Türkçe ve Almanca İnternet Memlerinin Söz Edimleri Kuramı Bağlamında Analizi

Öz

Dijital ortamlarda, resim, görüntü, ses, video, yazı gibi birden çok bileşenden oluşan internet memleri dilbilimde yeni bir araştırma paradigması olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada amaç, farklı dijital iletişim platformlarında, Türkçe ve Almanca üretilip kullanılan internet memlerini, Searle’ün (1969) söz edimleri kuramına göre edimbilimsel açıdan analiz etmektir. Çalışmada öncelikle internet memi kavramının tanımı, özellikleri ve türleri açıklanarak internet memlerinin Searle’ün edimsöz kuramı ile olan bağlantısı irdelenecektir. Ardından örnekleme seçilen internet memlerinin, Searle’ün 5 edimsöz edim türü açısından doküman incelemesi yöntemiyle analiz edilmesi sonucu elde edilen veriler, çalışmanın bulgular bölümünde ayrıntılı olarak sunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• İnternet Memi
• Caps
• Söz Edimleri Kuramı
• Edimsöz Edimleri
• Edimbilim

An Analysis of Turkish and German Internet Memes in Terms of Speech Acts Theory

Öz

Internet memes, which consist of multiple components such as pictures, images, audio, video and text in digital environments, are emerging as a new research paradigm in linguistics. The aim of this study is to analyse internet memes prepared in Turkish and German and used on different digital communication platforms from a pragmatic perspective according to Searle's (1969) speech act theory. In the study, firstly, the definition, characteristics and types of the concept of internet memes will be explained and the connection of internet memes with Searle's speech act theory will be analysed. Then, in the findings section of the study, the data obtained as a result of analysing the selected sample of internet memes with the document analysis method in terms of Searle's 5 speech act types will be presented in detail.

Anahtar Kelimeler

• Internet Memes
• Caps
• Speech Act Theory
• Illocutionary Acts
• Pragmatics

Kaynakça

1. Aktaş, Özgür (2016): Bir İletişim Yöntemi Olarak Caps/ Memes. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6(14), 1-14.
2. Austin, John L. (1962): How to do things with words. Oxford: Clarendon Press.
3. Bauckhage, Christian (2011): Insights into Internet Memes. Proceedings of the International AAAI Conference on Web and Social Media, 5(1), 42-49. https://doi.org/10.1609/icwsm.v5i1.14097 (Erişim Tarihi: 11.05.2023)
4. Davison, Patrick (2012): The Language of Internet Memes. Mandiberg, Michael (ed.): The Social Media Reader. New York, University Press, 120–134.
5. Dawkins, Richard (1976): The Selfish Gene. New York: Oxford University Press,
6. Dawkins, Richard (2007): Gen Bencildir. Çev. Asuman Ü. Müftüoğlu. Ankara: Tübitak Popüler Bilim Kitapları.
7. Gençalp, Hüseyin (2019): Görsel Kültür, Çoklu Okuryazarlık ve Çoklu Biçimlilik Bağlamında Sosyal Medya İletileri. Global Media Journal TR Edition, 10 (19), Güz 2019 Sayısı, 52-75.
8. Grundlingh, Lezandra (2017): Memes as speech acts, Social Semiotics,, 28 (2), 147-168. DOI:10.1080/10350330.2017.1303020T

