Saliha Scheinhardt’ın Pusuda Kin Adlı Romanında Edilgenleştirilen Türk Kadını Üzerinde Alman Hapishanesinin Özgürleştirici Etkisi

1961 yılında yapılan antlaşmalarla uluslararası kapsamda gerçekleşen Almanya’ya İşçi Göçü, toplumu sadece ekonomik anlamda değil sosyal ve kültürel açıdan da etkilemiştir. Geleneksel değerlerden uzak olmanın verdiği kaygı, dil, din ve kültürel farklılıkların etkisi ile birleşince yabancı bir toplumda zorlu bir yaşam başlar. Almanya, maddi refahı sunan ama beraberinde aile içi çatışmaları yoğunlaştıran bir konumdadır. Göçmen Edebiyatının ikinci kuşak temsilcilerinden olan Saliha Scheinhardt’ın gerçek bir olaydan esinlenerek yazdığı daha önce de Yaşamadan Ölen Kadınlar (Die Frauen, die sterben ohne sie gelebt hätten), adıyla yayınlanan üstelik filme de çevrilen eserinin yeniden yazımı olan Pusuda Kin, aile ve evlilik ekseninde yaşam serbestisi sunulan kadının yaşadığı zorlukları topluma örnek olarak sunan bir eserdir. Ana kahraman, edilgen konumda çocukluktan itibaren ailenin eril üyelerinin kontrolünde bir yaşam süren kadın imgesini örnekler. Çalışmada, eril hâkimiyet altında yetiştirilen Türk kadınının tek başına bırakıldığı Alman toplumunun iktidar mekanizmasının en yoğun hissedildiği mekânlardan biri olan hapishanede, çocuklarına kavuşmak ve başkaları için yaşadığı hayatını yeniden düzenlemek için verdiği mücadele ele alınmıştır. Farklı disiplinleri bir arada kullanma olanağı sunan eklektik yöntemle hazırlanan çalışmada, hapishanenin tanımına, tarihsel sürecine, kuruluş amacına, etkilerine, farklı milletlerdeki etkinlik alanına, yazarın yaşam hikâyesine ve göç sürecine dair teorik bilgilere de yer verilmiştir. İnceleme bölümünde hapishanenin dışarda da özgür olmayan bireyin gelişimine katkısı gösterilmiştir. Doğru bir evlilikte olması gereken davranış kalıplarına değinilerek, kişisel gelişimin önemi vurgulanmıştır. Toplumsal hayatta kadına ve kadının eğitimine önem verilmesinin yaşamın diğer katmanları için de fayda sunacağı örneklenmiştir.