Araştırma Makalesi

Çok Partili Dönemde Diyarbakır’da Hayvancılık Faaliyetleri: Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin Örneklerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz (1945-1960)

Sayı: 43 12 Kasım 2026
PDF İndir
EN TR

Çok Partili Dönemde Diyarbakır’da Hayvancılık Faaliyetleri: Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin Örneklerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz (1945-1960)

Öz

Güneydoğu Anadolu Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Diyarbakır’ın iklimi ve coğrafi yapısının uygunluğu nedeniyle halkın hayvancılık ile uğraşı çok eski dönemlere kadar uzandığı bilinmektedir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde hayvancılık önemli bir faaliyet ve ticaret alanı iken; bu durum Diyarbakır için de önem teşkil etmekteydi. Diyarbakır’ın ekonomik yapısının temelleri arasında yer alan hayvancılık, ayrıca halkın en önemli geçim kaynaklarının başında gelmekteydi. Tarihsel süreçte olduğu gibi Cumhuriyet’in ilk dönemleri ve sonrasında da sanayi sektörünün yeterince gelişmemiş olduğu Diyarbakır’da, nüfusun önemli bir bölümü geçimini hayvancılıkla sağlamıştır. Bu bağlamda, 1945–1960 yılları arasında yürütülen hayvancılık faaliyetleri büyük ölçüde mera hayvancılığına dayalı bir üretim biçimi olarak sürdürülmüştür. Bu dönemde (Çok Partili Dönem) şehrin hayvancılık politikasında önemli bir değişiklik olmamıştır. Bu çalışmada Diyarbakır’ın büyükbaş ve küçükbaş hayvan verilerinin bölgedeki Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin illeri ile kıyaslanması; bölge ve ülke ekonomisine katkısı ele alınmıştır. Özellikle TÜİK verileri detaylı analiz edilmiş olup; bölgede mevcut olan büyükbaş (sığır, manda, deve) ve küçükbaş (koyun, kıl ve tiftik keçisi) yetiştiriciliği hakkında bilgiler verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

Tüm sorumluluğun tarafıma ait olduğunu beyan ederim

Teşekkür

Teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Başbakanlık. Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğü. BCA. 30-1-0-0/107-676-1.
  2. Başbakanlık. Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğü. BCA. 30-1-0-0/112-713-5.
  3. Başbakanlık. Kararlar Daire Başkanlığı. BCA. 30-18-1-2/224-66-2.
  4. Ülkeler. Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi. BCA. 580/7459-41003-23.
  5. Ülkeler. Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi. BCA. 580/7459-41003-22.
  6. BİGM. (1952). Hayvanlar ve hayvan ürünleri istatistiği 1945-1950 (Yayın No. 339). Ankara: Ankara Basımevi.
  7. BİGM. (1954). Ziraî bünye ve istihsal 1946-1953 (Yayın No. 351). Ankara: Ankara Basımevi.
  8. BİGM. (1962). Ziraî bünye ve istihsal 1958-1960 (Yayın No. 421). Ankara: Ankara Basımevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

10 Kasım 2025

Kabul Tarihi

4 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 43

Kaynak Göster

APA
Kaçmaz, A. (2026). Çok Partili Dönemde Diyarbakır’da Hayvancılık Faaliyetleri: Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin Örneklerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz (1945-1960). Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 43. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1820701
AMA
1.Kaçmaz A. Çok Partili Dönemde Diyarbakır’da Hayvancılık Faaliyetleri: Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin Örneklerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz (1945-1960). DÜSBED. 2026;(43). doi:10.15182/diclesosbed.1820701
Chicago
Kaçmaz, Asım. 2026. “Çok Partili Dönemde Diyarbakır’da Hayvancılık Faaliyetleri: Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin Örneklerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz (1945-1960)”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 43. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1820701.
EndNote
Kaçmaz A (12 Kasım 2026) Çok Partili Dönemde Diyarbakır’da Hayvancılık Faaliyetleri: Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin Örneklerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz (1945-1960). Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 43
IEEE
[1]A. Kaçmaz, “Çok Partili Dönemde Diyarbakır’da Hayvancılık Faaliyetleri: Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin Örneklerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz (1945-1960)”, DÜSBED, sy 43, Kas. 2026, doi: 10.15182/diclesosbed.1820701.
ISNAD
Kaçmaz, Asım. “Çok Partili Dönemde Diyarbakır’da Hayvancılık Faaliyetleri: Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin Örneklerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz (1945-1960)”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 43 (12 Kasım 2026). https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1820701.
JAMA
1.Kaçmaz A. Çok Partili Dönemde Diyarbakır’da Hayvancılık Faaliyetleri: Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin Örneklerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz (1945-1960). DÜSBED. 2026. doi:10.15182/diclesosbed.1820701.
MLA
Kaçmaz, Asım. “Çok Partili Dönemde Diyarbakır’da Hayvancılık Faaliyetleri: Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin Örneklerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz (1945-1960)”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 43, Kasım 2026, doi:10.15182/diclesosbed.1820701.
Vancouver
1.Asım Kaçmaz. Çok Partili Dönemde Diyarbakır’da Hayvancılık Faaliyetleri: Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin Örneklerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz (1945-1960). DÜSBED. 12 Kasım 2026;(43). doi:10.15182/diclesosbed.1820701