Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme

Merve Aydoğuş; Fatih Koçak

doi:10.58563/dkyad-2026.98

TR EN

Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme

Öz

Amaç: Otizm spektrum bozukluğu, sosyal iletişim ve etkileşim alanında kısıtlılık ile sınırlı, tekrarlayıcı davranışlar, ilgi alanları veya etkinlikler ile karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. Dil ve konuşma terapistleri, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin yönetiminde görev alan multidisipliner ekibin önemli üyelerindendir. Bu çalışmada, Türkiye’de otizm spektrum bozukluğu alanında dil ve konuşma terapistleri tarafından yürütülen araştırmaların sistematik olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Sistematik derlemede, PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Review and Meta-Analysis) bildirgesi rehber alınmıştır. Tarama sürecinde PubMed, Sciencedirect, Google Scholar, Taylor and Francis, Dergipark elektronik veri tabanlarında “otizm”, “iletişim”, “dil”, “dil ve konuşma terapisi”, “Türkiye” anahtar kelimeleri ve bu kelimelerin İngilizce karşılıkları kullanılmıştır. Türkçe veya İngilizce hakemli dergilerde 2000 ve 2024 tarihleri arasında yayımlanan, otizm spektrum bozukluğu alanında yürütülen ve yazarları arasında en az bir dil ve konuşma terapistinin yer aldığı çalışmalar derlemeye dahil edilmiştir. Tarama sonucunda, 5061 çalışmaya ulaşılmıştır ve bu çalışmalardan 7 tanesi kriterleri karşılamıştır. Bulgular: Derlemede yer alan çalışmalarda, toplamda 88 OSB tanılı birey ve 118 OSB tanılı çocuğun ebeveyni yer almaktadır. Katılımcıların yaş aralıkları farklılık göstermekle birlikte, ağırlıklı olarak 2-3 yaş grubunu kapsamaktadır. Araştırmaların, ağırlıklı olarak eğitim, değerlendirme ve müdahale alanlarına yönelik olarak yürütüldüğü saptanmıştır. Bulgular, DKT’lerin yürüttüğü çalışmaların otizm spektrum bozukluğu alanına katkılarını desteklemekle birlikte; bu çalışmaların genellikle sınırlı katılımcı grupları ve belirli konular üzerine yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Sonuç: Bu derleme çalışması, Türkiye’de otizm spektrum bozukluğu alanında dil ve konuşma terapistlerinin alana katkılarına dair bilgi sağlamakta ve gelecekteki araştırmalar için mevcut boşlukları belirlemektedir.

Anahtar Kelimeler

otizm spektrum bozukluğu, dil bozukluğu, dil ve konuşma terapisi, dil ve konuşma terapisti, sistematik derleme

Research Conducted by Speech and Language Therapists in the Field of Autism Spectrum Disorder in Türkiye: A Systematic Review

Öz

Autism spectrum disorder is a neurodevelopmental condition characterized by deficits in social communication and interaction, as well as the presence of repetitive behaviors, restricted interests, or activities. Speech and language pathologists are essential members of the multidisciplinary teams involved in managing individuals with autism spectrum disorder. This study aims to systematically review the research conducted by speech and langugae pathologists in the field of autism spectrum disorder in Turkey. The review was conducted in accordance with the PRISMA statement (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analysis). The keywords “autism,” “communication,” “language” “speech and language therapy,” “Turkey,” and their English equivalents were used to search electronic databases, including PubMed, ScienceDirect, Google Scholar, Taylor and Francis, and DergiPark databases. Studies published in peer-reviewed journals in Turkish or English between 2000 and 2024 were included in the review if they focused on autism spectrum disorder and involved at least one speech and language therapist as an author. A total of 5601 studies were identified, and 7 met the inclusion criteria. These studies involved 88 individuals with ASD and 118 parents of children diagnosed with ASD. The participants' ages varied, with the majority falling within the 2-3 age group. The studies were predominantly focused on education, assessment, and intervention areas. The findings highlight the contributions of SLPs to the field of ASD while also revealing that these studies often involve limited participant groups and concentrate on specific themes. This systematic review provides information on the contributions of speech and language therapists to research in the field of autism spectrum disorder in Turkey and identifies existing gaps for future studies

Anahtar Kelimeler

autism spectrum disorder, language disorder, speech and language therapy, speech and language therapist, systematic review

