Nâzım Hikmet’in “Orkestra”sı: Üslupbilimsel Bir Çözümleme
Öz
Türk ve dünya edebiyatında şiirde şekil değiştirme eğilimi çoğu zaman farklı okumalara kapı aralar. Bu çalışmada iki şiirden yola çıkarak söz konusu mesele değerlendirilecektir. Makalede, Dan McIntyre’ın E. E. Cummings’in (1894- 1962) “Dinle” şiirinden hareketle (çalışmada şiir bu isimle anılıyor) kaleme aldığı Dilbilim ve Edebiyat: Edebî Eleştirmen İçin Bir Araç Olarak Üslup Çözümlemesi isimli çalışmanın Türkçe çevirisinden yola çıkarak Nâzım Hikmet’in (1901-1963) Orkestra şiiri ele alınacaktır. Eser çözümlenirken E. E. Cummings’in “Dinle” şiirine zaman zaman atıfta bulunmakla birlikte, merkezde Nâzım Hikmet’in Orkestra şiirine yer verilecektir. Ancak makalede Dan McIntyre’ın meseleye yaklaşımını esas alacağımız için “Giriş”in ardından “Orkestra Şiiri” ve “Çözümleme” başlıkları sonrasında sırasıyla alt başlıklar olan; “Sözlüksel Özellikleri”, “Sapma ve Paralellik”, “Son Bölümde Öne Çıkan Uyum” söz konusu edilecektir. Tüm bu başlıklar altında Dan McIntyre’ın metne yaklaşımı çerçevesinde hareket edilmiştir. Dan McIntyre’ın makalesinden ve Cummings’in “Dinle” şiirinden farklı olarak, şekil değişimi bizim şiirimizde önemli bir yere sahip olduğundan, yeri geldiğinde sapmaların tarihsel sürecine de kısaca değinmeyi uygun gördük.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altaylı, Seyfettin (1994) Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü I. İstanbul: MEB, s. 588.
- Balcı, Mustafa (2015) Osman Türkay’ın Kelime Dünyası. Ankara: TDK Yayınları.
- Bezirci, Asım (1975) Nâzım Hikmet ve Seçme Şiirler. İstanbul: a Yayınları.
- Borrel, Eugene (1966) Sonat. Çev. Fikri Çiçekoğlu, İstanbul: MEB.
- Cummings, E. E. (2017) Seçilmiş 100 Şiir. Çev. Faruk Uysal, Ankara: Hece Yayınları.
- Cohen, Milton (1987) Poet and Painter: The Aesthetics of E.E. Cummings’ Early Works. Wayne State University Press.
- Çobanoğlu, Şaban (2017) Şiir Dilinin Sularında İlhan Berk. Ankara: Hece. Deutscher,
- İssac (1970) Troçki: Silahsız Sosyalist. Çev. Rasih Güran, İstanbul: Ağaoğlu Yayınevi, c.II.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Çeviri
Yayımlanma Tarihi
19 Ekim 2018
Gönderilme Tarihi
16 Aralık 2017
Kabul Tarihi
26 Mart 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 18 Sayı: 18