil, U. (2022). Arapçada Kâf (ك) harfinin ve edatının kullanımı ve işlevleri. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 7 (1). https://doi.org/10.20486/imad.1079132
Halebî, S. (1996). ʿUmdetü’l-ḥuffâẓ fî tefsîri eşrefi’l-elfâẓ I-IV (thk. Muhammed Bâsil; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Halebî, S. (2008). Ed-durru’l-maṣûn fî ʿulûmi’l-kitâbi’l-meknûn I-XI, (thk. Ahmed Muhammed el-Herrâ; 1. baskı). Dâru’l-Kalem.
Hâşimî. A. (1999). Cevahiru’l-belâğati fi’l-me‘ânî ve’l-beyâni ve’l-bedi‘ (thk. Yûsuf es-Samîlî; 1. baskı). El-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Hattâbî, E.S. (1976). Beyânu iʿcâzi’l-Ḳurʾân (thk. Muhammed Halefullah Ahmed & Muhammed Zağlûl Sellâm). Dâru’l-Me‘ârif.
Havvâ, S. (1989). El-esâs fi’t-tefsîr I-II (2. baskı). Dâru’s-Selâm.
Işık, E. (1993). “Câsiye sûresi”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
İbn ‘Âşûr, M.T. (2000). Tefsiru’t-tahrîr ve’t-tenvîr I-XXX (1. baskı). Muessesetu’t-Târîh.
İbn ‘Atiyye, E.M.E.E. (1422/2001). El-Muḥarreru’l-vecîz fî tefsîri’l-kitâbi’l-ʿazîz I-VI (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn ʿÂdil, E.H. (1998). El-lubâb fî ʿulûmi’l-Kitâb I-XX (thk. ‘Âdil Ahmed ‘Abdülmevcûd & ‘Ali Muhammed Muavvaz; 1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn Faris, E.H.A. (1979). Muʿcemu meḳâyîsi’l-luğa VI (thk. ‘Abdusselâm Muhammed Hârûn; 1. baskı). Dâru’l-Fikr.
İbn Kesîr, E.F. (1999). Tefsîru’l-Ḳurʾâni’l-ʿaẓîm I-IV (thk. Sâmî b. Muhammed es-Selâme; 2. baskı). Dâru’t-Tayyibe.
İbn Kuteybe, E.M. (1973). Teʾvîlu muşkili’l-Ḳurʾân, (thk. Seyyid Ahmed Sakr; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn Manzûr, E.F. (1993). Lisânu’l-ʿArab I-XV (1. Baskı). Dârus-Sâdr.
İbn Reşîḳ, E.A.E.H. (1980). El-ʿumde fî meḥâsini’ş-şiʿr ve âdâbih I-II (thk. Muhammed ‘Abdulmun‘im el-Hafâcî). Dâr u’l‑Cîl.
İbnu’l-Cevzî, E.F. (2002). Zâdu’l-mesîr fî ʿilmi’t-tefsîr (1. baskı). Dâru İbn Hazm.
İbnu’l-Esîr, Z. (t.y.). El-mes̱elu’s-sâʾir fî edebi’l-kâtib ve’ş-şâʿir (1. baskı), Dâru’r-Reşîd.
İsfahânî, R. (2009). El-mufredât fî ğarîbi’l-Ḳurʾân (thk. Nizâr Mustafa el-Bâz Araştırma Merkezi; 1. baskı). Mektebetu Nizâr Mustafa el-Bâz.
Kalaç, H. (2025). Zemahşerî’ye göre vakf ve ibtidâ: el-Keşşâf bağlamında bir analiz. Tasavvur/Tekirdağ İlahiyat Dergisi, 11 (2). https://doi.org/10.47424/tasavvur.1763231
Karaman, H. vd. (2007). Kur’an Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir I-V (3. baskı). Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) Yayınları.
Kaya, M. (2013). Er-Rummânî, hayatı, eserleri ve Arap gramerindeki yeri. (YÖK Tez Merkezi, Doktora). Atatürk Üniversitesi.
Kayagil, S.M. (2013). el-Ahfeş el-Evsat ve Meâni’l-Kur’ân’ı. (YÖK Tez Merkezi, Doktora). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Kazan, F. (2015, Bahar). Ahlaki açıdan İslam’da dört toplum tipi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28).
Kazan, F. (2021). Arapça sözcük türetme yollarına genel bir bakış. Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi, 7 (2). https://doi.org/10.32955/neu.istem.2021.7.2.03
Kazvînî, H. (2003). El-îżâḥ fî ʿulûmi’l-belâğa (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Kefevî, E.B. (1992). El-kulliyyât: mu’cem fi’l-mustelahât ve’l- furûki’l-luğaviyye (1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Kılıç, H. (1992). “Belâgat”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Kızılkaya, Y. (2024). Arapça söz dizimi ve terkīb: kavramsal bir analiz. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 65 (1). https://doi.org/10.33227/auifd.1422159
Kurtubî, M.B.A. (2006). El-câmiʿ li-aḥkâmi’l-Ḳurʾân I-XXIV (thk. ‘Abdullah b. ‘Abdulmuhsin et & Turkî; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Kuşeyrî, A.B.H. (1971). Letâifu’l-işârât (thk. ‘Abdullatîf Hasan ‘Abdurrahmân; 2. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Matlûb, A. (1980). Esâlîbu’l-belâğiyye: el-fesâhe-el-belâğa-el-me‘ânî (1. Baskı), Vekâletu’l-Matbû‘ât.
Mâverdî, E.H. (t.y.). Tefsîru’l-Ḳurʾân (en-nuket ve’l-‘uyûn)-tefsîru’l-Mâverdî I-VI (thk. Seyyîd b. Abdulmaksûd b. Abdurrahîm; 1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Meydânî, H.H. (1996). El-belâğat’ul-ʿArabiyye ususuhâ ve ʿulûmuhâ ve funûnuhâ I-II (1. baskı). Dâr’uş-Şâmiyye.
Nehhâs, E.C. (1988). Me‘âni’l-Ḳur’âni’l-Kerîm I-VI (1. Baskı). Mektebetu’t-Turâsi’l-İslâmiyye.
Nîsâbûrî, M.B.E.H. (1995). Îcâzu’l-beyân ʿan meʿâni’l-Ḳurʾân. (thk. Hanîf b. Hasan el-Kâsımî; 1. baskı). Dâru’l-Ğerbi’l-İslâmî.
Râfiî, M.S. (1990). İʿcâzu’l-Ḳurʾân ve’l-belâğatu’n-nebeviyye (1. baskı). Dâru’l-Kitabi’l-‘Arab.
Râzî, F. (1981). Mefâtîḥu’l-ğayb (et-tefsîrul-kebîr) I-XVII (1. baskı). Dâru’l-Fikr.
Râzî, F. (2004). Nihâyetu’l-îcâz fî dirâyeti’l-iʿcâz (1. baskı). Dâru’s-Sâdr.
Sa‘îdî, A. (1999). Buğyetu’l-îżâḥ I-IV (1. baskı). Mektebu’l-Âdâb.
Sa‘lebî, E.İ. (2002). El-keşf ve’l-beyân ʿan tefsîri’l-Ḳurʾân-tefsîru’s̱-S̱aʿlebî I-X (thk. Muhammed b. ‘Aşûr; 1. baskı). Dâru İhyai’t-Turâsi’l-‘Arabi.
Sâbûni, M.‘A. (2007). Et-tefsiru’l-vâdihu’l-muyesser (8. baskı). el-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Sâbûni, M.‘A. (2019). Safvetu’t-tefasîr I-III (1. baskı). el-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Sekâl, D. (1995). El-‘Arabu fi’l-‘asri’l-câhiliyye (1. baskı). Dâru’s-Sadîkati’l-‘Arabiyye.
Sekkâkî, E.Y. (1987). Miftâhu’l-‘ulûm (thk. Naîm Zerzûr; 2. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Sîbeveyhi, E.B. (1988). El-kitâb I-X (thk. ʿAbdusselâm Muhammed Hârûn; 3. baskı). Mektebetu’l-Hâncî.
Suyûṭî, C. (1986). Tenâsuḳu’d-durer fî tenâsubi’s-suver (thk. ‘Abdülkâdir Ahmed Atâ; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (1988). Muʿtereku’l-aḳrân fî iʿcâzi’l-Ḳurʾân I-III (thk. ‘Ahmed Şemseddîn; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (2011). Şerhuʿuḳûdu’l-cumân fi’l-meʿânî ve’l-beyân (1. baskı) (thk. Muhammed el-Hamedânî & Lokman el-Cebbâr). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (2007). El-itḳân fî ʿulûmi’l-Ḳurʾân (thk. Mustafa Şeyh Mustafa; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Şevkânî, M.B.A. (2007). Fetḥu’l-ḳadîr (thk. Yûsuf el-Gûş; 1. baskı). Dâru’l-Ma‘rife.
Şeyhelî, B.‘Â. (2001). Belâğatu’l-Ḳur’ân’il-Kerîm fî’l-i‘câz I-X (1. baskı). Mektebetu Dendîs.
Taberî, M.B.C. (1994). Tefsiru’t-Taberî câmiʿu’l-beyân ʿan teʾvîli âyi’l-Ḳurʾân I-VI (thk. Beşâr ‘İvâd Ma‘rûf & ‘İsâm Fâris el-Horasânî; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Taşköprizâde, A.E. (1975). Mevzûâtu’l-‘ulûm (thk. Mümin Çevik). Üçdal Neşriyat.
Teftâzânî, S. (1411/1990). Muḫtaṣaru’l-meʿânî (1. baskı). Dâru’l-Fikr.
Turgut, A. (2024a). Mer‘î b. yusuf’un hayatı -“el-Kavlu’l-Bedî‘ fî İlmi’l-Bedî‘” adlı eseri’nin dil ve üslup açısından incelenmesi- (1. baskı). İlâhîyat Yayınları.
Turgut, A. (2024b, Kasım). Nahvin manaya ve fıkhî hükme etkisine dair bir inceleme: Bakara, 184. örneği. İslami İlimler Dergisi, (39). https://doi.org/10.34082/islamiilimler.1546605
Tûsî, E.C.M. (1988). Et-tibyân fî tefsîri’l-Ḳur’ân I-X (thk. ‘Ahmed Hâbîb Kasîr el-‘Âmilî; 1. baskı). Dâru İhyâi’t-Tûrâsi’l-‘Arabî.
Uremmî, M.E. (2001). Tefsiru hadâiku’r-revhi ve’r-reyhân XXXII (1. baskı). Dâru Tavki’n-Necât.
Yavuz, Ş. (2000). “İ‘câzü’l-Kur’ân”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Yılmaz, M.F. (2006). “Münâsebâtü’l-Âyât ve’s-Süver”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. I-XLIV, TDV Yayınları.
Zebîdî, M.M. (1972, 1974, 1987). Tâcu’l-ʿarûs min cevâhiri’l-ḳâmûs I-XL (thk. ‘Abdulkerîm el-‘İzbavî; 1. baskı). Metbe‘etu Hukûmet’il-Kuveyt.
Zeccâc, E.İ. (1988). Meʿâni’l-Ḳurʾân ve iʿrâbuh I-V (thk. ‘Abdulcelîl ‘Abduh Şelebî; 1. baskı). ‘Âlemu’l-Kutub.
Zemahşerî, E.K. (2009). El-Keşşâf ʿan ḥaḳâʾiḳı ğavâmiżi’t-tenzîl ve ʿuyûni’l-eḳâvîl fî vucûhi’t-teʾvîl I-IV (thk. Muhammed ‘Abdusselâm Şâhin; 5. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Zerkeşî, B. (2008). El-burhân fî ʿulûmi’l-Ḳurʾân I-IV (thk. Muhammed Ebu’l-Fazl İbrâhim; 1. baskı), Dâru’t-Turâs.
Zevbe‘î, T.M.İ. (1997). El-belâğatu’l-‘Arabiyye: ‘ilmu’l-me‘ânî beyne belâğati’l-kudemâ ve uslûbiyyeti’l-muhdesîn (1. baskı). Câmi‘atu Kâr Yunus.
Zuhaylî, V. (1418/1997). Et-tefsîru’l-munîr XV (1. baskı). Dâru’l-Fikri’l-Mu‘âsır.