Kaynakça

Alahmari, F. S., Alhabbad, A. A., Alshamrani, H. A., & Almuqbil, M. A. (2025). Effectiveness of social skills training interventions for children with autism spectrum disorder: A systematic review and meta-analysis. Saudi Medical Journal, 46(3). https://doi.org/10.15537/smj.2025.46.3.20240788
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, (5th edition). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
American Speech-Language-Hearing Association. (n.d.). Autism and autism spectrum disorder [Practice portal]. https://www.asha.org/Practice-Portal/Clinical-Topics/Autism/
Aslan, S., & Acarlar, F. (2022). Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların sesbilgisel özelliklerinin incelenmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi 9(2), 615-626. https://doi.org/10.21666/muefd.945064.
Binns, A. V., Cunningham, B. J., Andres, A., & Cardy, J. O. (2022). Current practices, supports, and challenges in speech-language pathology service provision for autistic preschoolers. Autism & Developmental Language Impairments, 7, 1–17. https://doi.org/10.1177/23969415221120768.
Brynskov, C., Eigsti, I. M., Jørgensen, M., Lemcke, S., Bohn, O. S., & Krøjgaard, P. (2017). Syntax and morphology in danish-speaking children with autism spectrum disorder. Journal of Autism and Developmental Disorders, 47(2), 373–383. https://doi.org/10.1007/s10803-016-2962-7
Can-Kökmen, E., & Özcan-Vural, A. (2023). Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların dilsel becerileri. Edebiyat ve Beşeri Bilimler Dergisi, (71), 27–32. https://doi.org/10.5152/AUJFL.2023.23105
Centers for Disease Control and Prevention. (2025). Prevalence and early identification of autism spectrum disorder among children aged 4 and 8 years -autism and developmental disabilities monitoring network, 16 sites, United States, 2022. Morbidity and Mortality Weekly Report. Surveillance Summaries, 74(2), 1-22. https://doi.org/10.15585/mmwr.ss7402a1
Chiang, C.-H., Soong, W.-T., Lin, T.-L., & Rogers, S. J. (2008). Nonverbal communication skills in young children with autism. Journal of Autism and Developmental Disorders, 38(10), 1898–1906. https://doi.org/10.1007/s10803-008-0586-2
Ege, P. (2006). Farklı engel gruplarının ı̇letişim özellikleri ve öğretmenlere öneriler. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 7(2) 1-23. https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000099

