İnme Sonrası Üst Motor Nöron Dizartrisi Alt Tiplerinde Diadokokinetik Hız Ölçümleri

Süleyman Kocaoğlu; Elçin Tadıhan Özkan

doi:10.58563/dkyad.1906583.2026.2.3

EN TR

Diadochokinetic Rates in Post-Stroke Upper Motor Neuron Dysarthria Subtypes

Öz

Purpose: The aim of this study was to objectively evaluate speech motor performance using diadochokinetic (DDK) rate measurements across different post-stroke upper motor neuron dysarthria subtypes (Spastic Dysarthria [SD], Unilateral Upper Motor Neuron Dysarthria [UUMND]: right and left) and in healthy older adults. The effects of lesion lateralization on speech motor control were investigated using Alternating Motion Rate (AMR) and Sequential Motion Rate (SMR) tasks. Method: This cross-sectional comparative study included 32 healthy adults aged 65–85 years and 32 individuals with dysarthria at 1 to 12 months post-stroke. The dysarthric group was categorized into SD (n=10), right UUMND (n=10), and left UUMND (n=12). AMR (/pʌ/, /tʌ/, /kʌ/) and SMR (/pʌtʌkʌ/) recordings were analyzed using Praat software. Syllable rates per second were calculated and compared across groups. Results: The dysarthria group exhibited significantly slower DDK rates across all tasks compared with the healthy group. Among the dysarthria subtypes, the right UUMND group exhibited significantly faster DDK rates than the SD and left UUMND groups in the bilabial /pʌ/ task and the sequential /pʌtʌkʌ/ task. No significant differences were observed between the SD and left UUMND groups in these tasks. Additionally, no significant differences were detected among the dysarthria subtypes in the /tʌ/ and /kʌ/ tasks, which primarily require lingual articulation. Conclusion: DDK rate measurements objectively indicate motor speech slowing in post-stroke dysarthria. These asymmetric patterns are consistent with the proposed dominant role of the left hemisphere in speech motor planning. Furthermore, the absence of subtype differentiation in lingual tasks (/tʌ/, /kʌ/) suggests that tongue muscles may be similarly affected by upper motor neuron lesions regardless of lesion laterality.

Anahtar Kelimeler

stroke, dysarthria, diadochokinetic rate, alternating motion rate, sequential motion rate, unilateral upper motor neuron dysarthria, spastic dysarthria

Destekleyen Kurum

This study did not receive any specific funding from public, commercial, or not-for-profit organizations.

Etik Beyan

The study was approved by the Anadolu University Health Sciences Scientific Research and Publication Ethics Committee (June 25, 2020; protocol no: 35744). Permission for data collection was obtained from DİLKOM, and written informed consent was obtained from all participants.

Teşekkür

This article is derived from the master's thesis titled "Türkçe Konuşan Sağlıklı Yetişkin Bireylerde Diadokokinetik Hız Normatif Değerlerinin Belirlenmesi ve Dizartrik Bireylerle Karşılaştırılması," completed by the first author under the supervision of the second author at Anadolu University, Graduate School of Health Sciences, Department of Speech and Language Therapy (2021). The authors thank all participants who took part in the study.

İnme Sonrası Üst Motor Nöron Dizartrisi Alt Tiplerinde Diadokokinetik Hız Ölçümleri

