TR
EN
Travma Sonrası Stres Bozukluğu Hastalarında İnterlökin-4, İnterlökin-17, İnterferon-Gama ve Beyaz Kan Hücre Düzeyleri ile Sosyodemografik Özelliklerin İncelenmesi
Öz
Amaç: Bu çalışmada, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) tanısı alan bireylerde interlökin-4 (IL-4), interlökin-17(IL-17), interferon gama (IFN-γ) ve beyaz kan hücre düzeylerinin incelenmesi, bu biyobelirteçlerle ile sosyodemografik ve klinik özellikler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntemler: Çalışmaya 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından 01.06.2023 ile 31.01.2024 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniği’ne başvuran, DSM-5-TR kriterlerine göre TSSB tanısı konulan 18-65 yaş arası 53 hasta, kontrol grubu olarak yaş ile cinsiyet açısından eşleştirilmiş ve benzer sosyodemografik özelliklere sahip olan herhangi bir psikiyatrik hastalığı olmayan 53 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Katılımcılardan alınan kan örneklerinde IL-4, IL-17 ve IFN-γ düzeyleri ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay) yöntemiyle üretici firmanın protokollerine uygun olarak ticari kitler kullanılarak ölçülmüştür (Sunred Biotechnology Company, Çin). WBC düzeyleri Sysmex XN-1000 marka tam kan sayımı cihazıyla (Sysmex Corporation, Japonya) analiz edilmiştir. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI), Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kısa Ölçeği (TSSB-KÖ), Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A) ve Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D) uygulanmıştır.
Bulgular: Vaka ve kontrol grupları arasında hemogram parametreleri ile IL-4, IL-17 ve IFN-γ düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Ancak TSSB’li bireylerde eğitim süresi, medeni durum, çocuk sahibi olma, çalışma durumu, gelir durumu ve evi hasar gören yakını bulunma gibi sosyodemografik özellikler ile klinik ölçek puanları açısından istatistiksel olarak fark bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışma ile deprem sonrası TSSB’de sosyoekonomik faktörlerin, yakın çevredeki hasar düzeyinin, eşlik eden depresyon ve anksiyete belirtilerinin ilişkileri ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Araştırma, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu (17.05.2023/145 tarihi ve sayılı) onayı alınarak, Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür. Tüm katılımcılardan yazılı aydınlatılmış onam alınmıştır.
Kaynakça
- 1. Miao XR, Chen QB, Wei K, et al. Posttraumatic stress disorder: from diagnosis to prevention. Mil Med Res. 2018;5(1):32.
- 2. Çoban D, Gündoğmuş İ. Comparison of posttraumatic stress disorder symptom profile according to sexual and non-sexual trauma types. Anatol J Psychiatry. 2019; 20:470–76.
- 3. Başoğlu M, Şalcıoğlu E, Livanou M. Traumatic stress responses in earthquake survivors in Turkey. J Trauma Stress. 2002;15(4):269–76.
- 4. Tural Ü, Coşkun B, Önder E, et al. Psychological consequences of the 1999 earthquake in Turkey. J Trauma Stress. 2004;17(6):451–59.
- 5. Tekin A, Yetkin Tekin A, Göçüm E, et al. Posttraumatic stress disorder and related risk factors among earthquake survivors after earthquakes in Turkey: 1-year follow-up study. Psychol Trauma. Theory, Research, Practice, and Policy. 2025; 17(6), 1369–76
- 6. Yılmazer E. Psychological distress, resilience, and well-being among survivors of the 2023 Kahramanmaraş earthquakes: a multi-site crosssectional study. Front Psychol. 2025;16:1730083.
- 7. Bolu A, Taner Ö, Aydemir ME. Post-traumatic stress disorder. Anatolian Journal of Clinical Investigation . Anatol J Clin Investig. 2014;8(2):101–8.
