Araştırma Makalesi

ÇOCUKLARDA KELİME AKICILIĞI YETENEĞİNİN ORGANİZASYONU VE ÖLÇÜLMESİ

Sayı: 142 1 Aralık 2008
PDF İndir
EN TR

ÇOCUKLARDA KELİME AKICILIĞI YETENEĞİNİN ORGANİZASYONU VE ÖLÇÜLMESİ

Öz

Dilin edinimi, dış dünyadan gelen uyaranların algılanması ve üretiminin yapılmasıile gerçekleşmektedir. Dilin kazanımı ile zihinsel yeteneklerin ilişkisi günümüzdetartışılmaktadır. Thurston (1938) çoklu faktörler teorisine göre zekanın temelyapısını oluşturduğunu düşündüğü 7 faktörü ‘Temel Yetenekler’ olarak nitelendirmiştir. İfade ettiği bu faktörlerden biri de kelime akıcılığıdır. Kelime akıcılığı faktörü sözel faktörlerden biridir. Burada önemli olan çok sayıda kelimeyi süratle üretmektir. İngilizcenin konuşma dili olarak kullanıldığı ülkelerde kelime akıcılığıyeteneğinin ölçülmesi için geliştirilmiş olan testlerde yine bu dile özgü kullanım sıklığı belirlenmiş olan K, A, S ve F, A, S sesleri kullanılarak kelime akıcılığı değerlendirilmektedir. Bu seslerin Türk diline uygunluğu araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı da, Türk Dil Kurumu’nun (TDK) Türkçede kelime sıklığıaraştırmasında 8000–1000 frekansında olduğu saptanan /a/, /s/, /t/, /k/, /m/; 4000frekansında yer alan /ç/, /y/, /e/, /p/, /i/ ve 2000 frekansında yer alan /f/, /n/, /l/, /o/,/r/ sesleri ile çocukların bu seslerden oluşan sözel çıktıları arasında bir ilişki olupolmadığını ortaya koymaktır. Bu çalışmada 4-12 yaş gurubu normal ve konuşma bozukluğu olan 150 çocuğaTürk Dil Kurumu tarafından yapılan ‘Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı’ çalışmasında yer alan 8000-1000 kelime sıklığı olan seslerden oluşan bir kelime akıcılık testihazırlanıp çocuklara uygulanmıştır. Belirlenen 12 ses (a, s, t, k, m, ç, y, e, p, i, f, n,l, o, r), her ses için 10 sn ara ile ve her ses için 1 dk süre tutularak uygulanmıştır.Özel isim ve şehir isimleri test dışı kabul edilmiştir. Sonuçlar detaylı olarak yaş vedeneklere göre tartışılmıştır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Choi, S. ve Gopnik, A., (1993) Nouns Are Not Always Learned Before Verbs: An Early Verb Spurt in Korean: The Proceedings of the Twenty – fifth Annual Child Language Research Forum (Ed. E. Clark), Stanford Linguistics Yay., Amerika, 96 – 105
  2. Ege, P., Acarlar, F., Turan, F. (2005), Ankara Artikülasyon Testi El Kitabı, Ankara Üniversitesi Yayınları
  3. Gopnik, A ve Choi, S., (1995) Names, Relational Words and Cognitive Development in English and Korean Speakers : Nouns Are Not Always Learned Before Verbs : Beyond Names for Things- Young Children’s Acquisition of Verbs (Ed. M. Tomasello, W.E. Merriman), Lawrance Earlbaum Yay., Amerika, 63 – 80
  4. Gökmen, S., (2004), 2, 5 – 4.0 Yaş Aralığındaki Çocukların Kavram Alanları Açısından Sözcüksel Edinim Düzeyleri : 18. Türk Dilbilim Kurultayı
  5. Hedge, M. (1996), Pocket Guide to Treatment in Speech Language Pathology, CA: Singular Publishing Group, San Diego
  6. Katz, J., Önen, F., Demir, N., Uzlukaya, A., Uludağ, P. (1974), A Turkish Peabody Picture Vocabulary Test. Hacettepe Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 6, (1-2), 129 - 140
  7. Topbaş, S., (1989), Seslerin Kullanım Sıklığı ve Türk Çocuklarının /k/, /t/, /f/ Seslerini Edinimi Üzerindeki Etkisi : III. Ulusal Dilbilimi Sempozyumu Bildirisi, Çukurova Üniversitesi, Adana
  8. Zeyrek, D., (1998) Bilişsel Dilbilim, Dil Ulamları ve Türkçe Eylemlerin Kavramsal Yapısı ile İlgili Gözlemler: Doğan Aksan Armağanı (Ed. K. İmer, ve L. Uzun), Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih – Coğrafya Fakültesi Yayın No :336, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara, 207 - 221

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dil Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Müzeyyen Çiyiltepe Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2008

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 2008

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2008 Sayı: 142

Kaynak Göster

APA
Çiyiltepe, M., & Arslan, B. (2008). ÇOCUKLARDA KELİME AKICILIĞI YETENEĞİNİN ORGANİZASYONU VE ÖLÇÜLMESİ. Dil Dergisi, 142, 32-45. https://doi.org/10.1501/Dilder_0000000001

Cited By