Öz

Amaç: İnme sonrası dönemde en sık karşılaşılan konuşma bozukluğu dizartridir (Flowers vd., 2013). Klinik tabloda en yaygın görülen alt tipler ise Unilateral Üst Motor Nöron Dizartrisi (UUMND) ve Spastik Dizartridir (SD) (Duffy, 2007). Artikülasyon bozukluklarının objektif biçimde tespit edilebilmesi için Diadokokinetik (DDK) hız ölçümleri gibi konuşma mekanizmasını zorlayan maksimum performans görevlerine klinik bir ihtiyaç duyulmaktadır (Ziegler, 2002). Bu çalışmanın amacı; sağlıklı yaşlı bireyler ile inme sonrası gelişen farklı dizartri alt tiplerine (SD, Sağ UUMND ve Sol UUMND) sahip hastaların DDK hızlarını nesnel olarak karşılaştırmak ve lezyon lateralizasyonunun konuşma motor kontrolü üzerindeki etkilerini incelemektir. Yöntem: Kesitsel ve karşılaştırmalı desende tasarlanan bu çalışmaya, yaşları 65-85 arasında değişen 32 sağlıklı yetişkin ile inmelerinin üzerinden 3-12 ay geçmiş 32 dizartrik birey dâhil edilmiştir. Olası kognitif yıkım ve demans şüphesini dışlamak amacıyla, katılımcıların SMMSE puanlarının 18 ve üzeri olmasına dikkat edilmiştir. Dizartri varlığı Algısal Değerlendirme Protokolü ile doğrulanmış; ardından dizartrik katılımcılar beyin görüntüleme raporları doğrultusunda SD (n=10), sağ UUMND (n=10) ve sol UUMND (n=12) alt gruplarına ayrılmıştır. Katılımcılardan 30 dB(A) altındaki sessiz bir ortamda Alternatif Hareket Hızı (AMR: /pʌ/, /tʌ/, /kʌ/) ve Ardışık Hareket Hızı (SMR: /pʌtʌkʌ/) görevlerine ait ses kayıtları alınmıştır. Elde edilen veriler Praat yazılımı kullanılarak akustik olarak analiz edilmiş, ölçümler "time-by-count" yöntemiyle hesaplanarak saniye başına düşen hece hızına (hece/sn) dönüştürülmüştür. İstatistiksel analizlerde t-testi, Kruskal-Wallis H ve Dunn-Bonferroni testlerinden yararlanılmıştır. Bulgular: Dizartrik bireylerin hem AMR hem de SMR görevlerinde sağlıklı kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yavaş üretim hızlarına (hece/sn) sahip olduğu görülmüştür (p < .001). Sağlıklı ve dizartrik gruplar arasındaki ortalama hız farkları sırasıyla; /pʌ/ için 3.78, /tʌ/ için 4.00, /kʌ/ için 3.67 ve /pʌtʌkʌ/ için 4.61 hece/sn olarak bulunmuştur. Dizartri alt tipleri arası karşılaştırmalarda ise yalnızca bilabial AMR (/pʌ/) (p = .008) ve ardışık SMR (/pʌtʌkʌ/) (p = .005) görevlerinde gruplar arası anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Post-hoc analiz sonuçlarına göre sağ UUMND grubu; bilabial /pʌ/ görevinde SD (p = .032) ve sol UUMND (p = .014) gruplarından, ardışık SMR (/pʌtʌkʌ/) görevinde ise yine SD (p = .012) ve sol UUMND (p = .007) gruplarından anlamlı derecede daha hızlı performans sergilemiştir. Belirtilen bu iki görevde SD ile sol UUMND arasında ise anlamlı bir fark bulunamamıştır (p = 1.00). Alveolar (/tʌ/) ve velar (/kʌ/) üretim ölçümlerinde ise alt tipler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ayrışma gözlenmemiştir. Tartışma: Bulgularımız, inme sonrası dizartrik vakalarda belirgin bir DDK yavaşlaması olduğunu bildiren mevcut literatürle paralellik göstermektedir. Sağ UUMND hastalarının /pʌ/ ve /pʌtʌkʌ/ sekanslarında daha hızlı üretim yapabilmesi; buna karşın sol UUMND hastalarının bilateral hasarlı SD hastaları kadar yavaş kalması, lezyon lateralizasyonunun konuşma motor kontrolü üzerindeki asimetrik etkilerine işaret etmektedir (Urban vd., 2006). Bu bulgu, sol hemisferin konuşmanın ardışık motor planlamasındaki dominant rolünü güçlü bir biçimde desteklemektedir. Alveolar ve velar üretimlerde alt tipler arası fark görülmemesi ise, dil hareketlerini kapsayan geniş kas gruplarının lezyon lateralitesinden bağımsız olarak ortak bir nöromotor bozulmayla etkilendiğini düşündürmektedir. Sonuç: DDK hız ölçümleri, inme sonrası gelişen dizartri alt tiplerindeki konuşma yavaşlamasını nicel olarak ayırt edebilen son derece duyarlı bir klinik araçtır. Özellikle /pʌ/ ve /pʌtʌkʌ/ görevlerinde saptanan sağ-sol hemisfer asimetrisi, sol hemisferin ardışık motor planlama üzerindeki baskın rolünü açıkça pekiştirmektedir. Gelecekte, elde edilen bu akustik verilerin nörogörüntüleme teknikleriyle desteklendiği ve daha geniş örneklem gruplarıyla yürütülen kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

inme, dizartri, diadokokinetik hız, alternatif hareket hızı, ardışık hareket hızı, unilateral üst motor nöron dizartrisi, spastik dizartri

Destekleyen Kurum

Bu araştırma, kamu, ticari veya kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan herhangi bir özel fon desteği almamıştır.

