YENİ BİR KİMLİK HAREKETİ: ANADOLU ALEVİLİĞİ

Öz

Aleviliğin din eksenli inanç şekli olması, geleneksel yani inanç merkezli Aleviliğin kentleşme sürecine kadar devam etmesine kaynaklık etmiştir. Ancak, şehirleşmenin getirdiği toplumsallıktan uzaklaşma ve inancın gereği olan ritüeller için ortamın uygun olmaması, bütün dünyayı vuran sosyalizmin etkisiyle Alevilerin sol hareket tarafında yer alması gibi nedenler neticesinde, özellikle şehir Alevileri inançlarına sırtını dönmek durumunda kalmışlardır. Referansını inançtan almayan yeni Anadolu Aleviliği, Sünni bloğun karşısında kendini tanımlaması ve dini referansların kaynak olarak kullanılmaması nedeniyle inancından ve geleneğinden uzaklaşmıştır. Alevilik, 1990 sonrası çıkan olayların da etkisiyle kendi varlığını asimilasyon ve acı üzerine kurgulayan, siyasi noktada var olmaya çalışan kimlik merkezli yeni bir harekete dönüşmüştür. Çalışmada, teolojik temelli Aleviliğin köklerinden koparak kimliğin ve kültürün ön plana çıktığı bir alana nasıl kaydığına dair bazı çıkarımlar amaçlanmıştır. Çalışmada katılımsız gözlem ve doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak, son dönem Aleviliğinin nedenleriyle birlikte “kimlik merkezli Aleviliğe” kaydığı ifade edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Alevilik,Anadolu Aleviliği,İnanç,Kimlik

A NEW IDENTITY ACTIVITY: ANATOLIAN ALEVISM

Öz

Religion-based belief that the shape of Alevism is the source of the urbanization process to continue until the Alevi faith-based traditional means. However, away from the sociality brought by urbanization and the environment for rituals that need faith to be appropriate, the whole world is hit take place socialism on the left movement side of the Alevis with the effect of causing a result like, especially in cities Alevis have had to turn his back on the faith. New Anatolian Alevism receiving references from the faith, Sunni across the block self-definition and beliefs due to be used as a source of religious references and away from traditional pieces, the effect of the events after 1990 also can consider the assimilation and the pain of their existence, centered identity, trying to be there in the political point has become a new movement. In the study, the breaking-based Alevi identity of theological roots and record of how an area where culture is aimed at the forefront some inferences. Participant observation and document analysis methods were used in the study. Consequently, the final period of the reasons Alevism "Alevi based on identity" it is stated that record

Anahtar Kelimeler

• Alevism, Anatolian Alevisism, Faith, Identy

Kaynakça

1. Devlet tarafından yapılan çalıştaların nihai raporunda ifade edildiği gibi.
2. AÇNR (2010), Alevi Çalıştayları Nihai Rapor, T.C. Devlet Bakanlığı, Ankara. http://www.necdetsubasi.com/e-book/index.html. Erişim Tarihi: 08.09.2011.
3. Alevi-Bektaşi Kültürü Enstitüsü Bilim Kurulu (2013), “Alevi-Bektaşilerin Sorunları ve Çözümlerine İlişkin Rapor”, Alevi-Bektaşi Kültürü Enstitüsü.
4. Aktaş, Ali (2004), “Kentleşen Alevilik ve Sorunları”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaşı Veli Araştırma Dergisi, s. 29, ss. 1-7.
5. Ateş, Kazım (2011), Yurttaşlığın Kıyısında Aleviler-“Öz Türkler ve Heretik Ötekiler”-, Phoenix Yayınları, Ankara.
6. Beşe, Ahmet (2013), Alevi Toplumsal Kimliği Tartışmaları Üzerine Yaklaşımlar”, Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi, Sayı:8, ss. 17-34.
7. Bilici, Faruk (2010), “Alevi-Bektaşi İlahiyatının Günümüz Türkiye‟sindeki İşlevi”, Alevi Kimliği içinde, Editörler: T. Olsson, E. Özdalga, C. Raudvere, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
8. Bulut, Faik (2011), Ali’siz Alevilik, Berfin Yayınları, İstanbul.