Ergün-Elverici, S., & Taymaz-Sarı, O. (2021). Eğitim teknolojilerinin otizmde kullanımına dil ve konuşma terapistleri nasıl bakıyor? RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 25, 564-578. https://doi.org/10.29000/rumelide.1032442
Fuller, E. A., & Kaiser, A. P. (2020). The effects of early intervention on social communication outcomes for children with autism spectrum disorder: A meta-analysis. Journal of Autism and Developmental Disorders, 50(5), 1683–1700. https://doi.org/10.1007/s10803-019-03927-z.
Hao, Y., Du, Y., Zhang, S., Sun, L., Keene, G., & Ikuta, T. (2025). Effectiveness of telehealth social communication intervention on language skills among children with autism spectrum disorder: A systematic review and meta-analysis. Review Journal of Autism and Developmental Disorders, 12, 618–635. https://doi.org/10.1007/s40489-023-00411-4.
Hodges, H., Fealko, C., & Soares, N. (2020). Autism spectrum disorder: definition, epidemiology, causes, and clinical evaluation. Translational Pediatrics, 9 (Suppl 1), S55–S65. https://doi.org/10.21037/tp.2019.09.09.
Howard, W. F., Williams, B., & Lepper, C. E. (2011). Özel gereksinimi olan küçük çocuklar: Eğitimciler, aileler ve hizmet verenler için iyi bir başlangıç (G. Akçamete, Çev. Ed.). Nobel Yayıncılık. Joanna Briggs Institute. (2017). The Joanna Briggs Institute critical appraisal tools for use in JBI systematic reviews: Checklist for prevalence studies (Version 2019-05). Joanna Briggs Institute. https://jbi.global/critical-appraisal-tools.
Koçak, A.N., Türkgenç, D., Burc, E., & Aslan, Y. (2023). Otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanılı çocukların annelerin OSB hakkındaki bilgi düzeylerinin incelenmesi. Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 6(1), 30-46. https://doi.org/10.58563/dkyad-2023.61.2.
Liu, Y., Tian, X., Mao, H., Cheng, L., Wang, P., & Gao, Y. (2024). Research on pragmatic impairment in autistic children during the past two decades (2001–2022): Hot spots and frontiers—based on CiteSpace bibliometric analysis. Frontiers in Psychology, 15, 1276001. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1276001.
Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., & Altman, D. G. (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses: The PRISMA statement. BMJ, 339, b2535. https://doi.org/10.1136/bmj.b2535
Noyan-Erbaş, A., Özcebe, E., & Çak-Esen, T. (2021). Investigation of the effect of Hanen's "More Than Words" on parental self-efficacy, emotional states, perceived social support, and on communication skills of children with ASD. Logopedics, Phoniatrics, Vocology, 46(1), 17–27. https://doi.org/10.1080/14015439.2020.1717601
O'Connor, S. & Pettigrew, C.M. (2009). The barriers perceived to prevent the successful implementation of evidence-based practice by speech and language therapists. International Journal of Language & Communication Disorders, 44(6), 1018-1035. https://doi.org/10.1080/13682820802585967.
O’Guinn, K. N., Akers, J., & Gerencser, K. (2025). Interventions targeting interactive play in individuals with autism: A systematic review. Review Journal of Autism and Developmental Disorders, 12, 422–436. https://doi.org/10.1007/s40489-023-00392-4.
Oğuz, Ö., Çakır, B., & Şentürk, A. (2022). Speech, language and communication differences before autism diagnosis: the perspectives of parents, Kastamonu Education Journal, 30(1), 161-173. https://doi.org/10.24106/kefdergi.803568
Ökcün-Akçamuş, M. Ç. (2016). Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların sosyal iletişim becerileri ve dil gelişim özellikleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 17(2), 163-192. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.246293
Ökcün-Akçamuş, M.Ç. (2018). Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda taklit, oyun, jestler ile sözcük dağarcığının ilişkisi. Kastamonu Education Journal, 26(3), 673-684. https://doi.org/10.24106/kefdergi.409549
Özyurt, G., Dinsever-Eliküçük, Ç., Tufan, A.E. & Baykara, B. (2018), Are language features and emotion regulation related to maternal depression in autism and language delay? Pediatrics International, 60(10), 931-937. https://doi.org/10.1111/ped.13674
Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., Shamseer, L., Tetzlaff, J. M., Akl, E. A., Brennan, S. E., Chou, R., Glanville, J., Grimshaw, J. M., Hróbjartsson, A., Lalu, M. M., Li, T., Loder, E. W., Mayo-Wilson, E., McDonald, S., . . . Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
Park, C. J., Yelland, G. W., Taffe, J. R., & Gray, K. M. (2012). Morphological and syntactic skills in language samples of pre school aged children with autism: atypical development?. International journal of speech-language pathology, 14(2), 95–108. https://doi.org/10.3109/17549507.2011.645555.
Paul, R., & Fahim, D. (2014). Assessing communication, language, and narrative in autism spectrum disorder. In F. R. Volkmar, R. Paul, S. J. Rogers, & K. A. Pelphrey (Eds.), Handbook of autism and pervasive developmental disorders (4th ed., Vol. 2, pp. 596–625). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Savaş, M., & Toğram, B., (2013). Türkiye’deki dil ve konuşma terapistlerinin otizm alanındaki eğitim ve klinik bilgilerinin belirlenmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(4), 183-194. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/159045/
Shriberg, L. D., Paul, R., McSweeny, J. L., Klin, A. M., Cohen, D. J., & Volkmar, F. R. (2001). Speech and prosody characteristics of adolescents and adults with high-functioning autism and Asperger syndrome. Journal Of Speech, Language, and Hearing Research, 44(5), 1097–1115. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2001/087).
Şimşek, K. N., Günhan-Şenol, N. E., Birol, N. Y., & Yaşar-Gündüz, E. (2024). Investigation of communicative behaviors and communication functions of Turkish individuals with autism spectrum disorder through Communication Matrix. International Journal of Developmental Disabilities, 72(2), 187–202. https://doi.org/10.1080/20473869.2024.2331836.
Sinoğlu-Günden, T., & Diken, İ. H. (2023). Otizm spektrum bozukluğu: Tanım, tarihçe, nedenler ve yaygınlık. In İ. H. Diken & Ö. Toper (Eds.), Otizm spektrum bozukluğu: İlişki temelli-gelişimsel-davranışsal yaklaşımlar ve müdahaleler (pp. 2–27). Pegem Akademi.
Tager-Flusberg, H., Paul, R., & Lord, C. (2005). Communication in autism. In F. Volkmar, A. Klin, R. Paul, & D. Cohen (Eds.), Handbook of autism and pervasive developmental disorders (3rd ed., pp. 335–364). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Toğram, B., Güneri, Y., & Yanat-Van-Zonderen, E. (2020). Türkiye’de dil ve konuşma terapistlerinin klinik uygulama ve deneyimlerinin incelenmesi. Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 2(3), 315-347. https://izlik.org/JA62LN49SY
Töret, G. (2022). Otizm spektrum bozukluğunda söz öncesi iletişimde değerlendirme ve müdahale. In Ö. Diken (Ed.), Otizm spektrum bozukluğu: iletişim ve dil (pp. 86–111). Pegem Akademi.
Trikoilis, D., & Billiri, K. (2024). Social and language development interventions regarding adolescents with autism spectrum disorder. Turkish Journal of Special Education Research and Practice, 6(1), 65-86. https://doi.org/10.37233/TRSPED.2024.0147
Uz-Hasırcı, S., & Düzenli-Öztürk, S. (2021). Otizm spektrum bozukluğu tanılı dördüz eşine dil müdahalesi: olgu sunumu. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(3), 205-210. https://izlik.org/JA28UU48AS
Ünözkan-Aksu, G., & Cangi, M. E. (2024). Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde ve tipik gelişen çocuklarda zihin kuramı ve pragmatik dil becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 25(1), 33-49. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1099297.
Whitehouse, A. J. O., Watt, H. J., Line, E. A., & Bishop, D. V. M. (2009). Adult psychosocial outcomes of children with specific language impairment, pragmatic language impairment and autism. International Journal of Language & Communication Disorders, 44(4), 511–528. https://doi.org/10.1080/13682820802708098.
Yakşi, N., Eroğlu, M., Özdemir, M., Miniksar, D. Y., Kır, T., Kuru, A., Yargıç, G. İ. ve Öztürk, O. (2023). Childhood Non-verbal Communication Scale (CNCS): Turkish adaptation and psychometric properties. Archives of Neuropsychiatry, 60(3), 257–264. https://doi.org/10.29399/npa.28309
Yingling, M. E. & Bell, B. A. (2020). Utilization of speech-language, occupational and physical therapy by diagnosis of autism spectrum disorder. Child: Care, Health and Development, 46(5), 563-570. https://doi.org/10.1111/cch.12790
Zhao, X., Kuo, F., Chen, X., Li, D., & Duan, H. (2025). Parent-mediated interventions for ASD under 3 years: A systematic review, meta-analysis, and moderator analyses. Journal of Autism and Developmental Disorders. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s10803-025-06845-5.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Konuşma Patolojisi

