DİCLE ÜNİVERSİTESİ ALİ EMÎRÎ MERKEZ KÜTÜPHANESİ’NDE BULUNAN 3 YAZMA ESER ÜZERİNE

Yıl 2025, Sayı: 41, 1 - 12

Mustafa Uğurlu Arslan

https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1781243

Öz

Tarih boyunca bilgiyi kaydetmenin, aktarmanın ve bilgiye ulaşmanın en değerli yollarından birisi de el yazmalarıdır. Yazma eserler, geçmişin kültürel, edebî ve tarihî birikimini günümüze taşıyan eşsiz belgelerdir. Her biri, ait olduğu dönemin düşünsel birikimini, sanat anlayışını ve estetik zevkini yansıtan bu eserler, yalnızca muhtevası ile değil, aynı zamanda yazı stilleri, tezhipleri minyatürleri ve ciltlemeleriyle de büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Dicle Üniversitesi Ali Emîrî Merkez Kütüphanesi arşivlerinde yer alan üç nadide el yazması eser, hem içerik hem de fiziksel özellikleriyle ele alınıp tanıtılmaya çalışılacaktır. Bu yazma eserlerden birisi Diyarbekirli Nigahi’nin Dîvânı; ikincisi, Servet-i Fünun ve Meşrutiyet döneminin önemli yazar ve şairlerinden Süleyman Nazif’in "El-Cezire Mektupları" adlı eseri; üçüncüsü ise Gülşenizadelerden Vasıf’ın Dîvân-ı Vâsıf adlı eseridir. Çalışmamızda bu üç yazma eserin varsa mevcut diğer nüshaları ile mukayesesi ve muhteva açısından farklılıkları ele alınarak bilim dünyasına tanıtılmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Diyarbekir , Dîvân , mektup , yazma eser , muhteva

ON THREE MANUSCRİPTS FOUND İN THE ALİ EMİRİ CENTRAL LİBRARY OF DİCLE UNİVERSİTY

Öz

Throughout history, manuscripts have been one of the most valuable ways to record, transmit, and access information. Manuscripts are unique documents that carry the cultural, literary, and historical heritage of the past to the present. Each reflecting the intellectual heritage, artistic understanding, and aesthetic taste of its era, these works are of great significance not only for their content but also for their calligraphic styles, illuminations, miniatures, and bindings. This study will examine and introduce three rare manuscripts from the archives of Dicle University's Ali Emiri Central Library, both in terms of their content and physical characteristics. One of these manuscripts is the Dîvân of Diyarbekirli Nigahi; the second is "El-Cezire Mektupları" (Letters of the Cezire) by Süleyman Nazif, one of the most important writers and poets of the Servet-i Fünun and Constitutional Monarchy periods; and the third is "Dîvân-ı Vasıf" by Gülşenizadeler Vasıf. In our study, we will try to introduce these three manuscripts to the scientific world by comparing them with other existing copies, if any, and by discussing their differences in terms of content.

Anahtar Kelimeler

Diyarbakir , Dîvân , letter , manuscript , content

Kaynakça

• Dartma, B. (2015). El Yazması Eserlerin Önemi ve Resmî Olarak Kayıtlı Olmayanların Durumu Üzerine Kısa Bir Değerlendirme, Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi Cilt 15, Sayı 1,7 -14.
• Dîvân-ı Vâsıf, Dicle Üniversitesi Ali Emîrî Merkez Kütüphanesi Yazmalar Koleksiyonu, Demirbaş no: 0073143.
• Dîvân-ı Nigâhî, Dicle Üniversitesi Ali Emîrî Merkez Kütüphanesi Yazmalar Koleksiyonu, Demirbaş no: 0072359.
• El-Cezîre Mektupları, Dicle Üniversitesi Ali Emîrî Merkez Kütüphanesi Yazmalar Koleksiyonu, Demirbaş no: 0072359.
• Kızıltoprak, H. (2023). Diyarbakırlı Nigâhî’nin yayımlanmamış şiirleri. Turkish Studies - Language, 18(3), 1777-1795. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.71268.
• Mumcu, Yasemin, (2006). Vatansever Şair Süleyman Nazif ve El-Cezire Mektupları, Söylem Filoloji Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 2, s.118-136.
• Tanyıldız, A. & Arslan, M. U. (2017). Diyârbekirli Nigâhî Dîvânı, Dün Bugün Yarın Yayınları.