CÂSİYE SÛRESİNDEKİ ÂYETLERİN BELÂĞAT İNCELİKLERİ

Yıl 2026, Sayı: 42, - , 23.03.2026

Mehmet Okur

https://izlik.org/JA85ES54WB

Öz

İslâmî ilimler içerisinde anlam dünyasını şekillendiren dilsel yapılardan biri olan belâğat, Kur’ân’daki îcâzın hem lafzî hem de anlam boyutuyla önemli bir konumda yer almaktadır. Belâğatın Kur’ân’daki işlevi ve âyetlerdeki tatbîki, yalnızca estetik biçim özellikleriyle sınırlı kalmamakta; aynı zamanda Kur’ân’ın doğru anlam inşâsına doğrudan katkı sunmaktadır. Câsiye sûresi, içerdiği temalar ve söylem yapısıyla, belâğat unsurlarının yoğun biçimde gözlemlenebildiği sûrelerden biridir. Bu çalışmada, sûrede yer alan belirli âyetler, belâğat san‘atları ekseninde tematik bir analiz ile incelenmiştir. İnkâr, kibir, hevâya tâbi oluş ve âhiret gibi temel konular; te’kîd, teşbîh, mecâz ve mubâlağa gibi belli edebî yapıların tesbîti ve bunların anlam aktarımı üzerindeki rolü açısından irdelenmiştir. Çalışmada âyetlerin anlam incelikleri, klasik Arapça sözlükler, belâğat teorilerine ilişkin eserler ve çağdaş tefsîr literatürü üzerinden kapsamlı bir yöntem yürütülmüş; metin merkezli betimleyici bir yaklaşım benimsenmiştir. Bununla Kur’ân’ın salt bir mesaj iletme değil, aynı zamanda muhâtabını düşünsel ve duygusal olarak etkileme amacı taşıyan çok katmanlı bir söylem yapısına sahip olduğu vurgulanmış; kullanılan dilsel yapıların sadece süsleyici değil, anlamı yönlendiren ve güçlendiren işlevler taşıdığı anlaşılmıştır. Ayrıca, âyetlerin yapısal özellikleri, kelime tercihi ve üslûp örüntüsü üzerinden yapılan analiz, belâğî açıdan îcâzı ortaya koymakla kalmayıp, retorik olarak zihnî iknâ ve kalbî te’sîr açısından da yüksek düzeyde yapılandırılmış olduğu ortaya konmuştur

Anahtar Kelimeler

Arap Dili ve Belâğatı , İ‘câzu’l-Kur’ân , Câsiye Sûresi , Âyet , Belâğî İncelikler.