Bölüm

Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Yazarlar

Merve Aydoğuş ^*
0000-0002-6628-6633
Türkiye

Fatih Koçak
0000-0002-0490-3616
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

12 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

1 Ekim 2025

Kabul Tarihi

5 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.58563/dkyad-2026.98

IZ

https://izlik.org/JA97BP87AC

APA

Aydoğuş, M., & Koçak, F. (2026). Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 1. https://doi.org/10.58563/dkyad-2026.98

AMA

1.Aydoğuş M, Koçak F. Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme. DKYAD. 2026;(1). doi:10.58563/dkyad-2026.98

Chicago

Aydoğuş, Merve, ve Fatih Koçak. 2026. “Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, sy 1. https://doi.org/10.58563/dkyad-2026.98.

EndNote

Aydoğuş M, Koçak F (01 Mayıs 2026) Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 1

IEEE

[1]M. Aydoğuş ve F. Koçak, “Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme”, DKYAD, sy 1, May. 2026, doi: 10.58563/dkyad-2026.98.

ISNAD

Aydoğuş, Merve - Koçak, Fatih. “Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi. 1 (01 Mayıs 2026). https://doi.org/10.58563/dkyad-2026.98.

JAMA

1.Aydoğuş M, Koçak F. Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme. DKYAD. 2026. doi:10.58563/dkyad-2026.98.

MLA

Aydoğuş, Merve, ve Fatih Koçak. “Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, sy 1, Mayıs 2026, doi:10.58563/dkyad-2026.98.

Vancouver

1.Merve Aydoğuş, Fatih Koçak. Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme. DKYAD. 01 Mayıs 2026;(1). doi:10.58563/dkyad-2026.98

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi (DKYAD) Yazım Kuralları

Formlar bölümünde dergi yazım kurallarına göre düzenlenmiş makale şablonunu kullanarak makalenizi düzenleyebilirsiniz.

Önemli: Hakemlerin makale metni üzerinde not alabilmesi ve çalışmalarınızın çift-kör hakemlik sürecine girebilmesi için lütfen makale metninizi word (.doc veya .docx) formatında DergiPark sistemine yükleyiniz.

Başlık Sayfası
Yazarlar isimleri, kimlik bilgileri ve iletişim adreslerini ayrı bir sayfaya yazmalıdırlar. Yazının diğer bölümlerinde yazar/ların kimliği ile ilgi bir bilgi bulunmamalıdır. Teşekkür bilgisi var ise, bu sayfada belirtebilirsiniz.

Başlık sayfası ayrı bir sayfa olmalıdır. Başlık sayfasında yazar isimleri Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, kalın ve sayfaya ortalanmış şekilde yazılmalıdır. Birden fazla yazar olduğunda aralara virgül konularak yazar isimleri verilmeli ve sorumlu yazar belirtilmelidir. Yazar/lara ait isim, kurum bilgileri ile adres, e-posta ve ORCID kimliklerini içeren iletişim bilgileri ayrı bir başlık sayfası olarak sunulmalıdır.

