Multipl Skleroz’de Yaşam Kalitesi: Depresif Bulgular Fiziksel Özürlülük Kadar Etkili midir?

Mesrure Köseoglu; R. Gökçen Gözübatik Çelik; Mesude Tütüncü; Bahar Erbaş

doi:10.5798/dicletip.800284

Multipl Skleroz’de Yaşam Kalitesi: Depresif Bulgular Fiziksel Özürlülük Kadar Etkili midir?

Öz

Amaç: Multipl Sklerozda (MS) yaşam kalitesinin bozulması tedavi uyumunu ve klinik takibi güçleştirir. Çalışmamızda hastaların yaşam kalitesine etki eden faktörlerden fiziksel nedenler ile psikolojik olarak en fazla gözlenen depresif bulgular arasında karşılaştırma yaparak, bu konunun önemini vurgulamayı amaçladık. Yöntemler: Mc Donalds kriterlerine göre relapsing-remitting tanısı almış 100 hasta çalışmaya dahil edildi. Sosyodemografik özellikleri, hastalık başlangıç yaşları, hastalık süreleri, özürlülük düzeyleri, Beck Depresyon Ölçeği, Yorgunluk Şiddet Ölçeği ve Kısa Form Yaşam Kalitesi Ölçeği skorları kaydedildi. Bulgular: 65’i kadın, 35’i erkek 100 hastanın yaş ortalaması 35,21 ± 8,86 (min-max:18-63) yıldı. Ortalama Krutzke Genişletilmiş Dizabilite Durum Skalası (EDSS) skorları 1,65 ± 1,47 (min-max:0-6,5) olarak kaydedildi. Beck Depresyon Ölçeği skorları kadınlarda erkeklere göre daha yüksek gözlendi (13,8 ± 11,02 vs 10,17 ± 6,15; p:0,036). Depresyonu olan hastaların depresyonu olmayanlara göre; yorgunluk şiddet ve yorgunluk etki ölçeği skor ortalamaları daha yüksekken, yaşam kalitesi ölçeği skorları daha düşük izlendi (p<0,001). Depresyon varlığının ve EDSS skorlarının yaşam kalitesi skorlarına etkisi incelendiğinde, yaşam kalitesi ölçeği ile EDSS skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı negatif yönlü orta şiddette bir ilişki gözlendi (r=-0,508; p<0,001). Yaşam kalitesi ile depresyon skorları arasında istatistiksel açıdan anlamlı negatif yönlü orta şiddette bir ilişki saptandı (r=-0,507; p<0,001). Sonuç: MS hastalarının fiziksel özürlülüğü nedeniyle ortaya çıkan yaşam kalitesi bozukluğu benzer şekilde depresif bulgular için de geçerlidir. Sonuçlarımız fiziksel özürlülük oluşmaması için gereken özenin (tedavi seçimi, yeni tedavi arayışları gibi) depresif bulgular için de gösterilmesi ve multipl skleroz hastasına multidisipliner yaklaşımın gerekliliğini bir kez daha ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1.Bilgi E, Özdemir HH, Bulut S. Multipl sklerozluhastalarda depresyon ve kognitif fonksiyonbozukluğu sıklığının belirlenmesi. Türk Nörol Derg.2013; 19: 11-4.
2.Mavioğlu H, Tülek Z, Bakar E, Tavşanlı NG.Multiple Sklerozda Yaşam Kalitesi ve Ölçümü. TürkNörol. Derg. 2014; 1: 18-23.
3.Onat ŞŞ, Delialioğlu SÜ, Özel S. Multipl Sklerozdadepresyon, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesiilişkisi: Bir rehabilitasyon merkezi deneyimi. FTR BilDer. 2015; 18: 139-45.
4.Baumstarck K, Boyer L, Boucekine M, Michel P,Pelletier J, Auquier P. Measuring the Quality of Lifein Patients with Multiple Sclerosis in ClinicalPractice: A Necessary Challenge. Multiple SclerosisInternational Volume 2013 (2013), Article ID524894, 8 pages
5.Güler BS, Ersin F. Multiple skleroz hastalarininyaşam kalitesi ve ruhsal durumları AnadoluHemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018; 21: 42-50.
6.Aygünoğlu SK, Çelebi A, Vardar N, Gürsoy E.Multıpl skleroz hastalarında yorgunluğundepresyon, özürlülük ve yaşam kalitesi ile ilişkisi.Arch Neuropsychiatr. 2015; 52: 247-51.
7.Güven ŞŞ, Özcan DS, Aras M, Köseoğlu BF, Ak F.Multipl sklerozlu hastalarda ağrınındeğerlendirilmesi ve yaşam kalitesi, yorgunluk vedepresyon ile ilişkisi. Turk J Phys Med Rehab 2016;62: 123-31.
8.Kurtzke JF. Rating neurologic impairment inmultiple sclerosis: An Expanded Disability StatusScale (EDSS). Neurology. 1983; 33: 1444–52.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mesrure Köseoglu Bu kişi benim
Türkiye