Etik Beyan

Çalışma, Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından onaylanmıştır (25.06.2020; protokol no: 35744). Veri toplama izni DİLKOM’dan alınmış olup, tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alınmıştır

Teşekkür

Bu makale, birinci yazarın ikinci yazar danışmanlığında Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dil ve Konuşma Terapisi Anabilim Dalı'nda tamamladığı "Türkçe Konuşan Sağlıklı Yetişkin Bireylerde Diadokokinetik Hız Normatif Değerlerinin Belirlenmesi ve Dizartrik Bireylerle Karşılaştırılması" başlıklı yüksek lisans tezinden (2021) üretilmiştir. Yazarlar, çalışmaya katılan tüm katılımcılara teşekkür eder.

Kaynakça

Ackermann, H., Hertrich, I. ve Hehr, T. (1995). Oral diadochokinesis in neurological dysarthrias. Folia Phoniatrica et Logopaedica, 47(1), 15-23. https://doi.org/10.1159/000266338
Albouy, P., Benjamin, L., Morillon, B. ve Zatorre, R. J. (2020). Distinct sensitivity to spectrotemporal modulation supports brain asymmetry for speech and melody. Science, 367(6481), 1043-1047. https://doi.org/10.1126/science.aaz3468
Amerman, J. ve Parnell, M. (1982). Oral motor precision in older adults. Journal of the National Student Speech, Language and Hearing Association, 10, 55-56.
Ben-David, B. M. ve Icht, M. (2017). Oral-diadochokinetic rates for Hebrew-speaking healthy ageing population: non-word versus real-word repetition. International Journal of Language & Communication Disorders, 52(3), 301-310. https://doi.org/10.1111/1460-6984.12272
Bunton, K. ve Weismer, G. (2002). Segmental articulation in dysarthria: Vowel and consonant precision. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 45(5), 1026-1038. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2002/083)
Cao, Y., Cheng, Y., Liu, S. ve Mou, Z. (2025). Left hemisphere lateralization in unilateral upper motor neuron dysarthria via quantitative acoustic analysis. Scientific Reports, 15(1), 17776. https://doi.org/10.1038/s41598-025-02744-y
Chu, S. Y., Foong, J. H., Lee, J., Ben‐David, B. M., Barlow, S. M. ve Hsu, C. (2021). Oral diadochokinetic rates across languages: Multilingual speakers comparison. International Journal of Language & Communication Disorders, 56(5), 1026-1036. https://doi.org/10.1111/1460-6984.12653
De Bodt, M. S., Hernández-Dı́az Huici, M. E. ve Van De Heyning, P. H. (2002). Intelligibility as a linear combination of dimensions in dysarthric speech. Journal of Communication Disorders, 35(3), 283-292. https://doi.org/10.1016/S0021-9924(02)00065-5
De Cock, E., Oostra, K., Bliki, L., Volkaerts, A. S., Hemelsoet, D., De Herdt, V. ve Batens, K. (2021). Dysarthria following acute ischemic stroke: Prospective evaluation of characteristics, type and severity. International Journal of Language & Communication Disorders, 56(3), 549-557. https://doi.org/10.1111/1460-6984.12607
Duffy, J. R. (2012). Motor speech disorders: Substrates, differential diagnosis, and management (3rd ed.). Elsevier Health Sciences.