Genel İlkeler
1. Yazılar, A4 boyutlarındaki kağıda alttan, üstten, sağdan ve soldan 2.5 cm boşluk bırakılarak çift aralıklı, iki yana yaslı şekilde ve tek sütun olarak hazırlanmalıdır.
2. Metin, Times New Roman yazı karakteriyle, 14 punto yazılmalıdır. Başlık, Türkçe-İngilizce özet, tablo ve şekillerle ilgili açıklamalar için ilgili bölümlere bakınız.
3. Her paragraf sekmesinde ilk satırın başında 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılmalıdır (Türkçe ve İngilizce özet hariç)
4. Yazıların uzunluğu kaynakça kısmı dahil olmak üzere 10000 sözcüğü geçmemelidir. Türkçe yazılarda Türkçe özet 300 sözcüğü geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır Bu yazılarda genişletilmiş İngilizce özet, sözcük sayısı açısından Türkçe metnin en az %40’ını içermelidir. İngilizce yazılarda ise İngilizce özet 300 sözcüğü geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır. Bu yazılarda genişletilmiş Türkçe özet, sözcük sayısı açısından İngilizce metnin en az %40’ını içermelidir (detaylı bilgi için bkz. 26.03.2025 tarihli duyuru). Makalenin özetleri DergiPark sistemine aktarılırken kullanılan Öz başlığı altındaki kutucuğa yazılabilecek karakter sınırı sistem tarafından 5000 olarak ayarlanmıştır. Bu teknik sorun nedeniyle, metin içindeki özetinizi 5000 karakter sınırına uyacak şekilde düzenleyerek sisteme yüklemeniz gerekmektedir. Makale metni üzerinde bir düzenleme yapmanıza gerek yoktur. Kısaca, genişletilmiş özetinizin iki versiyonu olmalıdır: Biri makale metni üzerindeki %40’lık hesaba göre yazılan, diğeri ise sisteme yüklemek için 5000 karaktere kısaltılmış versiyon.
5. Yazılar başlık sayfası, yazar bilgileri, Türkçe özet, genişletilmiş İngilizce özet, anahtar kelimeler, ana metin, kaynaklar bölümlerini içermelidir.
6. Araştırma makalelerinde ana metin, sırasıyla, giriş, yöntem, bulgular ve tartışma kısımlarından oluşmalıdır. Tablolar ve şekiller yazının en sonuna eklenmeli, ancak, metin içinde tablo numaraları ile yerleri belirtilmelidir. Tablolar metin içinde verildikleri sıra ile numaralandırılmalıdırlar.
7. Başlık Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, kalın ve sayfaya ortalanmış şekilde ve sözcüklerin ilk harfi büyük olarak yazılmalıdır.
8. Çalışma bir projeden veya tezden üretilmişse ya da daha önce sunulmuşsa başlığın sonuna dipnot konularak açıklanmalıdır.
9. Türkçe ve İngilizce özet için özet metni, anahtar kelimeler Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto ve iki yana yaslı yazılmalıdır. Anahtar kelimeler en az beş, en fazla yedi sözcükten oluşmalıdır; küçük harflerle, aralarına virgül konularak verilmelidir. Anahtar kelimeler ifadesi italik ve 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılarak girintili şekilde yazılmalıdır. Örnek:
Anahtar kelimeler: dil bozukluğu, TODİL, erken müdahale, ebeveyn, işbirliği
10. İngilizce özet “Purpose”, “Method”, “Results”, “Conclusion” başlıkları altında düzenlenmelidir.
11. Türkçe ve İngilizce özetten sonra ana metin yeni bir sayfadan başlamalıdır.
12. Başlıklandırma formatı aşağıdaki gibi oluşturulmalıdır.
• Tüm ana başlıklar (örn., giriş, yöntem) ilk harfi büyük, kalın, düz yazı tipiyle ve ortalanmış,
• Birinci alt başlıklar (örn., katılımcılar, veri analizi) ilk harfi büyük, kalın ve sola yaslı,
• İkinci alt başlıklar ilk harfi büyük, kalın, italik ve sola yaslı,
• Üçüncü alt başlıklar ilk harfi büyük, kalın, 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılarak girintili,
• Dördüncü alt başlıklar, ilk harfi büyük, kalın, italik, 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılarak girintili
13. Kaynakların yazımı yeni bir sayfadan başlamalıdır. Metin içinde ve kaynakçada Amerikan Psikologlar Birliği tarafından yayınlanan “Publication Manual of American Psychological Association (APA) (7. baskı) adlı kitapta belirtilen yazım kuralları uygulanmalıdır.
14. Metin içerisinde verilen her kaynak kaynakça listesinde, aynı şekilde kaynakçada verilmiş olan her kaynak metnin içinde verilmiş olmalıdır.
15. Makaleye ilişkin eklerin olması durumunda kaynakçadan sonra “Ekler” başlığı altında verilmelidir. Ek-1, Ek-2 şeklinde numaralandırma kullanılarak, eke ilişkin başlık verilmelidir. Örnek; Ek-1: Okuma metni