Kaynakça

Ahfeş, E.H.S.E.E. (2003). Me‘âni’l-Ḳur’ân (1. baskı). ‘Alemu’l-Kutub.
Âlûsî, Ş.M. (1415/1994). Rûḥu’l-meʿânî fî tefsîri’l-Ḳurʾâni’l-ʿaẓîm ve’s-sebʿi’l-mes̱ânî XXX (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
‘Amûdî, Ö. (2015). El-muhtaratu mine’l-munasebati beyne’s-suveri ve’l-âyati (1. baskı). Merkezu Tedebbur.
‘Atîk, ‘A (1985). ‘İlmu’l-beyân (1. baskı). Dâru’n-Nehdetu’l-‘Arabiyye.
‘Atîk, ‘A (t.y.). ‘İlmu’l-bedi‘ (1. baskı). Dâru’n-Nehdetu’l-‘Arabiyye.
Bâkıllânî, E.B.M. (1988). İʿcâzu’l-Ḳurʾân (1. baskı). ‘Alemu’l-Kutub.
Bedi‘ ‘Ya‘kûb İ. & ‘Âsî M. (1987). El-Mu‘cemu’l-mufessel fî’l-luğati ve’l-edebi (1. baskı). Dâru’l-‘İlmi Li’l-Melâyîn.
Beğavî, F. (1989). Meʿâlimu’t-tenzîl-Tefsîru’l-Beğavî I-VIII (thk. Muhammed ‘Abdullah en-Nemr vd.; 1. baskı). Dâru’t-Tayyibe.
Boyalık, M.T. (2002). “Kur’an”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Carîm A. & İbrâhim M.E. (t.y.). El-Belâğatu’l-vâzıha (1. baskı). Mektebetu’n-Nuru’l-İslâmiyye.
Curcânî, ‘A. (2004). Delâʾilu’l-iʿcâz (thk. Mahmûd Muhammed Şâkir; 5. baskı). Mektebetu’l-Hâncî.
Curcânî, ‘A. (t.y.). Esrâru’l-belâğa (thk. Mahmûd Muhammed Şâkir). Dâru’l-Medenî.
Diyanet İşleri Başkanlığı, (t.y.). Kur'an-ı Kerim Tefsiri. https://kuran.diyanet.gov.tr/Tefsir/ (Erişim Tarihi: 01.01.2025)
Duman M. Z. & Altundağ M. (1998). “Hurûf-ı mukattaa”. TDV İslâm Ansiklopedisi I-XLIV. TDV Yayınları.
Durre, M.A.T. (2009). Tefsîru’l-Ḳur’âni’l-Kerîm ve i‘râbuhu ve beyânuhu I-X (1. baskı). Dâru İbni Kesîr.
Elmalılı, M.H.Y. (1993). Hak Dini Kur’ân Dili I-X (1. baskı). Yenda Yayınları.
Enîs, İ. (2004). El-muʿcemu’l-veṣîṭ (thk. Hâtim Sâlih; 4. baskı). Mektebetu’ş-Şurûku’d-Devliyye.
Geylani, A. (2012). Geylani tefsiri I-VI (çev. Ahmet Yılmaz; 1. baskı). Ceylani İlim Araştırma Ve Yayın Merkezi.
Gülbil, U. (2022). Arapçada Kâf (ك) harfinin ve edatının kullanımı ve işlevleri. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 7 (1). https://doi.org/10.20486/imad.1079132
Halebî, S. (1996). ʿUmdetü’l-ḥuffâẓ fî tefsîri eşrefi’l-elfâẓ I-IV (thk. Muhammed Bâsil; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Halebî, S. (2008). Ed-durru’l-maṣûn fî ʿulûmi’l-kitâbi’l-meknûn I-XI, (thk. Ahmed Muhammed el-Herrâ; 1. baskı). Dâru’l-Kalem.
Hâşimî. A. (1999). Cevahiru’l-belâğati fi’l-me‘ânî ve’l-beyâni ve’l-bedi‘ (thk. Yûsuf es-Samîlî; 1. baskı). El-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Hattâbî, E.S. (1976). Beyânu iʿcâzi’l-Ḳurʾân (thk. Muhammed Halefullah Ahmed & Muhammed Zağlûl Sellâm). Dâru’l-Me‘ârif.
Havvâ, S. (1989). El-esâs fi’t-tefsîr I-II (2. baskı). Dâru’s-Selâm.
Işık, E. (1993). “Câsiye sûresi”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
İbn ‘Âşûr, M.T. (2000). Tefsiru’t-tahrîr ve’t-tenvîr I-XXX (1. baskı). Muessesetu’t-Târîh.
İbn ‘Atiyye, E.M.E.E. (1422/2001). El-Muḥarreru’l-vecîz fî tefsîri’l-kitâbi’l-ʿazîz I-VI (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn ʿÂdil, E.H. (1998). El-lubâb fî ʿulûmi’l-Kitâb I-XX (thk. ‘Âdil Ahmed ‘Abdülmevcûd & ‘Ali Muhammed Muavvaz; 1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn Faris, E.H.A. (1979). Muʿcemu meḳâyîsi’l-luğa VI (thk. ‘Abdusselâm Muhammed Hârûn; 1. baskı). Dâru’l-Fikr.
İbn Kesîr, E.F. (1999). Tefsîru’l-Ḳurʾâni’l-ʿaẓîm I-IV (thk. Sâmî b. Muhammed es-Selâme; 2. baskı). Dâru’t-Tayyibe.
İbn Kuteybe, E.M. (1973). Teʾvîlu muşkili’l-Ḳurʾân, (thk. Seyyid Ahmed Sakr; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
İbn Manzûr, E.F. (1993). Lisânu’l-ʿArab I-XV (1. Baskı). Dârus-Sâdr.
İbn Reşîḳ, E.A.E.H. (1980). El-ʿumde fî meḥâsini’ş-şiʿr ve âdâbih I-II (thk. Muhammed ‘Abdulmun‘im el-Hafâcî). Dâr u’l‑Cîl.
İbnu’l-Cevzî, E.F. (2002). Zâdu’l-mesîr fî ʿilmi’t-tefsîr (1. baskı). Dâru İbn Hazm.
İbnu’l-Esîr, Z. (t.y.). El-mes̱elu’s-sâʾir fî edebi’l-kâtib ve’ş-şâʿir (1. baskı), Dâru’r-Reşîd.
İsfahânî, R. (2009). El-mufredât fî ğarîbi’l-Ḳurʾân (thk. Nizâr Mustafa el-Bâz Araştırma Merkezi; 1. baskı). Mektebetu Nizâr Mustafa el-Bâz.
Kalaç, H. (2025). Zemahşerî’ye göre vakf ve ibtidâ: el-Keşşâf bağlamında bir analiz. Tasavvur/Tekirdağ İlahiyat Dergisi, 11 (2). https://doi.org/10.47424/tasavvur.1763231
Karaman, H. vd. (2007). Kur’an Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir I-V (3. baskı). Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) Yayınları.
Kaya, M. (2013). Er-Rummânî, hayatı, eserleri ve Arap gramerindeki yeri. (YÖK Tez Merkezi, Doktora). Atatürk Üniversitesi.
Kayagil, S.M. (2013). el-Ahfeş el-Evsat ve Meâni’l-Kur’ân’ı. (YÖK Tez Merkezi, Doktora). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Kazan, F. (2015, Bahar). Ahlaki açıdan İslam’da dört toplum tipi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28).
Kazan, F. (2021). Arapça sözcük türetme yollarına genel bir bakış. Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi, 7 (2). https://doi.org/10.32955/neu.istem.2021.7.2.03
