The Relationship Between Rotavirus Vaccine Hesitancy, Vaccine Knowledge Level, and Health Literacy Among Healthcare Workers

Öz

Objective: This study aimed to evaluate the relationship between healthcare workers' attitudes towards vaccination, their vaccination behaviors, their vaccine hesitancy regarding the rotavirus vaccine, their level of vaccine knowledge, and their health literacy. Methods: Conducted as a descriptive cross-sectional study with 300 participants, the data were collected through face-to-face interviews and analyzed using SPSS 25, employing correlation and multiple regression models. Results: Univariate analyses showed that socioeconomic status, routine vaccination practices, professional roles, and the functional, communicative, and critical dimensions of health literacy were significantly associated with vaccine hesitancy (p<0.001). According to the regression analysis, the overall model was statistically significant (p<0.001), with occupational group emerging as the only independent predictor of vaccine hesitancy. Conclusion: It is noteworthy that vaccine hesitancy is high among healthcare workers despite their low level of knowledge about the rotavirus vaccine and adequate health literacy. Although knowledge level and vaccine health literacy were associated with vaccine hesitancy in univariate analyses, these associations were not retained in the multivariable model. The direction of the relationship between knowledge level, vaccine health literacy, and vaccine hesitancy indicates that vaccine hesitancy cannot be explained solely by a lack of information. Our study emphasizes the importance of re-evaluating vaccine education for healthcare workers.

Anahtar Kelimeler

• Rotavirus vaccine
• healthcare workers
• vaccine hesitancy
• health literacy
• knowledge level

Etik Beyan

Approval for the study was obtained from the Harran University clinical research ethics committee (no. 2024/15, dated 7 October, 2024) This study was conducted in accordance with the principles of the Helsinki 2024 Declaration

Sağlık çalışanlarında Rotavirüs Aşısı Tereddütü, Aşı Bilgi Düzeyi ve Sağlık Okuryazarlığı arasındaki ilişki

Öz

Amaç: Bu çalışmada, sağlık çalışanlarının aşılamaya yönelik tutumları, aşılama davranışları, rotavirüs aşısına ilişkin aşı kararsızlıkları, aşı bilgi düzeyleri ve sağlık okuryazarlıkları arasındaki ilişki değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntemler: 300 katılımcı ile tanımlayıcı kesitsel bir çalışma olarak yürütülen çalışmada, veriler yüz yüze görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve korelasyon ile çoklu regresyon modelleri kullanılarak SPSS 25 ile analizler yapılmıştır. Bulgular: Tek değişkenli analizlerde sosyoekonomik durum, rutin aşılama uygulamaları, meslek grubu ile sağlık okuryazarlığının işlevsel, iletişimsel ve eleştirel boyutlarının aşı kararsızlığı ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu saptandı (p<0,001). Regresyon analizine göre model genel olarak istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.001) ve meslek grubu, aşı kararsızlığının tek bağımsız belirleyicisi olarak bulundu. Sonuç: Sağlık çalışanlarının rotavirüs aşısı hakkındaki bilgi düzeylerinin düşük ve sağlık okuryazarlıklarının yeterli olmasına rağmen, aşı kararsızlığının yüksek olması dikkat çekicidir. Tek değişkenli analizlerde bilgi düzeyi ve aşı okuryazarlığı ile aşı kararsızlığı arasında anlamlı ilişki saptanmış; ancak bu ilişki çok değişkenli analizde anlamlılığını korumamıştır. Bilgi düzeyi, aşı sağlık okuryazarlığı ve aşı kararsızlığı arasındaki ilişkinin yönü, aşı kararsızlığının yalnızca bilgi eksikliğiyle açıklanamayacağını göstermektedir. Çalışmamız, sağlık çalışanlarına yönelik aşı eğitiminin yeniden değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Rotavirüs aşısı
• sağlık çalışanları
• aşı kararsızlığı
• sağlık okuryazarlığı
• bilgi düzeyi

Kaynakça

1. 1.Wang H, Naghavi M, Allen C, et al. Global, regional,and national life expectancy, all-cause mortality, andcause-specific mortality for 249 causes of death,1980–2015: a systematic analysis for the GlobalBurden of Disease Study 2015. Lancet.2016;388(10053):1459-544.
2. 2.Parashar UD, Nelson EA, Kang G. Diagnosis,management, and prevention of rotavirusgastroenteritis in children. BMJ. 2013;347:f7204.
3. 3.Wikswo ME, Parashar UD, Lopman B, et al. Evidencefor household transmission of rotavirus in the UnitedStates, 2011–2016. J Pediatr Infect Dis Soc.2020;9(2):181-7.
4. 4.Leung DT, Chisti MJ, Pavia AT. Prevention andcontrol of childhood pneumonia and diarrhea. PediatrClin North Am. 2016;63(1):67-79.
5. 5.Burnett E, Parashar UD, Tate JE. Global impact ofrotavirus vaccination on diarrhea hospitalizations and deaths among children <5 years old: 2006–2019. JInfect Dis. 2020;222(10):1731-9.
6. 6.International Vaccine Access Center. VIEW-hub[Internet]. 2025 [cited 2025 Nov 15]. Available from:http://view-hub.org
7. 7.Argüt N, Keskindemirci G, Kılıç A, Gökçay G. Vaccineknowledge, attitudes and practices of families of 12–60-month-old children. J Child. 2023;23(1):1-7.
8. 8.Güzel M, Akpınar O, Kılıç MB. Prevalence ofrotavirus-associated acute gastroenteritis cases inearly childhood in Turkey: a meta-analysis. Children.2020;7(10):159.

