Postkolonyalizmi Masal Üzerinden Söyleme Dönüştürmek: “Masal” ve “Madam Butterfly Ölmeyi Reddederse”
Öz
Masallar, dünya edebiyatı haritasında ait olduğu kültürün özelliklerini ortaya koyan en katışıksız edebî türlerden birisidir. Bugün Türk, Hint ve Alman masalları değerlendirmesinin kökeninde bu özelliğin önemli bir tesiri vardır. 18.yüzyıldan itibaren dünyadaki ekonomik dengelerin değişmesi kültürlerin edebiyattaki faaliyetlerini dolaylı yoldan etkiler. Toplumsal refahın insan yaşantısına getirdiği somut göstergeler zamanla üstün medeniyet düşüncesini besleyen bir unsura dönüşür. Orta Doğu’daki siyasî karmaşayla beraber ekonomik zayıflığın yarattığı gerilim, edebiyat dünyasına iki düşünceyi taşır. Yazarların bir kısmı ekonomik yönden güçlü olan medeniyetin tüm unsurlarını öz kültüre taşıyarak kendisine has yeni bir edebiyat ortamı sağlamak ister. Başka bir yazar grubu ise maddî varlığın kültürel üstünlük göstergesi olduğu imajını reddeder, kendi edebiyatının değerli ve devam ettirilmeye layık olduğu üzerinde durur. Her iki bakış açısında oryantalist düşüncenin romantik bir edilgenliğe mahkûm ettiği Doğu imajı reddedilir. Düşünce dünyasındaki ortak tepkinin bazen ortak bir tür olarak masalla ifade edilmesi bu türün mevcut edebiyat dünyasındaki yerini anlamayı zorunlu kılar. Sezai Karakoç’un “Masal” ve Erendiz Atasü’nün “Madam Butterfly Ölmeyi Reddederse” adlı metinlerinde masal, hem kültürel kimliği ifade eden bir araç hem de ironik dili oluşturmanın bir yolu olmuştur. Bu çalışmada ismi belirtilen yazarların masal türüyle Batı dünyasına karşı geliştirdikleri oksidentalist tavır “ben ve öteki” kavramlarıyla değerlendirilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Atasü, Erendiz (2012), Dullara Yas Yakışır, İstanbul: Everest Yayınları.
- Balkaya, Adem (2014), “Halk Anlatılarında Kuyunun İşlevselliği Üzerine Bir Okuma, Millî Folklor, Yıl 26, Sayı 102 s.53-64.
- Beyatlı, Yahya Kemal (1990), Kendi Gök Kubbemiz, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Demir, Ali (2011), Sömürge Devletlerinin Kullandığı Sömürgecilik Araç ve Metotlar Vaka Analizi: Belçika Krallığı’nın Kongo’daki Sömürge Dönemi, Güvenlik Stratejileri Dergisi, c.7, Sayı 14, s.117-141.
- Dobie, Ann B. (2012), Theory İnto Practise İntroduction to Literary Criticism, USA: Lyn Uhl.
- Engin, Ertan (2015), Sezai Karakoç’a Göre Batı ve Batı Karşısında Doğulunun Masalı Türk Dili, CVIII, s.760,s.20-28.
- Girard, Rene (2013), Romantik Yalan ve Romansal Hakikat, İstanbul: Metis Yayınları. Gündoğan, Ali Osman “Ben ve Öteki” http://www.aliosmangundogan.com/PDF/Bildiri/AliOsman-Gundogan-Ben-Oteki.pdf?i=1 (1 Kasım 2018’de erişildi)
- Güneş, Mehmet (2014), “‘Mehlika Sultan’dan ‘Masal’a Yedi Doğulu Gencin Batı’yla İmtihanı” Künye dergisi, 4: 52-56.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
21 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
19 Kasım 2018
Kabul Tarihi
8 Ocak 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 19 Sayı: 19
APA
Tatar Kırılmış, İ. (2019). Postkolonyalizmi Masal Üzerinden Söyleme Dönüştürmek: “Masal” ve “Madam Butterfly Ölmeyi Reddederse”. Dil ve Edebiyat Araştırmaları, 19(19), 139-158. https://doi.org/10.30767/diledeara.542596
Cited By
ALİ CANİP YÖNTEM’DE SELF ORYANTALİZMİN İZLERİ
Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.21550/sosbilder.1352938