R. Gökçen Gözübatik Çelik ^* Bu kişi benim
Türkiye

Mesude Tütüncü Bu kişi benim
Türkiye

Bahar Erbaş Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Eylül 2020

Gönderilme Tarihi

6 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

4 Eylül 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 47 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.5798/dicletip.800284

IZ

https://izlik.org/JA74BG96PM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Köseoglu, M., Gözübatik Çelik, R. G., Tütüncü, M., & Erbaş, B. (2020). Multipl Skleroz’de Yaşam Kalitesi: Depresif Bulgular Fiziksel Özürlülük Kadar Etkili midir? Dicle Medical Journal, 47(3), 712-719. https://doi.org/10.5798/dicletip.800284

AMA

1.Köseoglu M, Gözübatik Çelik RG, Tütüncü M, Erbaş B. Multipl Skleroz’de Yaşam Kalitesi: Depresif Bulgular Fiziksel Özürlülük Kadar Etkili midir? diclemedj. 2020;47(3):712-719. doi:10.5798/dicletip.800284

Chicago

Köseoglu, Mesrure, R. Gökçen Gözübatik Çelik, Mesude Tütüncü, ve Bahar Erbaş. 2020. “Multipl Skleroz’de Yaşam Kalitesi: Depresif Bulgular Fiziksel Özürlülük Kadar Etkili midir?”. Dicle Medical Journal 47 (3): 712-19. https://doi.org/10.5798/dicletip.800284.

EndNote

Köseoglu M, Gözübatik Çelik RG, Tütüncü M, Erbaş B (01 Eylül 2020) Multipl Skleroz’de Yaşam Kalitesi: Depresif Bulgular Fiziksel Özürlülük Kadar Etkili midir? Dicle Medical Journal 47 3 712–719.

IEEE

[1]M. Köseoglu, R. G. Gözübatik Çelik, M. Tütüncü, ve B. Erbaş, “Multipl Skleroz’de Yaşam Kalitesi: Depresif Bulgular Fiziksel Özürlülük Kadar Etkili midir?”, diclemedj, c. 47, sy 3, ss. 712–719, Eyl. 2020, doi: 10.5798/dicletip.800284.

ISNAD

Köseoglu, Mesrure - Gözübatik Çelik, R. Gökçen - Tütüncü, Mesude - Erbaş, Bahar. “Multipl Skleroz’de Yaşam Kalitesi: Depresif Bulgular Fiziksel Özürlülük Kadar Etkili midir?”. Dicle Medical Journal 47/3 (01 Eylül 2020): 712-719. https://doi.org/10.5798/dicletip.800284.

JAMA

1.Köseoglu M, Gözübatik Çelik RG, Tütüncü M, Erbaş B. Multipl Skleroz’de Yaşam Kalitesi: Depresif Bulgular Fiziksel Özürlülük Kadar Etkili midir? diclemedj. 2020;47:712–719.

MLA

Köseoglu, Mesrure, vd. “Multipl Skleroz’de Yaşam Kalitesi: Depresif Bulgular Fiziksel Özürlülük Kadar Etkili midir?”. Dicle Medical Journal, c. 47, sy 3, Eylül 2020, ss. 712-9, doi:10.5798/dicletip.800284.

Vancouver

1.Mesrure Köseoglu, R. Gökçen Gözübatik Çelik, Mesude Tütüncü, Bahar Erbaş. Multipl Skleroz’de Yaşam Kalitesi: Depresif Bulgular Fiziksel Özürlülük Kadar Etkili midir? diclemedj. 01 Eylül 2020;47(3):712-9. doi:10.5798/dicletip.800284

Cited By

Irritable Bowel Syndrome In Multiple Sclerosis Patients and Its Relation To Attacks

Dicle Tıp Dergisi

https://doi.org/10.5798/dicletip.944374

The Effect of Acupressure Applied to Patients With Multiple Sclerosis on Fatigue

Holistic Nursing Practice

https://doi.org/10.1097/HNP.0000000000000588

Depression, Disability, and Quality of Life in Patients With Multiple Sclerosis: A Cross‐Sectional Study From an Eastern Province in Turkey

International Journal of Clinical Practice

https://doi.org/10.1155/ijcp/1518283