Kazvînî, H. (2003). El-îżâḥ fî ʿulûmi’l-belâğa (1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Kefevî, E.B. (1992). El-kulliyyât: mu’cem fi’l-mustelahât ve’l- furûki’l-luğaviyye (1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Kılıç, H. (1992). “Belâgat”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Kızılkaya, Y. (2024). Arapça söz dizimi ve terkīb: kavramsal bir analiz. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 65 (1). https://doi.org/10.33227/auifd.1422159
Kurtubî, M.B.A. (2006). El-câmiʿ li-aḥkâmi’l-Ḳurʾân I-XXIV (thk. ‘Abdullah b. ‘Abdulmuhsin et & Turkî; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Kuşeyrî, A.B.H. (1971). Letâifu’l-işârât (thk. ‘Abdullatîf Hasan ‘Abdurrahmân; 2. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Matlûb, A. (1980). Esâlîbu’l-belâğiyye: el-fesâhe-el-belâğa-el-me‘ânî (1. Baskı), Vekâletu’l-Matbû‘ât.
Mâverdî, E.H. (t.y.). Tefsîru’l-Ḳurʾân (en-nuket ve’l-‘uyûn)-tefsîru’l-Mâverdî I-VI (thk. Seyyîd b. Abdulmaksûd b. Abdurrahîm; 1. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Meydânî, H.H. (1996). El-belâğat’ul-ʿArabiyye ususuhâ ve ʿulûmuhâ ve funûnuhâ I-II (1. baskı). Dâr’uş-Şâmiyye.
Nehhâs, E.C. (1988). Me‘âni’l-Ḳur’âni’l-Kerîm I-VI (1. Baskı). Mektebetu’t-Turâsi’l-İslâmiyye.
Nîsâbûrî, M.B.E.H. (1995). Îcâzu’l-beyân ʿan meʿâni’l-Ḳurʾân. (thk. Hanîf b. Hasan el-Kâsımî; 1. baskı). Dâru’l-Ğerbi’l-İslâmî.
Râfiî, M.S. (1990). İʿcâzu’l-Ḳurʾân ve’l-belâğatu’n-nebeviyye (1. baskı). Dâru’l-Kitabi’l-‘Arab.
Râzî, F. (1981). Mefâtîḥu’l-ğayb (et-tefsîrul-kebîr) I-XVII (1. baskı). Dâru’l-Fikr.
Râzî, F. (2004). Nihâyetu’l-îcâz fî dirâyeti’l-iʿcâz (1. baskı). Dâru’s-Sâdr.
Sa‘îdî, A. (1999). Buğyetu’l-îżâḥ I-IV (1. baskı). Mektebu’l-Âdâb.
Sa‘lebî, E.İ. (2002). El-keşf ve’l-beyân ʿan tefsîri’l-Ḳurʾân-tefsîru’s̱-S̱aʿlebî I-X (thk. Muhammed b. ‘Aşûr; 1. baskı). Dâru İhyai’t-Turâsi’l-‘Arabi.
Sâbûni, M.‘A. (2007). Et-tefsiru’l-vâdihu’l-muyesser (8. baskı). el-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Sâbûni, M.‘A. (2019). Safvetu’t-tefasîr I-III (1. baskı). el-Mektebetu’l-‘Asriyye.
Sekâl, D. (1995). El-‘Arabu fi’l-‘asri’l-câhiliyye (1. baskı). Dâru’s-Sadîkati’l-‘Arabiyye.
Sekkâkî, E.Y. (1987). Miftâhu’l-‘ulûm (thk. Naîm Zerzûr; 2. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Sîbeveyhi, E.B. (1988). El-kitâb I-X (thk. ʿAbdusselâm Muhammed Hârûn; 3. baskı). Mektebetu’l-Hâncî.
Suyûṭî, C. (1986). Tenâsuḳu’d-durer fî tenâsubi’s-suver (thk. ‘Abdülkâdir Ahmed Atâ; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (1988). Muʿtereku’l-aḳrân fî iʿcâzi’l-Ḳurʾân I-III (thk. ‘Ahmed Şemseddîn; 1. baskı), Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (2011). Şerhuʿuḳûdu’l-cumân fi’l-meʿânî ve’l-beyân (1. baskı) (thk. Muhammed el-Hamedânî & Lokman el-Cebbâr). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Suyûṭî, C. (2007). El-itḳân fî ʿulûmi’l-Ḳurʾân (thk. Mustafa Şeyh Mustafa; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Şevkânî, M.B.A. (2007). Fetḥu’l-ḳadîr (thk. Yûsuf el-Gûş; 1. baskı). Dâru’l-Ma‘rife.
Şeyhelî, B.‘Â. (2001). Belâğatu’l-Ḳur’ân’il-Kerîm fî’l-i‘câz I-X (1. baskı). Mektebetu Dendîs.
Taberî, M.B.C. (1994). Tefsiru’t-Taberî câmiʿu’l-beyân ʿan teʾvîli âyi’l-Ḳurʾân I-VI (thk. Beşâr ‘İvâd Ma‘rûf & ‘İsâm Fâris el-Horasânî; 1. baskı). Muessesetu’r-Risâle.
Taşköprizâde, A.E. (1975). Mevzûâtu’l-‘ulûm (thk. Mümin Çevik). Üçdal Neşriyat.
Teftâzânî, S. (1411/1990). Muḫtaṣaru’l-meʿânî (1. baskı). Dâru’l-Fikr.
Turgut, A. (2024a). Mer‘î b. yusuf’un hayatı -“el-Kavlu’l-Bedî‘ fî İlmi’l-Bedî‘” adlı eseri’nin dil ve üslup açısından incelenmesi- (1. baskı). İlâhîyat Yayınları.
Turgut, A. (2024b, Kasım). Nahvin manaya ve fıkhî hükme etkisine dair bir inceleme: Bakara, 184. örneği. İslami İlimler Dergisi, (39). https://doi.org/10.34082/islamiilimler.1546605
Tûsî, E.C.M. (1988). Et-tibyân fî tefsîri’l-Ḳur’ân I-X (thk. ‘Ahmed Hâbîb Kasîr el-‘Âmilî; 1. baskı). Dâru İhyâi’t-Tûrâsi’l-‘Arabî.
Uremmî, M.E. (2001). Tefsiru hadâiku’r-revhi ve’r-reyhân XXXII (1. baskı). Dâru Tavki’n-Necât.
Yavuz, Ş. (2000). “İ‘câzü’l-Kur’ân”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. TDV Yayınları.
Yılmaz, M.F. (2006). “Münâsebâtü’l-Âyât ve’s-Süver”. TDV İslâm Ansiklopedisi (DİA) I-XLIV. I-XLIV, TDV Yayınları.
Zebîdî, M.M. (1972, 1974, 1987). Tâcu’l-ʿarûs min cevâhiri’l-ḳâmûs I-XL (thk. ‘Abdulkerîm el-‘İzbavî; 1. baskı). Metbe‘etu Hukûmet’il-Kuveyt.
Zeccâc, E.İ. (1988). Meʿâni’l-Ḳurʾân ve iʿrâbuh I-V (thk. ‘Abdulcelîl ‘Abduh Şelebî; 1. baskı). ‘Âlemu’l-Kutub.
Zemahşerî, E.K. (2009). El-Keşşâf ʿan ḥaḳâʾiḳı ğavâmiżi’t-tenzîl ve ʿuyûni’l-eḳâvîl fî vucûhi’t-teʾvîl I-IV (thk. Muhammed ‘Abdusselâm Şâhin; 5. baskı). Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye.
Zerkeşî, B. (2008). El-burhân fî ʿulûmi’l-Ḳurʾân I-IV (thk. Muhammed Ebu’l-Fazl İbrâhim; 1. baskı), Dâru’t-Turâs.
Zevbe‘î, T.M.İ. (1997). El-belâğatu’l-‘Arabiyye: ‘ilmu’l-me‘ânî beyne belâğati’l-kudemâ ve uslûbiyyeti’l-muhdesîn (1. baskı). Câmi‘atu Kâr Yunus.
Zuhaylî, V. (1418/1997). Et-tefsîru’l-munîr XV (1. baskı). Dâru’l-Fikri’l-Mu‘âsır.

