Araştırma Makalesi

Kuzey Makedonya Türk Ağızlarında Saklantı Bir Kelime: ügürtle-

Sayı: 31 21 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Kuzey Makedonya Türk Ağızlarında Saklantı Bir Kelime: ügürtle-

Öz

14. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlının Balkanlar'a yerleşmeye başlamasıyla birlikte, Türk-İslam kültürü, bütün unsurlarıyla bölgede kendini belirgin bir şekilde hissettirmeye başlar. Bu unsurların en başında gelenlerden biri de dil olur. Türkçe, bu dönemde lingua franca olarak kabul görür ve böylece Balkan dillerine binlerce kelime verir. 19. yüzyıl sonlarından itibaren bölgede meydana gelen değişimler, savaşlar ve göçler Türk nüfusunun büyük oranda azalmasına neden olur. Kuzey Makedonya Türklüğü de yaşanan bu olumsuzluklardan fazlaca etkilenir. Günümüzde Kuzey Makedonya’da Türklerin yaşadığı ve Türkçenin konuşulduğu yerler oldukça azalmış durumdadır. Kuzey Makedonya Türk ağızları üzerine bugüne kadar pek çok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalarda dil malzemesi genellikle fonetik, morfolojik, sentaktik ve leksik bakımlardan ele alınmıştır. Bu çalışmada, Kuzey Makedonya Türk ağızlarında saklantı bir kelime olarak kullanılan ügürtle- fiili ve onun varyantları üzerinde durulmuştur. Nitel bir araştırma olan çalışmada doküman inceleme ve görüşme teknikleri kullanılmıştır. Çalışma ile Türkçenin tarihî metinlerinde sıklıkla kullanılan ügürtle- fiilinin kökeni, türevleri, varyantları, Kuzey Makedonya Türk ağızlarında hangi şekillerde ve anlamlarda kullanıldığını tespit etmek, ortak bir tarih birliği bulunan Anadolu ağızları ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kuzey Makedonya üniversitelerinde Etik Kurul olmadığı için etik beyan belgesi düzenlenmemektedir.

Kaynakça

  1. Akar, A. (2018). “Eski Türkçeden Oğuzcaya Saklantılar”, Köktürk Yazısının Okunuşunun 125. Yılında Orhun’dan Anadolu’ya Uluslararası Türkoloji Sempozyumu, (1-7 Haziran 2018, Ulanbator/MOĞOLİSTAN), Bildiriler Kitabı, 1. Cilt, (Editörler: Doç. Dr. Şaban Doğan, Arş. Gör. Melis Doğan Sezer), Kesit Yayınları, İstanbul.
  2. Akca, H. (2009). Ankara İli Ağızları. Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: (yayımlanmış doktora tezi).
  3. Argunşah, M. (2013). Çağatay Türkçesi. İstanbul: Kesit Yayınları.
  4. Argunşah, M. ve Sağol Yüksekkaya, G. (2014). Karahanlıca Harezmce Kıpçakça Dersleri. İstanbul: Kesit Yayınları.
  5. Buran, A. (1997). Keban, Baskil ve Ağın Yöresi Ağızları. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  6. Caferoğlu, A. (1964). “Anadolu Ağızları Konson Değişmeleri”. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, 11, 1-32.
  7. Clauson, Sir G. (1972). An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish. Oxford: Oxford University Press.
  8. Demirci, Ü. Ö. (2010). Eski Türkçede Fiiller. İstanbul: Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü: (yayımlanmış doktora tezi).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

21 Mart 2025

Yayımlanma Tarihi

21 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

7 Aralık 2024

Kabul Tarihi

24 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 31

Kaynak Göster

APA
Kazancı, S. (2025). Kuzey Makedonya Türk Ağızlarında Saklantı Bir Kelime: ügürtle-. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, 31, 325-336. https://doi.org/10.30767/diledeara.1597978
AMA
1.Kazancı S. Kuzey Makedonya Türk Ağızlarında Saklantı Bir Kelime: ügürtle-. DEA. 2025;(31):325-336. doi:10.30767/diledeara.1597978
Chicago
Kazancı, Sinan. 2025. “Kuzey Makedonya Türk Ağızlarında Saklantı Bir Kelime: ügürtle-”. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, sy 31: 325-36. https://doi.org/10.30767/diledeara.1597978.
EndNote
Kazancı S (01 Mart 2025) Kuzey Makedonya Türk Ağızlarında Saklantı Bir Kelime: ügürtle-. Dil ve Edebiyat Araştırmaları 31 325–336.
IEEE
[1]S. Kazancı, “Kuzey Makedonya Türk Ağızlarında Saklantı Bir Kelime: ügürtle-”, DEA, sy 31, ss. 325–336, Mar. 2025, doi: 10.30767/diledeara.1597978.
ISNAD
Kazancı, Sinan. “Kuzey Makedonya Türk Ağızlarında Saklantı Bir Kelime: ügürtle-”. Dil ve Edebiyat Araştırmaları. 31 (01 Mart 2025): 325-336. https://doi.org/10.30767/diledeara.1597978.
JAMA
1.Kazancı S. Kuzey Makedonya Türk Ağızlarında Saklantı Bir Kelime: ügürtle-. DEA. 2025;:325–336.
MLA
Kazancı, Sinan. “Kuzey Makedonya Türk Ağızlarında Saklantı Bir Kelime: ügürtle-”. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, sy 31, Mart 2025, ss. 325-36, doi:10.30767/diledeara.1597978.
Vancouver
1.Sinan Kazancı. Kuzey Makedonya Türk Ağızlarında Saklantı Bir Kelime: ügürtle-. DEA. 01 Mart 2025;(31):325-36. doi:10.30767/diledeara.1597978

Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayrıTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.