Şinasi Dikmen’in Hurra, ich lebe in Deutschland Adlı Eserinde Almanya’daki Türk İşçi Sınıfının Almanya’ya Yansıyan Kültürel Kimliğinin Panoraması

Öz

Aidiyet olgusu olarak kültürel kimlik, tarihten günümüze kadar toplumların meydana getirdiği, kendilerine özgü olan siyasi, toplumsal, kültürel ve sosyal dokuların hepsini ihtiva eden ulusal bir yansımadır. Bu yansıma kendisini birçok alanda gösterebilir. Nitekim edebi eserlerde de yaratılan kurgusal örüntüler aracılığıyla kültürel kimliğe ilişkin örneklere sıklıkla rastlanabilir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı Şinasi Dikmen’in Hurra, ich lebe in Deutschland adlı eserindeAlmanya’daki Türk işçi sınıfının kültürel kimliğinin nasıl yansıtıldığını, hangi kültürel kimlik özelliklerine dikkat çekildiğini, her iki toplumun da kültürel özelliklerinin Dikmen’in eserinde yer verilip verilmediğini araştırmaktır. Çalışmada ayrıca Türk gurbetçilerin eserde nasıl yansıtıldığının yanında gurbetçilerin Alman toplumu tarafından nasıl görüldüğü de incelenmiştir. Esere yansıyan Türk kültürünün kendine özgü nitelikleri ve özellikleri araştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu çalışmadaki yazılı materyaller ise Şinasi Dikmen’in Hurra, ich lebe in Deutschland adlı eseridir. Dokümanların analiz edilmesinde ise hermenötik (yorumbilim) yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda eserde yer alan Türk işçi sınıfının kültürel kimliğine ilişkin örnek durumlar belirlenerek yorumlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda Almanya’daki Türk işçi sınıfının dini ritüellerini yerine getiren, planlı programlı olmayan, farklı kültürlerle yaşama becerilerine sahip, eğlenmeyi seven, misafirperver, çok sarımsak yiyen, duygularıyla karar veren, cesur, cömert, çok çocuk doğuran, sadık, kırsal bir yaşam biçimine sahip bir kimlik olarak nitelendirildikleri görülmüştür. Dikmen, her iki kültürden de beslenerek birçok kültürel kodu eserinde kullanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Almanya
• göç
• Türk göçmenler
• kültürel kimlik
• Şinasi Dikmen

Panorama of the Cultural Identity of the Turkish Working Class in Germany Reflected in Germany in Şinasi Dikmen's Work Called “Hurra, ich lebe in Deutschland”

Öz

Cultural identity as a phenomenon of belonging is a national reflection that contains all the political, social, cultural and social textures that have been created by societies from history to the present. This reflection can show itself in many areas. As a matter of fact, examples of cultural identity can be frequently encountered through the fictional patterns created in literary works. In this context, the purpose of this study is to investigate how the cultural identity of the Turkish working class in Germany is reflected in the works of Şinasi Dikmen, which cultural identity characteristics are emphasized, and whether the cultural characteristics of both societies are included. In the study also examined how the Turkish expatriates were reflected in the works as well as how the expatriates were seen by the German society. The unique qualities and characteristics of Turkish culture reflected in the works have been researched. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. The written materials in this study are the works of Şinasi Dikmen. Hermeneutics (hermeneutics) method was used in the analysis of the documents. In this context, exemplary situations regarding the cultural identity of the Turkish working class in the works were determined and interpreted. As a result of the analysis, it has been observed that the Turkish working class in Germany are described as an identity made a loyal, rural life, fulfills the religious rituals of the, has the skills to live with different cultures, has fun, is hospitable, eats a lot of garlic, decides with its feelings, is brave, generous, has many children.

Anahtar Kelimeler

• Germany
• immigration
• Turkish immigrants
• cultural identity
• Şinasi Dikmen
• acculturation

Kaynakça

1. Aka, Assiye (2010): Kimliğe Teorik Yaklaşımlar. C. Ü. Sosyal Bilimler Dergisi. Sayı 34 / 1, 17-24.
2. Akça, Gürsoy (2005): Modernden Postmoderne Kültür ve Kimlik. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Sayı 15, 1-24.
3. Akıncı, Mehmet Ali (2014): Fransa’daki Türk Göçmenlerinin Etnik ve Dini Kimlik Algıları Bilig, Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi. Sayı 70, 29-58.
4. Akdemir, A. Müslim (2004): Küreselleşme ve Kültürel Kimlik Sorunu. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Sayı 3(1), 43-50.
5. Aksoy, Erdal (2010): Almanya’da yaşayan Üçüncü Kuşak Türk Öğrencilerin Kimlik Algılamaları ve Buna Bağlı Olarak Karşılaştıkları Ayrımcılık Sorunları. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı 12, 7-38.
6. Aksoy, Mustafa (2013): Kültür Sosyoloji Bağlamında Kimlik Pazarında Kültürel Kimlik. Türk Dünyası Araştırmaları. Sayı 202, 147-160.
7. Aras, Hüseyin (2017): Türkiye’de Milli Birlik İdeali Karşısında Kültürel Kimlikler Sorunu. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 7(1), 68-96.
8. Aşkın, Muhittin (2007): Kimlik ve Giydirilmiş Kimlikler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 10(2), 213-220.