Duffy, J. R. ve Folger, W. N. (1996). Dysarthria associated with unilateral central nervous system lesions: A retrospective study. Journal of Medical Speech-Language Pathology, 4(2), 57-70.
Feigin, V. L., Stark, B. A., Johnson, C. O., Roth, G. A., Bisignano, C., Abady, G. G., Abbasifard, M., Abbasi-Kangevari, M., Abd-Allah, F. ve Abedi, V. (2021). Global, regional, and national burden of stroke and its risk factors, 1990–2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. The Lancet Neurology, 20(10), 795-820. https://doi.org/10.1016/S1474-4422(21)00252-0
Fletcher, S. G. (1972). Time-by-count measurement of diadochokinetic syllable rate. Journal of Speech and Hearing Research, 15(4), 763-770. https://doi.org/10.1044/jshr.1504.763
Flowers, H. L., Silver, F. L., Fang, J., Rochon, E. ve Martino, R. (2013). The incidence, co-occurrence, and predictors of dysphagia, dysarthria, and aphasia after first-ever acute ischemic stroke. Journal of Communication Disorders, 46(3), 238-248. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2013.04.001
Fridriksson, J., Guo, D., Fillmore, P., Holland, A. ve Rorden, C. (2013). Damage to the anterior arcuate fasciculus predicts non-fluent speech production in aphasia. Brain, 136(11), 3451-3460. https://doi.org/10.1093/brain/awt267
Geddes, J. M., Fear, J., Tennant, A., Pickering, A., Hillman, M. ve Chamberlain, M. A. (1996). Prevalence of self reported stroke in a population in northern England. Journal of Epidemiology & Community Health, 50(2), 140-143. https://doi.org/10.1136/jech.50.2.140
Güngen, C., Ertan, T., Eker, E., Yaşar, R. ve Engin, F. (2002). Standardize Mini Mental Test’in Türk toplumunda hafif demans tanısında geçerlik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 13(4), 273-281.
Hartelius, L., Svensson, P. ve Bubach, A. (1993). Clinical assessment of dysarthria: Performance on a dysarthria test by normal adult subjects, and by individuals with Parkinson's disease or with multiple sclerosis. Scandinavian Journal of Logopedics and Phoniatrics, 18(4), 131-141. https://doi.org/10.3109/14015439309101359
Hartman, D. E. ve Abbs, J. H. (1992). Dysarthria associated with focal unilateral upper motor neuron lesion. European Journal of Disorders of Communication, 27(3), 187-196. https://doi.org/10.3109/13682829209029419
Hodgson, J. C. ve Hudson, J. M. (2018). Speech lateralization and motor control. Progress in Brain Research, 238, 145-178. https://doi.org/10.1016/bs.pbr.2018.06.009
Icht, M., Maltz, D. ve Korecky, O. (2013). Diadochokinetic rate in young and elderly Hebrew speakers. The Israeli Journal of Language, Speech & Hearing Disorders, 32, 69-80.
Icht, M. ve Ben-David, B. M. (2014). Oral-diadochokinesis rates across languages: English and Hebrew norms. Journal of Communication Disorders, 48, 27-37. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2014.02.002
Kent, R. D., Kent, J. F. ve Rosenbek, J. C. (1987). Maximum performance tests of speech production. Journal of Speech and Hearing Disorders, 52(4), 367-387. https://doi.org/10.1044/jshd.5204.367
Kent, R. D., Kim, Y. ve Chen, L. M. (2022). Oral and laryngeal diadochokinesis across the life span: A scoping review of methods, reference data, and clinical applications. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 65(2), 574-623. https://doi.org/10.1044/2021_JSLHR-21-00396
Kikutani, T., Tamura, F., Nishiwaki, K., Kodama, M., Suda, M., Fukui, T., Takahashi, N., Yoshida, M., Akagawa, Y. ve Kimura, M. (2009). Oral motor function and masticatory performance in the community-dwelling elderly. Odontology, 97(1), 38-42. https://doi.org/10.1007/s10266-008-0094-z
Kumral, E., Özkaya, B., Sagduyu, A., Şirin, H., Vardarli, E. ve Pehlivan, M. (1998). The Ege Stroke Registry: A hospital-based study in the Aegean region, Izmir, Turkey: Analysis of 2,000 stroke patients. Cerebrovascular Diseases, 8(5), 278-288. https://doi.org/10.1159/000015866
Lindsay, D. S. ve Jacoby, L. L. (1994). Stroop process dissociations: The relationship between facilitation and interference. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 20(2), 219-234. https://doi.org/10.1037/0096-1523.20.2.219
Lowit, A. ve Kent, R. D. (2016). Management of dysarthria. I. Papathanasiou ve P. Coppens (Ed.), Aphasia and related neurogenic communication disorders içinde (ss. 527-556). Jones & Bartlett Learning.
Mal, R. ve Vanaja, C. S. (2017). Speech profile of individuals with dysarthria following first ever stroke. International Journal of Medical Research & Health Sciences, 6(9), 86-95.
Memarian, N., Ferrari, P., Macdonald, M. J., Cheyne, D., De Nil, L. F. ve Pang, E. W. (2012). Cortical activity during speech and non-speech oromotor tasks: a magnetoencephalography (MEG) study. Neuroscience Letters, 527(1), 34-39. https://doi.org/10.1016/j.neulet.2012.08.030
Mousavi, S. Z., Mehri, A., Nabavi, D., Faraji, M. ve Maroufizadeh, S. (2020). Comparing the diadochokinetic rate in Farsi-speaking young and older adults. Iranian Rehabilitation Journal, 18(1), 57-64. https://doi.org/10.32598/irj.18.1.998.1
Myung, J. H. ve Pyun, S. B. (2023). Effect of oral apraxia on dysphagia in patients with subacute stroke. Dysphagia, 38(1), 227-235. https://doi.org/10.1007/s00455-022-10458-w
Nishio, M. ve Niimi, S. (2006). Comparison of speaking rate, articulation rate and alternating motion rate in dysarthric speakers. Folia Phoniatrica et Logopaedica, 58(2), 114-131. https://doi.org/10.1159/000089612
Nota, Y. ve Honda, K. (2004). Brain regions involved in motor control of speech. Acoustical Science and Technology, 25(4), 286-289. https://doi.org/10.1250/ast.25.286