Toplam 84 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil	Türkçe
Konular	Dil Çalışmaları (Diğer)
Bölüm	Araştırma Makalesi
Yazarlar	Mehmet Okur 0000-0003-0168-4455
Gönderilme Tarihi	11 Mayıs 2025
Kabul Tarihi	1 Eylül 2025
Yayımlanma Tarihi	23 Mart 2026
DOI	https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1697343
IZ	https://izlik.org/JA85ES54WB
Yayımlandığı Sayı	Yıl 2026 Sayı: 42

Kaynak Göster

APA	Okur, M. (2026). CÂSİYE SÛRESİNDEKİ ÂYETLERİN BELÂĞAT İNCELİKLERİ. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1697343

Amaç ve Kapsam

2009 yılında yayın hayatına başlayan ve TR Dizinde taranan uluslararası hakemli dergimizin amacı sosyal bilimler alanında nitelikli bilimsel çalışmalara yer vermektir. Analitik değerlendirmelerin yapıldığı, alanına katkı sağlayan çalışmalar öncelikli olarak değerlendirmeye alınır.

Dergimizde, “Edebiyat, Tarih, Felsefe, Sosyoloji, Psikoloji, Arkeoloji, Sanat Tarihi, İlahiyat, İktisat, İşletme, İletişim, Gazetecilik, Uluslararası İlişkiler, Hukuk, Siyaset Bilimi ve Halkla İlişkiler ” gibi sosyal bilimlere ait alanlarda hazırlanmış araştırma makaleleri ile alana katkı sunabilecek güncel kitap tanıtımlarına yer verilir. Çalışmaların ilk gönderimi sırasında intihal raporu da sisteme yüklenir, benzerlik oranı kaynakça hariç %15 i geçmemelidir.

Yazım Kuralları

YAZIM KURALLARI

Yazım kurallarımıza göre hazırlanmayan makaleler ön kontrol aşamasında iade edilir.

Dergiye gönderilecek çalışmaların, dergi yazım kurallarına göre oluşturulan aşağıdaki örnek şablon kullanılarak yazılması zorunludur.
Sisteme yüklenmesi gereken dosyalar:

             Tam Metin dosyası
                Kapak Sayfası (Ön yazı)
                Telif Hakkı Devir Formu
                Etik Kurul izin belgesi
                Araştırmacı Katkı Oranı ve Çatışma Beyan Formu
                Benzerlik (intihal) raporu (Total Skor %15'i Tek Kaynakla benzerlik ise %3'i geçmemelidir)

Tam Metin dosyasında, ilk gönderimde yazar bilgilerine yer verilmemelidir. Kapak Sayfasında sadece başlık, öz, abstract, yazar bilgileri ve sorumlu yazar iletişim bilgileri yer almalıdır.

Makalenizde etik kurul belgesi gerekli ise söz konusu belgenin yüklenmesi, etik kurul belgesinin gerekmediği durumlarda ise Etik Kurul İznine Gerek Olmadığı'na dair belgenin hazırlanması gerekir. Etik Kurul Belgesinin gerekli olduğu durumlar Etik İlkeler ve Yayın Politikası sayfasında açıklanmıştır.

ÖRNEK MAKALE KAPAK SAYFASI
ÖRNEK MAKALE ŞABLONU
TELİF HAKKI DEVİR FORMU
ETİK KURUL İZNİNE GEREK OLMADIĞINA DAİR BEYAN FORMU
ARAŞTIRMACILARIN KATKI ORANI BEYANI VE ÇATIŞMA BEYANI

Sayfa Yapısı ve Yazı Stili

Tüm çalışmalarda şu kısımlar bulunmalıdır: Başlık, hemen altında İngilizce başlık, Öz, Anahtar Kelimeler, Abstract, Keywords, Giriş, Bölüm Başlıkları, Sonuç ve Kaynakça.

Yazılar, A4 boyutunda (29.7x21 cm), tüm kenar boşlukları 2.5 cm olan sayfada, MS Word programında, Times New Roman yazı karakteri ile, 12 punto, 1.5 satır aralığıyla yazılmalıdır.

Sayfalara numara verilmez. Yazılar öz ve kaynakça dâhil minimum üç bin beş yüz (3500) maksimum on bin (10.000) kelime olmalıdır. Metin içinde vurgulanmak istenen kısımlar, tırnak içinde gösterilir. Kaynakça hariç, tam metnin hiçbir yerinde italik gösterim kullanılmaz.

Başlık

Başlık, yazıyla uyumlu, içerikle doğrudan ilgili ve onu en iyi biçimde ifade eder nitelikte ve maksimum 12 kelime olmalıdır.

Başlık, metnin en üstünde, ortalanmış, tüm harfleri büyük, 12 punto, koyulaştırılmış olarak ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.

İngilizce başlık, Türkçe Türkçe başlığın hemen altında, 10 punto, normal ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.

Yazar Bilgisi

Yazar(lar)ın, unvan içermeyen ad(lar)ı, başlığın hemen altında ve başlıktan 6 nk aşağıda, sayfanın sağına yaslanmış biçimde, normal, soyad(lar) büyük olarak verilmelidir.

Yazar(lar)ın meslekî bilgileri, unvan, kurum, e-mail ve ORCID numarası sıralamasıyla, aralarda virgülle ayrılmış ve sonda noktalı biçimde, yazar(lar)ın adlarının sağında yıldız işareti (*) ile gösterilmiş olarak, sayfa altında, 10 punto, tek aralıklı normal yazılmış sayfa alt bilgisi olarak (dipnot değil) gösterilmelidir.

Örnek:
Mehmet Emin KURT*
* Dr. Öğr. Üyesi, Dicle Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Sağlık Yönetimi Bölümü, memin.kurt@dicle.edu.tr, ORCID: 0000-0002-7181-8681.

Öz

Öz, başlığın altında, iki yana yaslı, koyu, (Öz) başlığı altında, içeriği en uygun biçimde ifade eden, en az 100, en fazla 200 kelimeden oluşan, 10 punto ile, tek satır aralıklı ve Türkçe yazılmış özettir. Öz, alıntı, şekil, ve çizelge numaraları içermemelidir.

Abstract, Anahtar Kelimelerin bir satır altında, (Abstract) başlığı altında, 10 punto ile tek satır aralıklı normal şekilde yazılır. Öz ve Abstract ilk sayfada yer almalıdır.

Ana Metin
Ana metin, 12 punto ve 1.5 satır aralığı ile, iki yana yaslanmış şekilde yazılmalıdır. Paragrafların başında, sağdan boşluk bırakılmamalıdır. Paragraflar arası boşluk, 6 nk olarak belirlenmelidir.

Bölüm Başlıkları

Bölüm başlıkları koyu yazılır ve 1., 2., 3., şeklinde numaralandırılır.

1. Bölüm Başlığı veya Ana Başlık (İlk Harfler Büyük)
1.1. Alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1. İkinci düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1.1. Üçüncü düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
GİRİŞ, SONUÇ ve KAYNAKÇA başlıkları numaralandırılmaz.

Tablo, Şekil ve Göreseller

Tablolar, metinde sola yaslı ve içeriği 10 punto ile yazılmış şekilde verilmelidir.