Metin içinde atıf türleri aşağıdaki biçimlerde yapılabilir:
1. Topbaş (2006) sesletim yeterliğini, bireyin konuşmada yer alan organlarının ardışık, uyumlu hareketleriyle belirli bir dile ait konuşma seslerini doğru telaffuz etme becerisi olarak tanımlamaktadır.
2. Sesletim bozuklukları da, konuşma seslerinin çıkartılış yeri, biçimi, hızı, zamanlaması ve basıncının hatalı üretimine dayalı sorunlardır. (Topbaş, 2006).
3. Topbaş’in 2006’da yaptığı çalışmaya göre ise sesbilgisel yeterlik, konuşma seslerini dil bağlamında kurallara uygun kullanmayı bilme becerisidir.

Atıf Türü	Esere Yapılan İlk Atıf	Aynı Esere Yapılan Diğer Atıflar	Parantez Formatında Esere Yapılan İlk Atıf	Parantez Formatında Aynı Esere Yapılan Diğer Atıflar
Bir yazarlı	Topbaş (2009)	Topbaş (2009)	(Topbaş, 2009)	(Topbaş, 2009)
İki yazarlı	Topbaş ve Maviş (2009)	Topbaş ve Maviş (2009)	(Topbaş & Maviş, 2009)	(Topbaş & Maviş, 2009)
Üç yazarlı	Topbaş ve ark., (2009)	Topbaş ve ark., (2009)	(Topbaş ve ark., 2009)	(Topbaş ve ark., 2009)
Dört yazarlı	Topbaş ve ark., (2006)	Topbaş ve ark., (2006)	(Topbaş ve ark., 2006)	(Topbaş ve ark., 2006)
Beş yazarlı	Topbaş ve ark., (2006)	Topbaş ve ark., (2006)	(Topbaş ve ark., 2006)	(Topbaş ve ark., 2006)
Altı veya daha fazla yazarlı	Topbaş ve ark., (2006)	Topbaş ve ark., (2006)	(Topbaş ve ark., 2006)	(Topbaş ve ark., 2006)
Kurum adı (kısaltmalı)	Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği (DKTD, 2006)	DKTD (2006)	(Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği [DKTD], 2006)	(DKTD, 2006)
Kurum adı (kısaltmasız)	Anadolu Üniversitesi (2007)	Anadolu Üniversitesi (2007)	(Anadolu Üniversitesi, 2007)	(Anadolu Üniversitesi, 2007)

Tablolar ve Şekiller

1. Tablo başlığı tablo numarası ile birlikte tablonun üstünde olmalıdır.
2. Tablo numaraları, tablo başlığı ve tablo içerisindeki metin sola dayalı, Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, tek satır aralığıyla yazılmalıdır.
3. Tablo numaraları ilk harfi büyük, tablo başlıkları italik ve ilk harfler büyük olarak yazılmalıdır.
4. Tablo adından önce ve tablonun kendisinden sonra bir satır boşluk (enter) bırakılmalıdır.
5. Metin içerisinde “Tablo 1’de gösterildiği üzere” gibi bir ifade ile tablodan mutlaka bahsedilmeli, sonrasında tablo verilmelidir.
6. Şekil başlığı şekil numarası ile birlikte şeklin altında olmalıdır.
7. Şekil numaraları ve şekil başlığı sola dayalı, Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, yazılmalıdır.
8. Şekil numaraları ve şekil başlıkları ilk harfi büyük ve italik olarak yazılmalıdır.
9. Şekil adından önce ve şeklin kendisinden sonra bir satır boşluk (enter) bırakılmalıdır.
10. Metin içerisinde “Şekil 1’de gösterildiği üzere” gibi bir ifade ile şekilden mutlaka bahsedilmeli, sonrasında şekil verilmelidir.
11. Eğer şekil başka bir kaynaktan alınıyor ise mutlaka atıf sayfa numarası ile birlikte verilmelidir.

