ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU'LHÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞ

Halil İbrahim Şanverdi

ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU'LHÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞ

Öz

Çeviri, çeşitli kültürlerin buluşmasına imkân veren en önemli etkinliklerden biridir. Kültürleri buluşturan ve kültürlerarası ortak bir dil oluşturan çeviri etkinliği sonucunda ortaya çıkan hedef metinden beklenilen, kaynak metni en yakın şekilde yansıtabilmesidir. Çeviride kaynak ve hedef metnin yakınlık durumu eşdeğerlik kavramıyla ifade edilmektedir. Edebi çeviride eşdeğerlik sağlamadaki amaç, kaynak metnin okuyucusunda bıraktığı etkinin bir benzerini hedef metin okuyucusunda bırakmaktır. Şüphesiz her dil birbirinden farklı özelliklere sahiptir ve her anlam farklı şekillerde oluşturulur. Diller arası farklılığı gidermek yani eşdeğerliği oluşturabilmek için çevirmene önemli bir görev düşmektedir. Özellikle edebi çeviride çevirmenin hem kaynak hem de hedef dil kültürüne hâkim olması iki dil arasında eşdeğer bir çeviri metin oluşturulması açısından önemlidir. Modern Arap edebiyatı yazarlarından Necîb el-Kîlânî’nin bugüne dek on üç romanı Türkçeye çevrilmiştir. Bu çalışmada yazarın Arapçadan Türkçeye çevrilmiş olan ‘en-Nidâu’l-hâlid’ romanından seçilen örnek metinler, iki farklı çevirmen tarafından ortaya konulan hedef metinlerle karşılaştırmalı olarak çeviri eşdeğerliği bağlamında değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abdulhâlik, Nadir Ahmed (2010), eş-Şahsiyetu’r-Rivâiyye Beyne Ali Ahmed Bâkesîr ve Necîb el-Kîlânî, Dâru’l-’ilm ve’l-îmân, Disûk.
Aksoy, N. Berrin (2002), Geçmişten Günümüze Yazın Çevirisi, İmge Yayınları, Ankara. Aktaş, Tahsin (1996), Çeviri İşlemine Genel Bir Bakış, Orsen Yayıncılık, Ankara.
Aktaş, Tahsin (1999), "Yazın Çevirisi, İşlevi ve Özellikleri", Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, S.19(13), s. 41-51.
Dağbaşı, Gürkan (2017), "Arapçadan Türkçeye Yapılan Şiir Çevirilerinde Nitelik Sorunu", 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, S.6(16), s. 177-195.
Doğru, Erdinç (2011), Dilin Derin Devleti Deyimler, Fecr Yayınları, Ankara.
el-‘Arînî, Abdullah bin Salih (2005), El-İtticâhu’l-İslâmî fi e’mâl Necîb el-Kîlânî elKasasiyyâ, Dâr Kunûz İşbîlyâ, Riyad.
el-Farahaty, Hanem (2015), Arabic-English-Arabic Legal Translation, Routledge Press, New York.
el-Kîlânî, Necîb (1981), en-Nidâu’l-Hâlid, Muessetu’r-Risâlâ, Beyrut.

el-Kîlânî, Necîb (2010), Özgürlük Çağrısı, (Çev. Ramazan Ege), İzmir.
el-Kîlânî, Necîb (1996), Hürriyet Çığlığı, (Çev. Ahmet İyibildiren), Uysal Yayıncılık, Konya.
el-Kîlânî, Necîb (2016), Muzekkiratu’l-Kîlânî, Dâru’s-Sahvâ, Kahire.
’Enânî, Muhammed (2003), et-Tercemetu’l-edebiyye beyne-nazariyye ve’t-tatbîk, Dâru Nûbâr, Kahire.
Göktürk, Akşit (2016), Çeviri: Dillerin Dili, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
Grossman, Edith (2017), Çeviri Neden Önemlidir?, (Çev. Ayşe Ece,), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
How many languages are there in the world? (2018), "Ethnologue Languages of The World", https://www.ethnologue.com/guides/how-many-languages (Erişim Tarihi: 10.08.2018).
İşler, Emrullah ve Yıldız, Musa (2018), Arapça Çeviri Kılavuzu, Akdem Yayınları, İstanbul.
Karavı̇n, Harika (2016), "Çeviri Kuramları Bağlamında Eşdeğerlik Kavramının İzini Sürmek", Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, S.12, s.125-144.
Kurt, Gülfem (2019), Necîb Mahfûz Romanlarının Arapçadan Türkçeye Çevirilerinin Erek Odaklı Çeviri Kuramı ve Çeviri Stratejileri Açısından İncelenmesi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
Lahlali, el-Mustafa. ve Abu Hatab, Wafa (2014), Advanced English-Arabic Translation A Practical Guide, Edinburgh University Press, Edinburgh.
Mansûr, Muhammed. Ahmed (2006), et-Terceme Beyne’n-Nazariyye ve’t-Tatbîk, Dâru’lKemâl, Kahire.
Newmark, Peter (1988), A Textbook of Translation, Shanghai Foreign Language Education Press, New York.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Halil İbrahim Şanverdi Bu kişi benim
0000-0002-7093-7099
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Şubat 2021

Gönderilme Tarihi

14 Aralık 2020

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 26

IZ

https://izlik.org/JA82TE67RJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Şanverdi, H. İ. (2021). ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU’LHÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞ. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 65-82. https://izlik.org/JA82TE67RJ

AMA

1.Şanverdi Hİ. ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU’LHÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞ. DÜSBED. 2021;(26):65-82. https://izlik.org/JA82TE67RJ

Chicago

Şanverdi, Halil İbrahim. 2021. “ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU’LHÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞ”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 26: 65-82. https://izlik.org/JA82TE67RJ.

EndNote

Şanverdi Hİ (01 Şubat 2021) ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU’LHÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞ. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 65–82.

IEEE

[1]H. İ. Şanverdi, “ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU’LHÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞ”, DÜSBED, sy 26, ss. 65–82, Şub. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82TE67RJ

ISNAD

Şanverdi, Halil İbrahim. “ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU’LHÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞ”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 26 (01 Şubat 2021): 65-82. https://izlik.org/JA82TE67RJ.

JAMA

1.Şanverdi Hİ. ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU’LHÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞ. DÜSBED. 2021;:65–82.

MLA

Şanverdi, Halil İbrahim. “ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU’LHÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞ”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 26, Şubat 2021, ss. 65-82, https://izlik.org/JA82TE67RJ.

Vancouver

1.Halil İbrahim Şanverdi. ÇEVİRİDE EŞDEĞERLİK BAĞLAMINDA NECÎB EL-KÎLÂNÎ’NİN ‘EN-NİDÂU’LHÂLİD’ ADLI ROMANININ TÜRKÇE ÇEVİRİLERİNİN DEĞ. DÜSBED [Internet]. 01 Şubat 2021;(26):65-82. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82TE67RJ