Tablolar, başlıklarından önce (Tablo 1.) şeklinde, koyu, 12 punto ile numaralandırılır. Tabloların numaraları ve başlıkları, 12 punto ile, normal ve düz, İlk kelimenin ilk harfi büyük geri kalanı cümle düzeninde yazılmalıdır. Tablolar, alıntı ise, tablonun hemen altında, 10 punto ile ve (Kaynak: ) başlığının sağında, kaynakları gösterilmelidir.

Tabloların sol kenarı, yazı kenarı ile bütünleşik olmalıdır.

Tablo başlığı örneği:
Tablo 1. İhracatın ülkelere göre dağılımı (Eylül-Aralık, milyon $)

Tablonun takip eden sayfaya kayması halinde o sayfanın başında şu nolu tablonun devamıdır şeklinde bir başlık eklenmelidir. Aynı şey grafik ve şekiller için de geçerlidir.

Şekiller, tablolar gibi (Şekil 1.) grafik ise (Grafik 1. ) şeklinde, koyu, 12 punto ile yazılmış biçimde numaralandırılır ve 12 punto, koyu, düz, her kelimenin ilk harfi büyük olarak başlıklandırılır.

Resim, fotoğraf ve diğer türlü görseller, renkli, yüksek çözünürlüklü veya taranmış olarak, yazıda verildiği bölümün veya paragrafın hemen altında verilir.

Görseller, Tablo ve Şekiller gibi (Resim/ Görsel/ Fotoğraf 1.) biçiminde numaralandırılarak başlıklandırılır.

Resimlerin alındığı kaynaklar, tablo ve şekiller gibi, resimlerin altında gösterilir.

Alıntı ve Atıflar
Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, metin içi atıf ve metin sonu kaynakça gösterimi için APA7'yi tercih etmektedir.

Metin içi atıf gösterimi

Metin içinde 1 yazarlı atıf (Solow, 1956, s.15).

Metin içinde 2 yazarlı atıf (Snowdon & Vane, 2005, s.170) & işareti, and veya ve kelimeleri yerine kullanılmalıdır.

Metin içinde 3 ve daha fazla yazarlı çalışmalara atıf (Akçay vd., 2017, s.4).

Yazar olarak bir grup/tüzel kişi (dernekler, şirketler, devlet kurumları ve diğer çalışma grupları gibi) ifade ediliyorsa bu gruba ilişkin ad bilgisi metin içindeki göndermede açık ve anlaşılır biçimde verilmelidir. Grup adı bazı durumlarda kısaltılabilir. Eğer grup adı uzunsa, kısaltma herkesçe anlaşılır oluyorsa veya o ada yönelik zaten bilinen bir kısaltma var ise ilk kullanımda hem açık hali hem kısaltma hali kullanılıp, sonraki kullanımlarda ise sadece kısaltma kullanılabilir. Eğer grup adı kısa ise veya kısaltması herkesçe anlaşılır olmuyorsa tüm göndermelerde adın açık hali yazılır.

Aynı parantez içerisinde birden fazla gönderme yapılması durumunda sıralama ilk yazarın soyadına göre alfabetik olmalı ve noktalı virgül ile ayrılmalıdır.

Aynı yazara ait farklı çalışmalar aynı parantezde verilecekse, geçmişten güncele yıl sırası takip edilir ve yazarın soyadı atıfın başına bir kez yazılır.

Elektronik kaynaklarda yazar belli ise (Fisk, 2005), yazar belli değilse başlıktan birkaç kelime (“Türkiye-european union relations”, 2022).

Süreli yayınlarda yazar belli ise (Nadi, 1942), yazar belli değilse başlıktan birkaç kelime (“İktisadî programın”, 2022).

Arşiv belgelerinde, belge tür ne olursa olsun (mektup, mikrofilm, arşiv belgeleri, mülakat vs), düzenli bir kayıt varsa normal atıf verilir, yani yazar ve sene belli ise (Yazar, sene). Eğer belgenin düzenli bir kaydı yoksa; yazar, tarih gibi bilgiler kesin değilse, metin içinde atıf şöyle gösterilir: ([Tayin ve atamalarla ilgili genelge], t.t. 1912-1925). Örnekte köşeli parantez içinde verilen bilgi, makalenin yazarına aittir, belgeye ilişkin yazar veya başlık bilgisi olmadığı için, yazar okuru bilgilendirir ve bu bilginin kendisine ait olduğunu köşeli parantez ile belirtir. Belgenin tarihi yoksa fakat sizin güçlü bir tahmininiz veya bilginiz var ise onu tahmini tarihler t.t. kısaltmasıyla gösterebilirsiniz. Düzenli kayıt tutulan arşiv belgeleri için de bu durum geçerlidir.

Metin içi doğrudan alıntı (Örnek gösterimler için makale şablonumuza bakınız)

Kırk kelimeye kadar olan doğrudan alıntılar:

Tırnak işareti ile, normal metin içinde ve sonunda sayfa numarası dahil kaynak gösterilir, nokta işareti tırnaktan sonra değil, cümlenin sonuna, parantezden sonra konur. Doğrudan alıntılarda sayfa numarası vermek zorunludur. Örnek, “Apa 7’ye göre kırk kelimeden az olan doğrudan alıntılar, tırnak içinde ve normal metinde gösterilir” (Apa 7th, s.285).

Kırk ve daha fazla kelimeden oluşan doğrudan alıntılar:

Kırk ve daha fazla kelimeden oluşan doğrudan blok alıntılar, ayrı bir paragraf başı yapılarak, tüm alıntı soldan 1 cm içeriden başlayacak şekilde, sağdan da 0.5 cm içerde olacak şekilde ve normal metin büyüklüğünden 1 punto küçük, tek satır aralıkla gösterilirler. (Apa 7th, s.286). Hem alıntının sonuna, hem de kaynak gösterildikten sonra en sona nokta konur. Blok alıntılar tırnak içine alınmaz ve italik de yapılmaz.

Kaynakça Gösterimi
Makalede yararlanılan kaynaklar yeni bir sayfada ve KAYNAKÇA başlığı altında verilir. Kaynakça 12 punto ve 1.15 satır aralığı ile, iki yana yaslanmış şekilde yazılmalıdır. Aşağıdaki örneklerde gösterildiği gibi ikinci ve sonraki satırları 1.25 cm içerden olmalıdır. Paragraflar / kaynakçalar arası boşluk, Önce (0 nk) Sonra (6 nk) olarak belirlenmelidir. Metin içerisinde atıf yapılan her kaynak kaynakçada yer almalı, kaynakçada yer alan her kaynağa da metin içerisinde mutlaka atıf yapılmış olmalıdır. Atıflardaki yazar adı ve tarih bilgisi kaynakçadaki yazar adı ve tarih bilgisi ile birebir aynı olmalıdır. Kaynakçada numaralandırma veya madde işaretleri kullanılmaz. Yazar sayısının yirmi ve daha az olduğu durumlarda tüm yazar adlarına künyede yer verilir.

Kitap
Kitap ismi italik ve küçük harflerle verilmelidir. Kitap isminin başında ve sonunda nokta olmalı ardından yayınevi düz ve büyük harfle başlayacak şekilde verilmelidir. Yayıncının bulunduğu şehir veya ülke bilgisi verilmemelidir.
Mankiw, N. G. (2014). Principles of economics. Cengage Learning.
Snowdon, B., & Vane, H. R. (2005). Modern macroeconomics: its origins, development and current state. Edward Elgar Publishing.