Ozawa, Y., Shiromoto, O., Ishizaki, F. ve Watamori, T. (2001). Symptomatic differences in decreased alternating motion rates between individuals with spastic and with ataxic dysarthria: An acoustic analysis. Folia Phoniatrica et Logopaedica, 53(2), 67-72. https://doi.org/10.1159/000052656
Padovani, M., Gielow, I. ve Behlau, M. (2009). Phonarticulatory diadochokinesis in young and elderly individuals. Arquivos de Neuro-Psiquiatria, 67(1), 58-61. https://doi.org/10.1590/S0004-282X2009000100015
Pernon, M., Assal, F., Kodrasi, I. ve Laganaro, M. (2022). Perceptual classification of motor speech disorders: The role of severity, speech task, and listener's expertise. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 65(8), 2727-2747. https://doi.org/10.1044/2022_JSLHR-21-00519
Pierce, J., Cotton, S. ve Perry, A. (2013). Alternating and sequential motion rates in older adults. International Journal of Language & Communication Disorders, 48(3), 257-264. https://doi.org/10.1111/1460-6984.12001
Portnoy, R. A. ve Aronson, A. E. (1982). Diadochokinetic syllable rate and regularity in normal and in spastic and ataxic dysarthric subjects. Journal of Speech and Hearing Disorders, 47(3), 324-328. https://doi.org/10.1044/jshd.4703.324
Prathanee, B. (1998). Oral diadochokinetic rate in adults. Journal of the Medical Association of Thailand, 81(10), 784-788.
Ptacek, P. H., Sander, E. K., Maloney, W. H. ve Jackson, C. C. (1966). Phonatory and related changes with advanced age. Journal of Speech and Hearing Research, 9(3), 353-360. https://doi.org/10.1044/jshr.0903.353
Rajtar-Zembaty, A., Przewoźnik, D., Bober-Płonka, B., Starowicz-Filip, A., Rajtar-Zembaty, J., Nowak, R. ve Przewłocki, R. (2015). Application of the Trail Making Test in the assessment of cognitive flexibility in patients with speech disorders after ischaemic cerebral stroke. Aktualności Neurologiczne, 15(1), 11-17. https://doi.org/10.15557/AN.2015.0002
Shirobe, M., Edahiro, A., Motokawa, K., Morishita, S., Motohashi, Y., Matsubara, C., Iwasaki, M., Watanabe, Y. ve Hirano, H. (2024). Feasibility of oral function evaluation according to dementia severity in older adults with Alzheimer's disease. Nutrients, 16(7), 992. https://doi.org/10.3390/nu16070992
Solomon, N. P., Brungart, D. S., Wince, J. R., Abramowitz, J. C., Eitel, M. M., Cohen, J., Lippa, S. M., Brickell, T. A., French, L. M. ve Lange, R. T. (2021). Syllabic diadochokinesis in adults with and without traumatic brain injury: Severity, stability, and speech considerations. American Journal of Speech-Language Pathology, 30(3S), 1400-1409. https://doi.org/10.1044/2020_AJSLP-20-00158
Spencer, K. A. ve Brown, K. A. (2018). Dysarthria following stroke. Seminars in Speech and Language, 39(1), 15-24. https://doi.org/10.1055/s-0037-1608852
Torre, P. ve Barlow, J. A. (2009). Age-related changes in acoustic characteristics of adult speech. Journal of Communication Disorders, 42(5), 324-333. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2009.03.001
Tourville, J. A. ve Guenther, F. H. (2011). The DIVA model: A neural theory of speech acquisition and production. Language and Cognitive Processes, 26(7), 952-981. https://doi.org/10.1080/01690960903498424
Urban, P., Rolke, R., Wicht, S., Keilmann, A., Stoeter, P., Hopf, H. ve Dieterich, M. (2006). Left-hemispheric dominance for articulation: A prospective study on acute ischaemic dysarthria at different localizations. Brain, 129(3), 767-777. https://doi.org/10.1093/brain/awh708
Wang, Y. T., Kent, R. D., Duffy, J. R., Thomas, J. E. ve Weismer, G. (2004). Alternating motion rate as an index of speech motor disorder in traumatic brain injury. Clinical Linguistics & Phonetics, 18(1), 57-84. https://doi.org/10.1080/02699200310001596160
Wang, Y. T., Kent, R. D., Duffy, J. R. ve Thomas, J. E. (2009). Analysis of diadochokinesis in ataxic dysarthria using the motor speech profile program. Folia Phoniatrica et Logopaedica, 61(1), 1-11. https://doi.org/10.1159/000184539
Wannberg, P., Schalling, E. ve Hartelius, L. (2016). Perceptual assessment of dysarthria: Comparison of a general and a detailed assessment protocol. Logopedics Phoniatrics Vocology, 41(4), 159-167. https://doi.org/10.3109/14015439.2015.1069889
Weismer, G., Jeng, J. Y., Laures, J. S., Kent, R. D. ve Kent, J. F. (2001). Acoustic and intelligibility characteristics of sentence production in neurogenic speech disorders. Folia Phoniatrica et Logopaedica, 53(1), 1-18. https://doi.org/10.1159/000052649
Williams, P. ve Stackhouse, J. (2000). Rate, accuracy and consistency: Diadochokinetic performance of young, normally developing children. Clinical Linguistics & Phonetics, 14(4), 267-293. https://doi.org/10.1080/02699200050023985
Ziegler, W. (2002). Task-related factors in oral motor control: Speech and oral diadochokinesis in dysarthria and apraxia of speech. Brain and Language, 80(3), 556-575. https://doi.org/10.1006/brln.2001.2614
Ziegler, W. ve Ackermann, H. (2013). Neuromotor speech impairment: It's all in the talking. Folia Phoniatrica et Logopaedica, 65(2), 55-67. https://doi.org/10.1159/000353855
Ziegler, W. ve von Cramon, D. (1986). Spastic dysarthria after acquired brain injury: An acoustic study. British Journal of Disorders of Communication, 21(2), 173-187. https://doi.org/10.3109/13682828609012275
Ziegler, W. ve Wessel, K. (1996). Speech timing in ataxic disorders: Sentence production and rapid repetitive articulation. Neurology, 47(1), 208-214. https://doi.org/10.1212/WNL.47.1.208