Kaynaklar
1. Kaynaklar alfabetik sırayla verilmelidir. Soyadların aynı olması durumunda isimlerin baş harfleri dikkate alınır.
2. Kaynakça yazımında paragraf sekmesinde girintiler bölümünde, sağ ve sol alanı 0, özel sekmesi asılı ve 1.25 cm (1 tab) olarak yapılmalıdır.
3. Times New Roman yazı karakteriyle 10 punto, çift satır aralığı ile ve iki yana yaslı yazılmalıdır.
4. Kaynakça gösterimi ile ilgili örnekler aşağıda sunulmuştur. Daha ayrıntılı bilgi almak için Amerikan Psikologlar Birliği tarafından yayınlanan “Publication Manual of American Psychological Association (APA) (7. baskı) adlı kitapta belirtilen yazım kurallarına bakınız.

Makale	Vuolo, J. ve Goffman, L. (2020). Vowel accuracy and segmental variability differentiate children with developmental language disorder in nonword repetition. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 63(12), 3897-4332. https://doi.org/10.1044/2020_JSLHR-20-00166
Kitap	Erkuş, A. (2014). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme I: temel kavramlar ve işlemler (2. baskı). Pegem Akademi Yayınları.
Kitap içinde bölüm	Topbaş, S. (2011). Sesbilgisel Gelişim. S. Topbaş (Ed.), Dil ve Kavram Gelişimi (5. baskı) içinde (s. 75-108). Kök Yayıncılık.
Tez	Ünal, Ö. (2011). Rezonans bozukluklarının nazometrik değerlendirmesi: 4-18 yaş aralığındaki bireyler için Türkçe norm çalışması [Yayınlanmamış Doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir
İnternetten alınan kaynak	Britton, L. (2021, Ocak 9). Why does the impact of COVID-19 feel so hard for many SLTs? RCSLT Home. https://www.rcslt.org/covid-case-studies/impact-of-covid-19-hard-for-many-slts/

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

DKYAD Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi (DKYAD) dil ve konuşmanın normal gelişimi, bozuklukları, değerlendirme ve terapisi ve dil ve konuşma terapisi alanındaki diğer konuları ile ilgili çalışmaları yayımlayan, çift-kör hakemlik ilkelerini temel alan açık erişimli bir akademik dergidir. Türkiye’deki Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği’nin (DKTD) bir yayınıdır. DKYAD’a çalışmaların gönderilmesi, değerlendirilmesi, kabulü ya da yayımlanması gibi hiçbir aşamasında DKYAD herhangi bir ücret talep etmemektedir.

DKYAD açık erişimli bir dergi olup, içeriğine anında açık erişim sağlar. Yayınlanan makalelerine Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0) lisansını uygular. Yazarlar makalelerini yayınlanmak üzere teslim ettiklerinde, CC BY-NC-ND lisansının çalışmalarına uygulanmasını kabul eder. Bu Açık Erişim Lisansı kapsamında yazarlar, yazar ve orijinal kaynağa uygun şekilde atıfta bulunulduğu sürece herkesin makalelerinin içeriğini ticari olmayan amaçlarla ücretsiz olarak okuyabileceğini, indirebileceğini, kopyalayabileceğini, yazdırabileceğini, dağıtabileceğini veya yeniden kullanabileceğini kabul eder.

DKYAD’da yayımlanan tüm çalışmaların en üst etik standartlarda olması hedeflenmektedir. Bunun için COPE (Yayın Etiği Komitesi) tarafından hazırlanan Yürütme Kılavuzu (Code of Conduct) ve Uygulama Rehberi’nin (Best Practice Guidelines) izlenmesi benimsenmiştir. Gerekli koşulların sağlanmasında yazar, baş editör, yardımcı editör, hakem, dergi yönetimi ve yayıncı olmak üzere tüm tarafların sorumlulukları bulunmaktadır. Editörlerin Cope Rehberi'ni (Cope Guidance for Editors) takip etmesi; Hakemlerin ise Etik Rehberi'ni (COPE Ethical Guidelines for Peer Reviewers) incelemesi ve rehberde belirtilen hususlara dikkat etmesi beklenmektedir.

Bu ilkeler kapsamında:

Yayın Kurulu ve Editörlerin sorumlulukları

· Editörler bir makaleyi kabul veya reddetmek için her türlü sorumluluk ve yetkiye sahiptir.

· Sadece DKYAD'ın konu ve ölçütlerine uygun makaleler kabul edilmelidir.

· Editörler kabul veya reddettikleri makaleler ile çıkar çatışması içinde bulunmamalıdırlar.

· Tarafsızlık ve gizlilik ilkelerine sadık kalınmalı, reddedilen makalelerin ve makaleler yayınlanmadan önce hakemlerin isimleri ve makaledeki bilgiler saklı tutulmalıdır.

· İntihal ve sahte veriye engel olunmalıdır.

Yazarların sorumlulukları

· Öncelikle yazarlardan özgün çalışmaları ile DKYAD’a başvurması beklenmektedir.