Makale
Makalelerde makale ismi cümle düzeninde küçük harflerle düz, dergi ismi her kelimesi büyük harfle başlar ve italik olarak yazılır. Dergi cilt sayısı italik ancak sayı no parantez içinde düz olmalıdır. Sonuna varsa doi bağlantısı eklenmelidir.
Baltagi, B. H., Egger, P., & Pfaffermayr, M. (2003). A generalized design for bilateral trade flow models. Economics Letters, 80(3), 391-397. https://doi.org/10.1016/S0165-1765(03)00115-0
Bahmani-Oskooee, M. M., & Goswami, G. G. (2003). A disaggregated approach to test the j-curve phenomenon: japan versus her major trading partners. Journal of Economics and Finance, 27(1), 102-113.

Çeviri Kitap
Yabancı bir dilden Türkçe'ye çevrilen eserlerin kaynakça bilgisi verilirken yazar kısmında eserin orijinal dildeki yazarı yer alır, çeviren bilgisi parantez içerisinde Çev. kısaltması ve sonrasında çevirenin adının ilk harfi ve soyadı ile birlikte verilir.
Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2018). Temel ekonometri (Çev. Ü. Şenesen ve G. G. Şenesen). Literatür Yayıncılık.

Kitap Bölümü
Kitap bölüme atıf yapılırken yazar kısmında editörlerin adları değil, ilgili bölümün yazar(lar)ının adları yer alır. Bölüm başlığından sonra "İçinde" kelimesinin devamına editör isim/isimlerinin ilk harfi ve soyadının tamamı verilir.
Meng, M., K. Im, J. Lee, & M. Tieslau. (2014). More powerful lm unit root tests with non-normal errors. In R. Sickles and W. Horrace (Eds.). The festschrift in honor of peter schmidt, (ss. 343–357). Springer Publishing Co.

Elektronik Kaynaklar
Yazar varsa:
Fisk, R. (2005, May 26). Protesters beaten as Egypt votes on electoral reform. https://www.independent.co.uk/voices/commentators/fisk/protesters-beaten-as-egypt-votes-on-electoral-reform-5384694.html (Erişim Tarihi)
Yazar yoksa:

Türkiye-European Union Relations (2022, Nov 15). https://www.ab.gov.tr/turkey-eu-relations_4_en.html (Erişim Tarihi)

Arşiv Belgeleri
Kaynakçada arşiv belgesi gösterilirken belgenin üzerindeki tüm tanıtıcı bilgilere yer verilir. Öncelikle arşiv kısaltması ve ilk gösterimde arşivin resmi tam ismi, ardından varsa yazar veya başlık ve tam tarih bilgisi, varsa belge numarası, cilt, gömlek no gibi bilgiler belgenin üzerinde yer aldığı şekliyle verilmelidir. Tarihler en sonda parantez içinde miladi takvime çevrilmiş olarak ayrıca verilmelidir.

Süreli Yayınlar

Yazar varsa:
Nadi, Y. (1942, 12 Mart). Hindistan kapılarında. Cumhuriyet, s.1.
Yazar yoksa:
İktisadî program mühim esasları muhtevidir. (1930, 22 Mayıs). Vakit, s.1.

Tezler

Toğuç, N. (1988). Türkiye’de ekonomik istikrar ve reform politikaları. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans). Brooklyn College.
Bolet, D. (2020). All politics is local: how local context explains radical right voting. (DART Europe e-theses portal, PhD). London School of Economics and Political Science.

Burada yer almayan ve/veya referans verme kuralları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için aşağıdaki kaynaklara başvurunuz:

American Psychological Association (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7. baskı).

https://apastyle.apa.org/

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Yayın Politikası

1. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2009 yılında yayın hayatına başlayan ve 2021 yılından beri yılda üç kez olmak üzere Şubat, Haziran ve Ekim aylarında yayınlanan uluslararası, hakemli bir dergidir. Yayın kurulu kararına göre özel sayı veya ek sayı çıkarılabilir. Her sayıda yirmi civarında makaleye yer verilir. Yayına kabul sırası, başvuru tarihine göre belirlenir.

2. Dergimize Türkçe, İngilizce, Kürtçe ve Arapça dillerinde hazırlanmış olan çalışmalar kabul edilmektedir. Sosyal bilimlere bağlı disiplinlerin ilkelerine uygun, analitik değerlendirmelerin yapıldığı çalışmalar değerlendirmeye alınır. Dergimize gönderilen çalışmalar için hiçbir şekilde ücret talep edilmez ve açık erişim politikasını destekleyen dergimizin çalışmalarına dergimiz sitesinden ulaşılabilir.

3. Dergimize gönderilen tüm çalışmalar, dergimizin sayfasında ilan edilmiş olan yazım kurallarına uygun olarak düzenlenmeli ve dergimizin şablonu kullanılarak gönderilmelidir. Bu kurala uygun olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz. Gönderilen çalışmaların daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış olması ve başka bir yere yayın için gönderilmemiş olması gerekir. Bununla birlikte sempozyum ve kongre gibi bilimsel toplantılarda sunulmuş olan çalışmaların, yayınlanmamış olmak ve bu vasıfları belirtilmek suretiyle değerlendirmeye alınmaları mümkündür. Dergimize gönderilen tüm çalışmaların yayınlanması, hakem sürecinin olumlu sonuçlanmasına bağlı olmakla birlikte, bir çalışmanın dergimizde yayınlanması konusundaki son karar yayın kurulumuz tarafından verilir.

4. İlk gönderim sırasında tam metin dosyasında yazarlara ait ad, soyad, kurum vs bilgilerin hiçbiri yer almamalıdır. Değerlendirme süreci olumlu tamamlanan çalışmaların yazarları bu bilgileri ondan sonra ekleyeceklerdir.

5. Dergimizde makalesi yayınlanan kişiler, takip eden bir sene boyunca dergimize başka çalışmalarını gönderemezler. Dergimizde bir sayıda bir yazara ait sadece bir çalışmaya yer verilir. Ortak yazarlı olsa bile ikinci bir çalışma kabul edilmez.

6. İlk başvuru sırasında şu belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir:

Tam Metin Dosyası: Tam metnin, yazım kurallarımıza göre düzenlenmiş ve örnek makale şablonumuza uygulanmış olması gerekir. İlk gönderimde tam metin dosyasında yazar bilgileri yer almayacaktır.

Kapak Sayfası: Tüm yazarlara ait bilgileri içermeli ve sorumlu yazar tarafından imzalanmalıdır.

Telif Hakkı Devir Formu: Tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır. Dergimizde yayınlanan bütün çalışmaların tüm yayın hakları Dicle Üniversitesi’ne ait olup yazar(lar)a herhangi bir telif ücreti ödenmez. Dergimizde yayınlanan çalışmalar, kaynak göstermek suretiyle kullanılabilir, fakat hiçbir surette ticari amaç için kullanılamaz, izinsiz başka bir yerde yayınlanamaz. Telif haklarının ihlali, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu gereğince suç sayılmaktadır.

Etik Kurul İzin Belgesi: Etik kurul izni gerektiren çalışmalar için yüklenmelidir. Etik kurul izni gerekmeyen çalışmalar için, Etik Kurul İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu doldurularak sisteme yüklenmelidir.

Araştırmacıların Katkı Oranı ve Çatışma Beyan Formu: Tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır.

Benzerlik (intihal) raporu (%15): iThenticate, Turnitin vb intihal programlarından alınan intihal raporu sisteme yüklenmelidir. Kaynakça hariç benzerlik oranı üst sınırı %15’tir, tek kaynaktan benzerlik oranı %3'ten fazla olamaz. Süreci sona eren çalışmalar için editör kurulu tarafından yeniden intihal raporu alınır. Oran %15’in üzerinde olamaz.