9. Aytaç, Gürsel (1991): Almanya'da Türk Edebiyat, Edebiyat Yazıları II. Ankara: Gündoğan Yayınları.
10. Aytaç, Gürsel (1995): Almanca Yazan Türklerin Artıları, Eksileri. Edebiyat Yazıları III. Ankara: Gündoğan Yayınları.
11. Başbakanlık Batı Avrupa’daki Türklerle ilgili Ekonomik, Sosyal ve Kültürel İşler Müşavirliği (1995): Yurtdışındaki Vatandaşlarımızla İlgili Sorunlar ve Çözüm Önerileri Ana Raporu. Ankara.
12. Baypınar, Yüksel (1992): Türk Şairleri Türkçeye Çevirmek. Littera Edebiyat Yazıları. Cilt 3.
13. Berry, John W. (1997): Immigration, acculturation and adaptation. Applied Psychology: An International Review. 46(1), 5-68.
14. Berry, John W. (1980): Acculturation as Varieties of Adaptation. Acculturation: theory, models and some new findings. (Ed. Amado M. Padilla), Boulder: West-view. 9-25.
15. Berry, John W. (2005): Acculturation: Living Successfully in Two Cultures. International Journal of Intercultural Relations. Sayı 29, 697-712.
16. Bilge Zafer, Ayşenur (2016): Göç Çalışmaları İçin Bir Anahtar Olarak “Kültürleşme” Kavramı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. Sayı 17/ 30, 75-92.
17. Cengiz, Semran (2010): Göç, Kimlik ve Edebiyat. Zeitschrift für die Welt der Türken, 2(3): 185-193.
18. Chambers, Iain (2005). Göç, Kültür, Kimlik. (İsmail Türkmen&Mehmet Beşikçi, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
19. Çelik, Celaleddin (2008): Almanya’da Türkler: Sürekli Yabancılık, Kültürel Çatışma ve Din. Milel ve Nihal İnanç, kültür ve mitoloji araştırmaları dergisi. Sayı 5/ 3, 105-142.
20. Dalbay, R. Saim (2018): Kimlik ve Toplumsal Kimlik Kavramı. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(31), 161-176.
21. Demirkan, Murat /Akgün, Adnan (2017): Kültür(süz)leşme ve Dil Erozyonu Sorunsalı: Fransa’daki Türklerin Entegrasyon ve Dilsel Kimlik Profilleri”. Turkophone, 4(1), 62-75.
22. Dikmen, Şinasi (1995): Hurra, ich lebe in Deutschland. München: Piper Verlag.
23. Doğan, D. Mehmet (1990): Dil Kültür Yabancılaşma. İstanbul: Doğan Ofset.
24. Duran, Erol (2011): Turizm, Kültür ve Kimlik İlişkisi; Turizmde Toplumsal ve Kültürel Kimliğin Sürdürülebilirliği”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 291-313.
25. Ebu Zeyd, Nasr Hâmid (2014). Hermenötik ve Metin Yorumu, Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 46,237-266.
26. Erincik, Selçuk (2011): Kimlik ve Çokkültürcülük Sorunu. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 52(2), 219-241.
27. Güleç, Cengiz (2002): Türkiye’de Kültürel Kimlik Sorunu . Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji Dergisi, 15, 63-78.
28. Hatemi, Hüsrev (1992): Yozlaşmadan Uzlaşmak, 2. Baskı, İstanbul: Dergah Yayınları.
29. Horata, Osman (2017): Türk Dünyası’nın Kültürel Ufukları: Tarihsel Bağlam İçinde Genel Bir Değerlendirme. Bilig, 82, 117-131.
30. Hortaçsu Nuran (2007): Ben Biz Siz Hepimiz, Toplumsal Kimlik ve Gruplararası İlişkiler, Ankara: İmge Kitabevi.
31. Karaman, Fatma (2022): Göçmen Edebiyatında Türkülerin Türk Kültürünü Yansıtma Gücü. Millî Folklor, yıl 34 17 (133): 145-159.
32. Köker, Levent (2004): Demokratik Meşruluk, Kamusal Alan ve Çokkültürlülük Sorunu, içinde Kamusal Alan. Ed. Meral Özbek s. 299-311, İstanbul: Hil yayın.
33. Köprülü, Sevtap Günay (2020): Almanya’da Yaşayan Türklerin Yazınsal Eserlerinde Tema ve Dil Değişimi. Söylem filoloji dergisi, 5(1), 2020: 40-48.
34. Ilgın, Candan / Hacıhasanoğlu, Orhan (2006): Göç-aidiyet ilişkisinin belirlenmesi için model: Berlin/Kreuzberg örneği”. İTÜ dergisi 5(2), 59-70.