9. Hess-Lüttich, Ernest W. B. (2001): Medien, Texte und Maschinen: angewandte Mediensemiotik. Deutschland: VS Verlag für Sozialwissenschaften.
10. Hindelang, Götz (2004): Eine Einführung in die Sprechakttheorie. Tübinger: Niemeyer.
11. Hvass Holm, Cille (2021): What Do You Meme? The Sociolinguistic Potential of Internet Memes. Leviathan: Interdisciplinary Journal in English (ISSN: 2446-3981), No. 7. 1-20.
12. Johann, Michael/ Bülow, Lars (2018): Die Verbreitung von Internet-Memes: empirische Befunde zur Diffusion von Bild- Sprache-Texten in den sozialen Medien. kommunikation @ gesellschaft, 19, 1-24.
13. Karaaslan, Pelin (2020): Sosyal Medyada Kullanılan Caps’lerin Telif Hukuku Boyutu ve Yasal Düzenlemelerin Yeterliliği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi , 24 (3), 41-65.
14. Kırık, Ali Murat/ Saltık, Rabiya (2017): Sosyal Medyanın Dijital Mizahı: İnternet Meme/Caps, Atatürk İletişim Dergisi, (12), 99-118.
15. Klemm, Michael/ Stöckl, Hartmut (2011): Bildlinguistik – Standortbestimmung, Überblick, Forschungsdesiderate. Diekmannshenke, Hajo/ Klemm, Michael/ Stöckl, Hartmut (Hg.): Bildlinguistik. Berlin: Erich-Schmidt-Verlag, 7-18.
16. Löber, Nils (2011): In den Unterwelten des Web 2.0. Ethnographie eines Imageboards. TOBIAS-lib.
17. Merten, Marie-Luis/ Bülow, Lars (2019): Zur politischen Internet-Meme-Praxis: Bild-Sprache- Texte kognitiv-funktional. Bülow, Lars/ Johann, Michael (eds.): Politische Internet- Memes – Theoretische Herausforderungen und empirische Befunde. Berlin, Frank & Timme, 195–227.
18. Milner, Ryan M. (2012): The World Made Meme: Discourse and Identity in Participatory Media. PhD diss., University of Kansas. Accessed March 13 2015. https://kuscholarworks.ku.edu/bitstream/handle/1808/10256/Milner_ku_0099D_12255_DATA_1.pdf?sequence=1. (Erişim Tarihi: 12.06.2023)
19. Opilowski, Roman (2013): Von der Textlinguistik zur Bildlinguistik. Sprache-Bild- Texte im neuen Forschungsparadigma. Zeitschrift des Verbandes polnischer Germanisten 2, 217-225.
20. Osterroth, Andreas (2015): Das Internet-Meme als Sprache-Bild-Text. IMAGE. Zeitschrift für interdisziplinäre Bildwissenschaft, 7/ 22.
21. Osterroth, Andreas (2019a): Sprache-Bild-Kommunikation in Imageboards. Das Internet-Meme als multimodaler Kommunikationsakt in alternativen Öffentlichkeiten. Hauser, Stefan/ Opilowski Roman/ Wyss, Eva L.: Alternative Öffentlichkeiten. Bielefeld: transcript Verlag, 269-286.
22. Osterroth, Andreas (2019b): How to do things with memes? – Internet Memes als multimodale Sprechakte. Johann, Michael/ Bülow, Lars (eds.): Politische Internet-Memes – Theoretische Herausforderungen und empirische Befunde. Berlin, Frank & Timme, 41–60.
23. Osterroth, Andreas (2020): Internet-Memes als multimodale Sprechakte in öffentlichen Diskursen anhand von Beispielen aus Antwortthreads von @realDonaldTrump, Linguistik online 101, 1/ 20.
24. Searle, John Rogers (1969): Speech acts. An essay in the philosophy of language. Cambridge: Cambridge University Press.
25. Searle, John Rogers (1975): A Taxonomy of Illocutionary Acts. Language, Mind, and Knowledge. Minnesota Studies in the Philosophy of Science, Volume 7, 344-369
26. Searle, John Rogers (2011): Söylemek ve Anlatmaya Çalışmak, R. L. Aysever (Çev.). Ankara: Bilgesu Yayıncılık.
27. Shifman, Limor (2014): Meme. Kunst, Kultur und Politik im digitalen Zeitalter. Berlin: Suhrkamp.
28. Şimşek, Ali (2018): Araştırma Modelleri. Doğanay, Ahmet / Ataizi Mehmet / Şimşek, Ali / Balaban Salı, Jale / Akbulut, Yavuz (2018): Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. (4. Baskı). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, 80-107.
29. Tüzel, Sait (2013): Çok Katmanlı Okuryazarlık Öğretimine İlişkin Türkçe Öğretmen Adaylarının Görüşlerinin İncelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 9 (2), 133-151.