Hakem Değerlendirme Süreci

1. Dergimize gönderilen bir çalışmanın değerlendirmeye alınması şu şartlara bağlıdır: yazım kurallarına uygunluk, örnek makale şablonu kullanılması, etik ilkelere uygun olması, dergimizin amaç ve kapsamına uygun olması, sisteme yüklenmesi gereken belgelerin tam olarak yüklenmiş olması. Bunların yanı sıra, gönderilen çalışmalar, editör kurulu tarafından içerik, yöntem, konu ve anlatım bakımından değerlendirilir. Uygun bulunan çalışmalar değerlendirmeye alınır. Düzeltme istenen çalışmalar, en geç on beş gün içinde istenen düzeltmelerin yapılması şartıyla yeniden kabul edilir. Ayrıca intihal raporları incelenir, %15’in üzerinde olanlar reddedilir.

2. Değerlendirmeye alınması uygun bulunan çalışmalar editör kurulu tarafından öncelikle en az iki hakeme gönderilir. Hakemlik süreci başından sonuna dek çift taraflı kör hakemlik sistemi şeklinde uygulanır. Yani çalışmalar editör tarafından hakemlere gönderilir, böylece hakemler yazarları tanımadığı gibi yazarlar da hakemler hakkında bilgi sahibi olmazlar. İki hakemin değerlendirmesini tamamlamasından sonra gerek görüldüğü durumlarda çalışma üçüncü bir hakeme daha gönderilir. İki red kararı durumunda çalışma reddedilir. Bir kabul bir red durumunda üçüncü hakemin kararı belirleyici olur. Düzeltme istenen çalışmalar için on beş gün içinde istenen düzeltmelerin yapılması gerekir. Hakemlerden biri veya tümü, düzeltmelerden sonra çalışmayı yeniden değerlendirmek isterse, düzeltmelerden sonra çalışma yeniden hakem(ler)e sunulur. Hakemlerin son kararına göre kesin karar belirlenir. İstenen düzeltmeler, kırmızı renkte tam metin dosyası üzerinde belirtilir, ayrıca yazarlar tarafından hakem süreç dosyası üzerinde her bir hakeme ayrı ayrı olmak üzere hakem cevap dosyası hazırlanarak sisteme yüklenir.

3. Dergimizde çift taraflı kör hakem sistemi kapsamında değerlendirmeye alınan çalışmalar için yazar ile hakemlerin farklı kurumlardan olmalarına özen gösterilir. Ayrıca, hakemlerin, çalışmanın yazarıyla eşit veya daha yüksek bir akademik unvana sahip olmasına dikkat edilir. Hakemlerden esas olarak beklenen şey, şekilden ziyade, çalışmaların içerik, akademik özgünlük ve alana sağladığı katkı bakımından değerlendirilmesidir. Tüm hakemlerin tam metin dosyası üzerinde gerekli işaretlemeleri yaparak hazırladıkları süreç dosyasını yazara sunulmak üzere, hakeme ait hiçbir bilgi olmaksızın, sisteme yüklemeleri beklenir.

Etik İlkeler
Dergimiz her aşamada ulusal (Ulakbim 2020 bilimsel yayın etiği ilkeleri) ve ulusalarası bilimsel yayın etiği ilkelerini benimser. Yazar, hakem ve editörlerin bu ilkelere göre hareket etmesini bekler, gözetir.

Dergimizde, “Edebiyat, Tarih, Felsefe, Sosyoloji, Psikoloji, Antropoloji, Arkeoloji, Prehistorya, Sanat Tarihi, İlahiyat, İktisat, İşletme, İletişim, Gazetecilik, Uluslar Arası İlişkiler, Hukuk, Siyaset Bilimi, Halkla İlişkiler ve Reklamcılık ” gibi sosyal bilimlere ait alanlarda hazırlanmış araştırma makaleleri ile alana katkı sunabilecek güncel kitap tanıtımlarına yer verilir.

Ücret Politikası

Dergimiz yazarlardan hiçbir aşamada ücret talep etmemektedir.

Dizinler

Atıf Dizinleri

	TR Dizin

Diğer Dizinler

	Sobiad
	Erih Plus
	Eurasian Scientific Journal Index (ESJI)
	Google Scholar

Dergi Kurulları

Başeditör

İbrahim TAVUKÇU

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

Editör Kurulu

Mekki ULUDAĞ

BA - ODTÜ

PhD - İstanbul

Türk Dış Politikası, Çağdaş Dünya Tarihi, Çağdaş Orta Doğu Tarihi, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Türkiye İktisat Tarihi, Avrupa Siyasi Tarihi

Muhammed Felat AKTAN

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi), Alevilik Bektaşilik Araştırmaları

Yardımcı Editörler

Ahmet Fethi GÜN

Siyaset Bilimi, Türk Dış Politikası

Meryem ÇAKIR KANTARCIOĞLU

Kamu Yönetimi

Pinar DURSUN YAMAÇ

Davranışsal İktisat

Alan Editörleri

Muhammed Felat AKTAN

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi), Alevilik Bektaşilik Araştırmaları

Özlem TOLAN

Travma Psikolojisi

Davud IŞIKDOĞAN

Din Eğitimi, Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları

Makale Dosyaları

Tam Metin

Öz

Kaynakça

Öz

Kaynakça

RHETORICAL SUBTLETIES IN THE VERSES OF SURAH AL-JATHIYAH

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

CÂSİYE SÛRESİNDEKİ ÂYETLERİN BELÂĞAT İNCELİKLERİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Kaynak Göster

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Yayın Politikası

4. İlk gönderim sırasında tam metin dosyasında yazarlara ait ad, soyad, kurum vs bilgilerin hiçbiri yer almamalıdır. Değerlendirme süreci olumlu tamamlanan çalışmaların yazarları bu bilgileri ondan sonra ekleyeceklerdir.

5. Dergimizde makalesi yayınlanan kişiler, takip eden bir sene boyunca dergimize başka çalışmalarını gönderemezler. Dergimizde bir sayıda bir yazara ait sadece bir çalışmaya yer verilir. Ortak yazarlı olsa bile ikinci bir çalışma kabul edilmez.

6. İlk başvuru sırasında şu belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir:

Tam Metin Dosyası: Tam metnin, yazım kurallarımıza göre düzenlenmiş ve örnek makale şablonumuza uygulanmış olması gerekir. İlk gönderimde tam metin dosyasında yazar bilgileri yer almayacaktır.

Kapak Sayfası: Tüm yazarlara ait bilgileri içermeli ve sorumlu yazar tarafından imzalanmalıdır.

Etik Kurul İzin Belgesi: Etik kurul izni gerektiren çalışmalar için yüklenmelidir. Etik kurul izni gerekmeyen çalışmalar için, Etik Kurul İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu doldurularak sisteme yüklenmelidir.

Araştırmacıların Katkı Oranı ve Çatışma Beyan Formu: Tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır.

Hakem Değerlendirme Süreci

Etik İlkelerDergimiz her aşamada ulusal (Ulakbim 2020 bilimsel yayın etiği ilkeleri) ve ulusalarası bilimsel yayın etiği ilkelerini benimser. Yazar, hakem ve editörlerin bu ilkelere göre hareket etmesini bekler, gözetir.

Ücret Politikası

Dizinler

Atıf Dizinleri

TR Dizin

Diğer Dizinler

Sobiad

Erih Plus

Eurasian Scientific Journal Index (ESJI)

Google Scholar

Dergi Kurulları

Başeditör

Editör Kurulu

Yardımcı Editörler

Alan Editörleri

Etik İlkeler
Dergimiz her aşamada ulusal (Ulakbim 2020 bilimsel yayın etiği ilkeleri) ve ulusalarası bilimsel yayın etiği ilkelerini benimser. Yazar, hakem ve editörlerin bu ilkelere göre hareket etmesini bekler, gözetir.