9. Bülbül, Kemal (2013) “Alevilere Ypaılan Katlimalr ve Saldırılar”, Özgür Gündem Gazetesi, 22.05.2013.
10. Çakır, Ruşen (2010), “Politik „Alevilik‟ İle Politik „Sünnilik‟: Benzerlikler ve Zıtlıklar”, Alevilik içinde, Çev., Bilge Kurt Torun, Hayati Torun, Editörler: T. Olsson, E. Özdalga, C. Raudvere, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
11. Çamuroğlu, Reha (2010), “Türkiye‟de Alevi Uyanışı”, Alevilik içinde, Çev., Bilge Kurt Torun, Hayati Torun, Editörler: T. Olsson, E. Özdalga, C. Raudvere, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
12. Günay, Bekir ve Gökhan Türk (2010), “Alevi Açılımı: Türkiye‟de Demokrasinin Derinleşmesi”, Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi, Rapor no: 22, İstanbul.
13. Massicard, Elise (2013), Türkiye‟den Avrupa‟ya Alevi Hareketini Siyasallaşması, Çev. Ali Berktay, İletişim Yayınları, İstanbul.
14. Onat, Hasan (2009a), “Açılım Arayışlarının Gölgesinde Alevilik-Bektaşilik ve Kimlik Tartışmaları”, Dini Araştırmalar Dergisi, Ocak-Nisan, Cilt: 12, S. 33, ss. 37-46.
15. Onat, Hasan (2009b), “Kimlik-Teoloji İlişkisi Bağlamında Alevilik-Bektaşilikle İlgili Kimlik Tartışmaları Üzerine”, Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi, Sayı: 1, ss. 18-31.
16. Öz, Baki (1996), Alevilik Nedir?, Der Yayınları, İstanbul.
17. Shankland, Davıd (2010), “Antropoloji ve Etnisite: Yeni Alevi Hareketinde Etnografyanın Yeri”, Alevi Kimliği içinde, Çev., Bilge Kurt Torun, Hayati Torun, Editörler: T. Olsson, E. Özdalga, C. Raudvere, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
18. Soner, Bayram Ali ve Toktaş Şule (2011), “Alevis and Alevism in the Changing Context of Turkish Politicks: The Justice and Development Party‟s Alevi Opening”, Turkish Studies, Vol. 12, No. 3, p. 419-434.
19. Subaşı, Necdet (2009), “Söyleşi”, Dini Araştırmalar Dergisi, Cilt. 12, s. 33, ss. 141-160.
20. Subaşı, Necdet (2010), Alevi Modernleşmesi-Sırrı Faş Eylemek, Timaş Yayınları, İstanbul.
21. Şimşek, Sefa (2002), “Günümüzün Kimlik Sorunu ve Bu Sorunun Yaşandığı Temel Çatışma Eksenleri”, U.Ü.F.E.F. Sosyal Bilimler Dergisi, s. 3, ss. 29-39.
22. Şimşek, Sefa (2004), “New Social Movements in Turkey Since 1980”, Turkish Studies, Vol. 5, No. 2, p. 111-139.
23. Türkdoğan, Orhan (2006), Alevi Bektaşi Kimliği, Timaş Yayınları, İstanbul.
24. Üzüm, İlyas (1997), Günümüz Aleviliği, İSAM Yayınları, İstanbul.
25. Vorhoff, Karın (2010), “Türkiye‟de Alevilik ve Bektaşilikle İlgili Akademik ve Gazetecilik Nitelikli Yayınlar”, Alevi Kimliği içinde, Çev., Bilge Kurt Torun, Hayati Torun, Editörler: T. Olsson, E. Özdalga, C. Raudvere, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
26. Yalçınkaya, Ayhan (2004), “Mazlum ve Müntekim: Bir Hayalin İnşası”, Alevilik içinde, Haz. İsmail Engin, Havva Engin, Kitap Yayınevi, İstanbul.
27. Yıldırım, Rıza (2012), “Geleneksel Alevilikten Modern Aleviliğe: Tarihsel Bir Dönüşümün Ana Eksenleri”, Türk Kültür ve Hacı Bektaşi Veli Dergisi, s. 62, ss. 135-162.
28. Yüksel, Müfit (2005), “Alevilik Konusunda İlmi ve Stratejik Araştırmalara İhtiyaç Var”, Türk Yurdu Dergisi, Şubat, Cilt: 25, Sayı, 210.