Eksozomlar ve Kanserdeki Rolleri
Öz
Eksozomlar, vücutta bulunan hücrelerin neredeyse tamamı tarafından salgılanan, 40-100 nanometre (nm) çapında ve çift fosfolipid tabaka ile çevrili ekstrasellüler veziküllerdir. İçlerinde proteinler, lipitler, çok çeşitli RNA molekülleri ve DNA fragmenleri gibi birçok biyomolekül taşırlar. Bu biyomoleküller vasıtasıyla, alıcı hücrelerde gen ifadelerini düzenleyerek, immün regülasyon, hücre farklılaşması, hücreler arası haberleşme, hücre göçü gibi birçok biyolojik fonksiyonda rol alırlar. Tümör kökenli eksozomlar ise içlerinde taşıdıkları biyomoleküller vasıtasıyla kanserin gelişimi ve yayılımına yardım etmek için lokal ve sistemik çevreyi düzenlerler. Eksozom içeriklerinin kanserin tanısında ve hastalık seyrinin izlenmesinde biyobelirteç olarak kullanım potansiyellerini araştıran çalışmalar hızla artmaktadır. Ayrıca son yıllarda kanser tedavisinde eksozomların hedeflendiği ya da kullanıldığı yaklaşımlar da bulunmaktadır. Bu derlemenin amacı eksozomların yapısının, kanser gelişimindeki ve metastazdaki rollerinin ve kanser tedavisindeki kullanım potansiyellerinin ortaya konmasıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Trams EG, Lauter CJ, Salem Jr N, Heine U. Exfoliation of membrane ectoenzymes in the form of micro-vesicles. Biochim Biophys Acta. 1981; 645: 63-70.
- 2. Johnstone RM, Adam M, Hammond JR, Orr L, Turbide C. Vesicle formation during reticulocyte maturation. Association of plasma membrane activities with released vesicles (exosomes). J Biol Chem. 1987; 262: 9412-20.
- 3. Xu W, Yang Z, Lu N. From pathogenesis to clinical application: insights into exosomes as transfer vectors in cancer. J Exp Clin Cancer Res. 2016; 35: 156-168.
- 4. Tkach M, Thery C. Communication by extracellular vesicles: Where we are and where we need to go. Cell. 2016; 164: 1226–32.
- 5. Yuana Y, Sturk A, Nieuwland R. Extracellular vesicles in physiological and pathological conditions. Blood Rev. 2013; 27: 31-9.
- 6. Staubach S, Razawi H, Hanisch FG. Proteomics of MUC1-containing lipid rafts from plasma membranes and exosomes of human breast carcinoma cells MCF-7. Proteomics. 2009; 9: 2820-35.
- 7. Yim N, Ryu SW, Choi K, et al. Exosome engineering for efficient intracellular delivery of soluble proteins using optically reversible protein-protein interaction module. Nat Commun. 2016; 7: 12277-86.
- 8. Subra C, Laulagnier K, Perret B, et al. Exosome lipidomics unravels lipid sorting at the level of multivesicular bodies. Biochimie. 2007; 89: 205–12.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Süreyya Bozkurt
*
0000-0002-1765-9894
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
18 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
2 Nisan 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 45 Sayı: 2