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Konuşma Patolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Süleyman Kocaoğlu ^*
0000-0002-2176-0354
Türkiye

Elçin Tadıhan Özkan
0000-0003-3154-5305
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

5 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

10 Mart 2026

Kabul Tarihi

20 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.58563/dkyad.1906583.2026.2.3

IZ

https://izlik.org/JA48FM36TG

APA

Kocaoğlu, S., & Tadıhan Özkan, E. (2026). İnme Sonrası Üst Motor Nöron Dizartrisi Alt Tiplerinde Diadokokinetik Hız Ölçümleri. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, 2, 239-261. https://doi.org/10.58563/dkyad.1906583.2026.2.3

AMA

1.Kocaoğlu S, Tadıhan Özkan E. İnme Sonrası Üst Motor Nöron Dizartrisi Alt Tiplerinde Diadokokinetik Hız Ölçümleri. DKYAD. 2026;(2):239-261. doi:10.58563/dkyad.1906583.2026.2.3

Chicago

Kocaoğlu, Süleyman, ve Elçin Tadıhan Özkan. 2026. “İnme Sonrası Üst Motor Nöron Dizartrisi Alt Tiplerinde Diadokokinetik Hız Ölçümleri”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, sy 2: 239-61. https://doi.org/10.58563/dkyad.1906583.2026.2.3.

EndNote

Kocaoğlu S, Tadıhan Özkan E (01 Ağustos 2026) İnme Sonrası Üst Motor Nöron Dizartrisi Alt Tiplerinde Diadokokinetik Hız Ölçümleri. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi 2 239–261.

IEEE

[1]S. Kocaoğlu ve E. Tadıhan Özkan, “İnme Sonrası Üst Motor Nöron Dizartrisi Alt Tiplerinde Diadokokinetik Hız Ölçümleri”, DKYAD, sy 2, ss. 239–261, Ağu. 2026, doi: 10.58563/dkyad.1906583.2026.2.3.

ISNAD

Kocaoğlu, Süleyman - Tadıhan Özkan, Elçin. “İnme Sonrası Üst Motor Nöron Dizartrisi Alt Tiplerinde Diadokokinetik Hız Ölçümleri”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi. 2 (01 Ağustos 2026): 239-261. https://doi.org/10.58563/dkyad.1906583.2026.2.3.

JAMA

1.Kocaoğlu S, Tadıhan Özkan E. İnme Sonrası Üst Motor Nöron Dizartrisi Alt Tiplerinde Diadokokinetik Hız Ölçümleri. DKYAD. 2026;:239–261.

MLA

Kocaoğlu, Süleyman, ve Elçin Tadıhan Özkan. “İnme Sonrası Üst Motor Nöron Dizartrisi Alt Tiplerinde Diadokokinetik Hız Ölçümleri”. Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, sy 2, Ağustos 2026, ss. 239-61, doi:10.58563/dkyad.1906583.2026.2.3.