· Yazarlar makalelerini yayınlanmak üzere teslim ettiklerinde, Creative Commons BY-NC-ND 4.0 lisansının çalışmalarına uygulanmasını kabul eder. Bu Açık Erişim Lisansı kapsamında yazarlar, yazar ve orijinal kaynağa uygun şekilde atıfta bulunulduğu sürece herkesin makalelerinin içeriğini ticari olmayan amaçlarla ücretsiz olarak okuyabileceğini, indirebileceğini, kopyalayabileceğini, yazdırabileceğini, dağıtabileceğini veya yeniden kullanabileceğini kabul eder.

· Yazarlar ayrıca, gönderdikleri çalışmalarının orijinal bir çalışma olduğunu; başka bir akademik derginin değerlendirme sürecinde olmadığını; çalışmada bulunan metin, şekil ve diğer dokümanların farklı şahıslara ait olan Telif Haklarını ihlal etmediğini; derginin CC BY-NC-ND lisansı kapsamında sahip olduğu münhasır olmayan haklara ek olarak çalışmanın ticari kullanımı, çalışmanın elektronik ve basılı olarak yayınlanması, yeniden yayınlanması ve içeriğinin dağıtımına izin verdiğini, Telif Hakkı ve Yayıncılık Politikası Onay Formu'nu imzalayarak teyit etmelidir. Bu maddelerin yanında, Yazarlar CC BY-NC-ND lisansı kapsamında çalışmalarına dair telif hakkı dahil bütün patent ve tescilli haklarının kendilerinde saklı olduğunu onaylamalıdır. Ayrıca, çalışma ile ilgili olası etik ihlallerde ya da varılan sonuçlarda ve sunulan önerilerde bütün sorumluluğun yazarlarda olduğu da bu formda taahhüt edilmelidir (Bkz. DKYAD-Telif Hakkı ve Yayıncılık Politikası Onay Formu).

· Çalışmada bilimsel ve mesleki açıdan katkı sağlayan tüm kişiler yazar olarak belirtilmelidir. Yazarların katkıları, yapılan katkının içeriği ve oranı gibi tüm detaylarıyla açıklanmalıdır (Bkz. DKYAD-Yazar Katkı Formu).

· Doğrudan ya da dolaylı alınan kurumsal destekler de açıkça belirtilmelidir. Yazarlar olası bir çıkar çatışması veya ilişkisine karşı tüm bu durumları açıkça ifade etmelidirler (Bkz. DKYAD-Çıkar Çatışması Beyanı).

· ‘İnsan’ faktörünü ele alan tüm çalışmalar için Helsinki Bildirisi’ne uygunluk açısından etik kurul onayı alınması gereklidir (https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki-ethical-principles-for-medical-research-involving-human-subjects/). Yazarlar çalışmalarına ilişkin verilerin kullanımına dair haklara sahip olmalıdırlar. Ancak, veri topladıkları katılımcılardan ‘bilgilendirilmiş onam’ almalıdırlar. Tüm bu prosedürlere ilişkin bilgiler Yöntem başlığı altında ayrıntılı şekilde açıklanmalıdır.

· Yazarlar yararlandıkları tüm kaynaklara eksiksiz ve doğru şekilde atıf yapmalıdır. Tüm çalışma metni iThenticate ya da Turnitin gibi intihal yazılımlarıyla incelenmektedir ve maksimum benzerlik oranı %20 olarak kabul edilmektedir. Daha fazla bilgi için lütfen İntihal Kontrolü Politikası sayfasını inceleyin.

. Ayrıca yazarlar çalışmanın değerlendirme sürecinde saydamlığın sağlanması açısından ham verileri ya da istatistiksel analizlere ilişkin çıktıları da sunmaya hazır olmalıdırlar.

Hakemlerin sorumlulukları

· Hakemler çift-kör hakem değerlendirme sürecini benimser ve bu sürecin gerekliliklerini yerine getirirler.

· Hakemlik teklifi sunulduğunda, makul bir zaman aralığında, olumlu ya da olumsuz yanıt vermelidirler.

· Çalışmanın konusuna dair uzmanlıkları yoksa bunu açıklamakla yükümlüdürler.

· Hakemler, yazıyla ilgili bir çıkar çatışması içinde iseler, yazıyı incelemekten kaçınmalıdırlar. Örneğin, benzer bir çalışmayı kendileri hazırlamakta iseler değerlendirmeyi reddetmelidirler.

· Hakemler, inceledikleri makalelerde intihal fark ettiklerinde, editörlere bilgi vermekle sorumludurlar.

· Hakemler, değerlendirilen yazı yayınlanmadan önce, söz konusu yazıda bulunan bilgileri kullanmamalıdırlar.

· Adil ve tarafsız bir değerlendirme yapamayacağını düşünürse bunu bildirmelidir.