- 8. Hori H, Kim Y. Inflammation and post-traumatic stress disorder. Psychiatry Clin Neurosci. 2019;73(4):143-53.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi, Tıp Eğitimi, Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
10 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
19 Kasım 2025
Kabul Tarihi
5 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 53 Sayı: 1
APA
Aydar, S., Gunes, M., & Mete, N. (2026). Travma Sonrası Stres Bozukluğu Hastalarında İnterlökin-4, İnterlökin-17, İnterferon-Gama ve Beyaz Kan Hücre Düzeyleri ile Sosyodemografik Özelliklerin İncelenmesi. Dicle Medical Journal, 53(1), 253-263. https://doi.org/10.5798/dicletip.1906536
AMA
1.Aydar S, Gunes M, Mete N. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Hastalarında İnterlökin-4, İnterlökin-17, İnterferon-Gama ve Beyaz Kan Hücre Düzeyleri ile Sosyodemografik Özelliklerin İncelenmesi. diclemedj. 2026;53(1):253-263. doi:10.5798/dicletip.1906536
Chicago
Aydar, Selma, Mehmet Gunes, ve Nuriye Mete. 2026. “Travma Sonrası Stres Bozukluğu Hastalarında İnterlökin-4, İnterlökin-17, İnterferon-Gama ve Beyaz Kan Hücre Düzeyleri ile Sosyodemografik Özelliklerin İncelenmesi”. Dicle Medical Journal 53 (1): 253-63. https://doi.org/10.5798/dicletip.1906536.
EndNote
Aydar S, Gunes M, Mete N (01 Mart 2026) Travma Sonrası Stres Bozukluğu Hastalarında İnterlökin-4, İnterlökin-17, İnterferon-Gama ve Beyaz Kan Hücre Düzeyleri ile Sosyodemografik Özelliklerin İncelenmesi. Dicle Medical Journal 53 1 253–263.
IEEE
[1]S. Aydar, M. Gunes, ve N. Mete, “Travma Sonrası Stres Bozukluğu Hastalarında İnterlökin-4, İnterlökin-17, İnterferon-Gama ve Beyaz Kan Hücre Düzeyleri ile Sosyodemografik Özelliklerin İncelenmesi”, diclemedj, c. 53, sy 1, ss. 253–263, Mar. 2026, doi: 10.5798/dicletip.1906536.
ISNAD
Aydar, Selma - Gunes, Mehmet - Mete, Nuriye. “Travma Sonrası Stres Bozukluğu Hastalarında İnterlökin-4, İnterlökin-17, İnterferon-Gama ve Beyaz Kan Hücre Düzeyleri ile Sosyodemografik Özelliklerin İncelenmesi”. Dicle Medical Journal 53/1 (01 Mart 2026): 253-263. https://doi.org/10.5798/dicletip.1906536.
JAMA
1.Aydar S, Gunes M, Mete N. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Hastalarında İnterlökin-4, İnterlökin-17, İnterferon-Gama ve Beyaz Kan Hücre Düzeyleri ile Sosyodemografik Özelliklerin İncelenmesi. diclemedj. 2026;53:253–263.
MLA
Aydar, Selma, vd. “Travma Sonrası Stres Bozukluğu Hastalarında İnterlökin-4, İnterlökin-17, İnterferon-Gama ve Beyaz Kan Hücre Düzeyleri ile Sosyodemografik Özelliklerin İncelenmesi”. Dicle Medical Journal, c. 53, sy 1, Mart 2026, ss. 253-6, doi:10.5798/dicletip.1906536.
Vancouver
1.Selma Aydar, Mehmet Gunes, Nuriye Mete. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Hastalarında İnterlökin-4, İnterlökin-17, İnterferon-Gama ve Beyaz Kan Hücre Düzeyleri ile Sosyodemografik Özelliklerin İncelenmesi. diclemedj. 01 Mart 2026;53(1):253-6. doi:10.5798/dicletip.1906536