35. Le Page, R. B. (1968): Problems of description in multilingual communities. Transactions of the Philological Society, 189-212.
36. Nar, Mehmet Şükrü (2019): Kültürel Kimlik Sorunsalı: Görecelik mi, Evrenselcilik mi? Yoksa Uzlaşı mı?. Antropoloji, 37, 72-80.
37. Özlem, Doğan (2019): Hermeneutik ve Şiir. İstanbul: Notos Kitap Yayınevi.
38. Özlem, Doğan (2000): Kültür Bilimleri ve Kültür Felsefesi. Ankara: İnkılap Kitabevi.
39. Özkaya, Ahmet (2020): Postmodern Perspektiften Bakıldığında Arabesk Kültür, Kimlik ve Liminal Mekan İlişkisi. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 49, 711-721.
40. Öztürk, Ali Osman (2001): Alamanya Türküleri. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, 1. Baskı.
41. Palmer, Richarde E. (2002): Hermenötik. (İbrahim Görener. Çev.), İstanbul: Anka Yayınları.Phinney, Jean S. (1990): Ethnic identity in adolescents and adults: A review of research. Psychological Bulletin, 108(3), 499–514.
42. Phinney, Jean. S. / Horenczyk, Gabriel / Liebkind, Karmela / Vedder, Paul (2001): Ethnic identity, immigration, and well-being: An international perspective. Journal of Social Issues, 57(3), 493–510.
43. Poyraz Tacoğlu, Tuğça/ Arıkan, Gülay / Sağır, Adem (2012): Boşnak Göçmenlerde Göç ve Kültürel Kimlik İlişkisi: Fevziye Köyü Örneği. Turkish Studies, 7(1), 1941-1965.
44. Rzayev, Rameş (2020): Erken Dönem Azerbaycan Maarifçiliğinde Kültürel Kimlik Algısı. Bilig, 95: 123-148.
45. Schroeder, Ralph (1996): Max Weber ve Kültür Sosyolojisi. (Mehmet Küçük. Çev.) Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
46. Sakallı, Cemal (2018): Göçmen Edebiyatı: “Ara Dilde” Yazmak. Monograf, 9, 10-26.
47. Sönmez, Veysel / Alacapınar Füsun G. (2018): Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
48. Schwartz, Seth J., Zamboanga, Bayron L. / Weisskirch, Rob S. (2008): Broadening the study of the self: Integrating the study of personal identity and cultural identity. Social and Personality Psychology Compass, 2(2), 635-651.
49. Süverdem, F. Büşra / Ertek, Betül (2020): İki Dillilik ve İki Kültürlülük: Göç, Kimlik ve Aidiyet. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 6(2), 183-207.
50. Şahin, Sedat (2006): Almanya’da Türk Mizah ve Hiciv Ustası: Şinasi Dikmen. Türkiyat Araştırmaları 5, 129-134.
51. Şahin, Halil İbrahim (2012): Türkmenistan’da Kültürel Kimlik ve Folklor. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi XII(1), 285-306.
52. Timuçin, Avşar (2004): Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Bulut Yayınları.
53. Tomlinson, John (2004): Küreselleşme ve Kültür. (Arzu Eker, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
54. Topakkaya, Arslan (2020): Antik Yunan’dan günümüze hermeneutik, Ankara: Nobel Yayınları.
55. Toprak, Metin (2003): Hermeneutik (yorum bilgisi) ve Edebiyat. İstanbul: Bulut Yayınları.
56. Turgut, Yıldız (2011): Verilerin Kaydedilmesi, Analizi, Yorumlanması: Nicel ve Nitel. Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ed. Abdurrahman Tanrıöğen, Ankara: Anı Yayıncılık.
57. Waldenfels, Bernhard (1997): Topographie des Fremden. (Studien zur Phänomenologie des Fremden. Frankfurt am Main: Suhrkamp Taschenbuch.
58. Williams, Raymond (1993): Kültür. Ankara: İmge kitabevi.
59. Yoon, Eunju/ Langrehr, Kimberly / Ong, Lee Z. (2011). Content analysis of acculturation research in counseling and counseling psychology: A 22-year review. Journal of Counseling Psychology, 58(1), 83-96.
60. Zengin, Dursun (2000): Göçmen Edebiyatı'nda Yeni Bir Yazar. Mehmet Kılıç ve “Fühle Dich Wie Zu Hause” Adlı Romanı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 40, 3-4, 103-128.