9. 9.Evsile S, Celep G, Duran AP, et al. Evaluation ofattitudes and behaviors of families with children aged0–24 months about childhood vaccines. J Curr Pediatr. 2025;23(2):126-33.
10. 10.Soysal G, Akdur R, Yöntem MK. Beş yaş altıçocukların ebeveynlerinde aşı tereddüt ölçeğiningeçerlilik ve güvenirliği. ESTÜDAM Halk Sağlığı Derg.2022;7(2):361-7.
11. 11.Alkan S, Demiray EKD, Akça A, Önder T, Vurucu S.Nozokomiyal rotavirüs enfeksiyonları. Black Sea JHealth Sci. 2022;5(1):138-42.
12. 12.Biasio LR, Giambi C, Fadda G, et al. Validation of anItalian tool to assess vaccine literacy in adulthoodvaccination: a pilot study. Ann Ig. 2020;32(3):205-22.
13. 13.Yorulmaz DS, Koçoğlu-Tanyer D. A vaccine literacyscale for childhood vaccines: Turkish validity andreliability study. J Public Health. 2024;32(5):855-63.
14. 14.Alpar R. Uygulamalı çok değişkenli istatistikselyöntemler. Ankara: Detay Yayıncılık; 2013.
15. 15.Larson HJ, Jarrett C, Schulz WS, et al. Measuringvaccine hesitancy: the development of a survey tool.Vaccine. 2015;33(34):4165-75.
16. 16.Önal Ö, Eroğlu HN, Evcil FY, Kişioğlu AN, Uskun E.Validity and reliability of the Turkish version of theVaccine Hesitancy Scale. Turk Arch Pediatr.2021;56(3):230-6.
17. 17.Dilen MF, Sucu A, Tolunay O, et al. Knowledge andawareness of pediatricians about rotavirus infectionand vaccine. J Pediatr Inf. 2022;16(1):e6-e12.
18. 18.Varghese T, Kang G, Steele AD. Understandingrotavirus vaccine efficacy and effectiveness incountries with high child mortality. Vaccines.2022;10(3):346.
19. 19.Yorulmaz Demir DS, Koçoğlu-Tanyer D. Yetişkinleriçin Aşı Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği’nin Türkçe geçerlikve güvenirlik çalışması. Hacettepe Univ Fac Health Sci J.2024;11(2):350-69.
20. 20.Michel JP, Goldberg J. Education, healthy ageingand vaccine literacy. J Nutr Health Aging.2021;25(5):698-701.
21. 21.Dirik M, Şahin E. Bir aile sağlığı merkezinebaşvuran 0–4 yaş arası çocuğa sahip ebeveynlerinçocukluk dönemi aşılarıyla ilgili aşı tereddüdü ve aşıreddinin belirlenmesi. Jour Turk Fam Phy.2025;16(2):76-91.
22. 22.Bulut A, Atıcı E. Vaccination hesitancy in parentswith children aged under five years who apply to afamily health centre. Van Tıp Derg. 2024;31(3): 198-205.
23. 23.Yüksel F, Uzun Kara A. Ebeveynlerin çocukluk çağıaşıları hakkındaki bilgi, davranış ve tutumları. TürkiyeÇocuk Hast Derg. 2021;15(1):35-42.
24. 24.Ayyıldız T, Altıntaş HK, Aydın C, Minaz E, Yörük T.0–5 yaş çocuklarda rotavirüs sıklığı ve anne-babalarınrotavirüse yönelik bilgi düzeyleri ve uygulamaları.DEÜ Hemşirelik Fak Elektron Derg. 2020;13(3):24-30.
25. 25.Karataş S, Tunay M. Evaluation of family medicineresidents’ knowledge levels, attitudes and behaviorsabout rotavirus infection and vaccines. J Eur Med Sci.2024;5(2):45-51.
26. 26.Faris SH, Mansoor HI, Al-Abedi GA. Effect ofsociodemographic factors on knowledge and attitudes of nursing staff toward rotavirus diarrheal disease and its vaccines. Bahrain Med Bull. 2024;46(3):2234-8.
27. 27.Cadeddu C, Regazzi L, Burioni R, et al.Determinants of vaccine literacy in the Italianpopulation: results from the health literacy survey2019. Int J Environ Res Public Health.2022;19(8):4429.
28. 28.Correa-Rodríguez M, Rueda-Medina B, Callejas-Rubio JL, et al. COVID-19 vaccine literacy in patientswith systemic autoimmune diseases. Curr Psychol.2023;42(16):13769-84.
29. 29.Zhang E, Dai Z, Wang S, et al. Vaccine literacy andvaccination: a systematic review. Int J Public Health.2023;68:1605606.
30. 30.Özceylan G, Toprak D, Esen ES. Vaccine rejectionand hesitation in Turkey. Hum Vaccin Immunother.2020;16(5):1034-9.