Vancouver

1.Süleyman Kocaoğlu, Elçin Tadıhan Özkan. İnme Sonrası Üst Motor Nöron Dizartrisi Alt Tiplerinde Diadokokinetik Hız Ölçümleri. DKYAD. 01 Ağustos 2026;(2):239-61. doi:10.58563/dkyad.1906583.2026.2.3

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi (DKYAD) Yazım Kuralları

Formlar bölümünde dergi yazım kurallarına göre düzenlenmiş makale şablonunu kullanarak makalenizi düzenleyebilirsiniz.

Önemli: Hakemlerin makale metni üzerinde not alabilmesi ve çalışmalarınızın çift-kör hakemlik sürecine girebilmesi için lütfen makale metninizi word (.doc veya .docx) formatında DergiPark sistemine yükleyiniz.

Başlık Sayfası
Yazarlar isimleri, kimlik bilgileri ve iletişim adreslerini ayrı bir sayfaya yazmalıdırlar. Yazının diğer bölümlerinde yazar/ların kimliği ile ilgi bir bilgi bulunmamalıdır. Teşekkür bilgisi var ise, bu sayfada belirtebilirsiniz.

Başlık sayfası ayrı bir sayfa olmalıdır. Başlık sayfasında yazar isimleri Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, kalın ve sayfaya ortalanmış şekilde yazılmalıdır. Birden fazla yazar olduğunda aralara virgül konularak yazar isimleri verilmeli ve sorumlu yazar belirtilmelidir. Yazar/lara ait isim, kurum bilgileri ile adres, e-posta ve ORCID kimliklerini içeren iletişim bilgileri ayrı bir başlık sayfası olarak sunulmalıdır.

Genel İlkeler
1. Yazılar, A4 boyutlarındaki kağıda alttan, üstten, sağdan ve soldan 2.5 cm boşluk bırakılarak çift aralıklı, iki yana yaslı şekilde ve tek sütun olarak hazırlanmalıdır.
2. Metin, Times New Roman yazı karakteriyle, 14 punto yazılmalıdır. Başlık, Türkçe-İngilizce özet, tablo ve şekillerle ilgili açıklamalar için ilgili bölümlere bakınız.
3. Her paragraf sekmesinde ilk satırın başında 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılmalıdır (Türkçe ve İngilizce özet hariç)
4. Yazıların uzunluğu kaynakça kısmı dahil olmak üzere 10000 sözcüğü geçmemelidir. Türkçe yazılarda Türkçe özet 300 sözcüğü geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır Bu yazılarda genişletilmiş İngilizce özet, sözcük sayısı açısından Türkçe metnin en az %40’ını içermelidir. İngilizce yazılarda ise İngilizce özet 300 sözcüğü geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır. Bu yazılarda genişletilmiş Türkçe özet, sözcük sayısı açısından İngilizce metnin en az %40’ını içermelidir (detaylı bilgi için bkz. 26.03.2025 tarihli duyuru). Makalenin özetleri DergiPark sistemine aktarılırken kullanılan Öz başlığı altındaki kutucuğa yazılabilecek karakter sınırı sistem tarafından 5000 olarak ayarlanmıştır. Bu teknik sorun nedeniyle, metin içindeki özetinizi 5000 karakter sınırına uyacak şekilde düzenleyerek sisteme yüklemeniz gerekmektedir. Makale metni üzerinde bir düzenleme yapmanıza gerek yoktur. Kısaca, genişletilmiş özetinizin iki versiyonu olmalıdır: Biri makale metni üzerindeki %40’lık hesaba göre yazılan, diğeri ise sisteme yüklemek için 5000 karaktere kısaltılmış versiyon.
5. Yazılar başlık sayfası, yazar bilgileri, Türkçe özet, genişletilmiş İngilizce özet, anahtar kelimeler, ana metin, kaynaklar bölümlerini içermelidir.
6. Araştırma makalelerinde ana metin, sırasıyla, giriş, yöntem, bulgular ve tartışma kısımlarından oluşmalıdır. Tablolar ve şekiller yazının en sonuna eklenmeli, ancak, metin içinde tablo numaraları ile yerleri belirtilmelidir. Tablolar metin içinde verildikleri sıra ile numaralandırılmalıdırlar.
7. Başlık Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, kalın ve sayfaya ortalanmış şekilde ve sözcüklerin ilk harfi büyük olarak yazılmalıdır.
8. Çalışma bir projeden veya tezden üretilmişse ya da daha önce sunulmuşsa başlığın sonuna dipnot konularak açıklanmalıdır.
9. Türkçe ve İngilizce özet için özet metni, anahtar kelimeler Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto ve iki yana yaslı yazılmalıdır. Anahtar kelimeler en az beş, en fazla yedi sözcükten oluşmalıdır; küçük harflerle, aralarına virgül konularak verilmelidir. Anahtar kelimeler ifadesi italik ve 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılarak girintili şekilde yazılmalıdır. Örnek:
Anahtar kelimeler: dil bozukluğu, TODİL, erken müdahale, ebeveyn, işbirliği
10. İngilizce özet “Purpose”, “Method”, “Results”, “Conclusion” başlıkları altında düzenlenmelidir.
11. Türkçe ve İngilizce özetten sonra ana metin yeni bir sayfadan başlamalıdır.
12. Başlıklandırma formatı aşağıdaki gibi oluşturulmalıdır.
• Tüm ana başlıklar (örn., giriş, yöntem) ilk harfi büyük, kalın, düz yazı tipiyle ve ortalanmış,
• Birinci alt başlıklar (örn., katılımcılar, veri analizi) ilk harfi büyük, kalın ve sola yaslı,
• İkinci alt başlıklar ilk harfi büyük, kalın, italik ve sola yaslı,
• Üçüncü alt başlıklar ilk harfi büyük, kalın, 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılarak girintili,
• Dördüncü alt başlıklar, ilk harfi büyük, kalın, italik, 1.25 cm (bir tab) boşluk bırakılarak girintili
13. Kaynakların yazımı yeni bir sayfadan başlamalıdır. Metin içinde ve kaynakçada Amerikan Psikologlar Birliği tarafından yayınlanan “Publication Manual of American Psychological Association (APA) (7. baskı) adlı kitapta belirtilen yazım kuralları uygulanmalıdır.
14. Metin içerisinde verilen her kaynak kaynakça listesinde, aynı şekilde kaynakçada verilmiş olan her kaynak metnin içinde verilmiş olmalıdır.
15. Makaleye ilişkin eklerin olması durumunda kaynakçadan sonra “Ekler” başlığı altında verilmelidir. Ek-1, Ek-2 şeklinde numaralandırma kullanılarak, eke ilişkin başlık verilmelidir. Örnek; Ek-1: Okuma metni

