Sadreddin Konevi'nin “İ’cazu'l-Beyan Fi Te’vili-Ümmi’l-Kura'an” Adlı Eserinin İşari Tefsir Açısından Değerlendirilmesi
Öz
Sadreddîn Konevi’ye ait olan “İ'cazü'l-Beyan fi Te'vili-Ümmi'l-Kur’ân” adlı eser Konevi’nin İşâri tefsirde derin bir ilme ve kavrayışa sahip olduğu göstermektedir. İbnu’l-Arabi’nin etkisinde kalan Konevi’nin Fatiha Suresi üzerine yazdığı bu eserde felsefi tasavvuf ve işâri tefsir bilgisi meczolmuştur.
Fatiha suresi İhtiva ettiği konulardan dolayı “Ümmü’l-Kur’ân” olarak isimlendirilmiş ve âlimler nezdinde “Kur’ân’ın özeti” olarak kabul görmüştür. Hakkında müstakil eserlerin kaleme alındığı Fatiha Suresinin işâri tefsire tabi tutulduğu bu eserin giriş bölümünde tasavvufi bilgiler verilmekte ve diğer bölümlerde ise işâri tefsir yapılmaktadır.
Birçok tasavvufi ıstılahın kullanıldığı ve seçkin insanların anlayabileceği üst bir dilin kullanıldığı bu eserin anlaşılması oldukça zordur. Tasavvufi Istılahlara ve İbnu’l-Arabi’nin fikriyatına vakıf olmayan birinin bu eseri anlaması kolay değildir. Eser işâri tefsirin güzel bir örneğini teşkil etmektedir. Dolayısı ile eseri işâri tefsirin şartları çerçevesinde incelememiz gerekmektedir.
Makalemizde, eserde işâri tefsirin makbul olmasının şartlarına riayet edilip edilmediği incelenecek, önemli vurgular belirtilecek ve işâri tefsirin şartlarına uyulmadığı yerlerde esere ilmi eleştiriler yöneltilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ateş, Süleyman, İslam Tasavvufu, Yeni Ufuklar Neşriyat, İst., trs.
- _________ İşâri Tefsir Okulu, Ankara Üniv. İlahiyat Fak. Yay., Ankara, 1974.
- Ay, Mahmut, Kur’ân’ın Tasavvufi Yorumu- İbn Acibe Örneği, 2. Bsk.,Kayıhan Yay., İstanbul, 2016
- Bayram, Mikail, Sadru’d-Din-i Konevî Hayatı, Çevresi ve Eserleri, Hikmetevi Yay., 1.bsk., İstanbul, 2012
- Bigiyef, Musa Carullah, İlahi Rahmet ve Uluhiyet, Evrensel Kurtuluş, İst., 2005
- Bilgin, Abdülcelil, Kur’an’ı Tanımak, 1. Bsk., Araştırma Yay., Ank., 2018
- Bolay, Süleyman Hayri, Sadreddîn Konevi’nin “Fatiha Tefsiri” Üzerine Birkaç Not ve Değerlendirme, II.Uluslararası Sadreddîn Konevî Sempozyumu Bildirileri, 6-8 Ekim 2011 Konya, Koordinatör: Hasan Yaşar, Mebkam Yay., Konya, 2014
- Buhârî, Ebû Abdullâh Muhammed bin İsmâîl el-Cu’fî(ö. 256/870), Sahîhu’l-Buhârî, thk. Muhammed Nizâr Temîm-Heysem Nizâr Temîm, Dâru’l-Erkâm, Beyrut, trs.,
- Çiçek, Mehmet Halil, Konevi’nin İcazu’l-Beyan Adlı Tasavvufi Tefsirindeki Metodu, II.Uluslararası Sadreddîn Konevî Sempozyumu Bildirileri, 6-8 Ekim 2011 Konya, Koordinatör: Hasan Yaşar, Mebkam Yay., Konya, 2014
- Dalkılıç, Bayram, Sadreddîn Konevî’ye Göre Yorum’un (Şerh-Te’vîl) İmkânları ve Sınırları-Sınırlılıkları;1.Uluslararası Sadreddîn Konevî Sempozyumu Bildirileri, 20-21 Mayıs 2008, Koordinatör: Hasan Yaşar, Mebkam Yay., 1. Bsk. Konya, 2010