Metin içinde atıf türleri aşağıdaki biçimlerde yapılabilir:
1. Topbaş (2006) sesletim yeterliğini, bireyin konuşmada yer alan organlarının ardışık, uyumlu hareketleriyle belirli bir dile ait konuşma seslerini doğru telaffuz etme becerisi olarak tanımlamaktadır.
2. Sesletim bozuklukları da, konuşma seslerinin çıkartılış yeri, biçimi, hızı, zamanlaması ve basıncının hatalı üretimine dayalı sorunlardır. (Topbaş, 2006).
3. Topbaş’in 2006’da yaptığı çalışmaya göre ise sesbilgisel yeterlik, konuşma seslerini dil bağlamında kurallara uygun kullanmayı bilme becerisidir.

Atıf Türü	Esere Yapılan İlk Atıf	Aynı Esere Yapılan Diğer Atıflar	Parantez Formatında Esere Yapılan İlk Atıf	Parantez Formatında Aynı Esere Yapılan Diğer Atıflar
Bir yazarlı	Topbaş (2009)	Topbaş (2009)	(Topbaş, 2009)	(Topbaş, 2009)
İki yazarlı	Topbaş ve Maviş (2009)	Topbaş ve Maviş (2009)	(Topbaş & Maviş, 2009)	(Topbaş & Maviş, 2009)
Üç yazarlı	Topbaş ve ark., (2009)	Topbaş ve ark., (2009)	(Topbaş ve ark., 2009)	(Topbaş ve ark., 2009)
Dört yazarlı	Topbaş ve ark., (2006)	Topbaş ve ark., (2006)	(Topbaş ve ark., 2006)	(Topbaş ve ark., 2006)
Beş yazarlı	Topbaş ve ark., (2006)	Topbaş ve ark., (2006)	(Topbaş ve ark., 2006)	(Topbaş ve ark., 2006)
Altı veya daha fazla yazarlı	Topbaş ve ark., (2006)	Topbaş ve ark., (2006)	(Topbaş ve ark., 2006)	(Topbaş ve ark., 2006)
Kurum adı (kısaltmalı)	Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği (DKTD, 2006)	DKTD (2006)	(Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği [DKTD], 2006)	(DKTD, 2006)
Kurum adı (kısaltmasız)	Anadolu Üniversitesi (2007)	Anadolu Üniversitesi (2007)	(Anadolu Üniversitesi, 2007)	(Anadolu Üniversitesi, 2007)

Tablolar ve Şekiller

1. Tablo başlığı tablo numarası ile birlikte tablonun üstünde olmalıdır.
2. Tablo numaraları, tablo başlığı ve tablo içerisindeki metin sola dayalı, Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, tek satır aralığıyla yazılmalıdır.
3. Tablo numaraları ilk harfi büyük, tablo başlıkları italik ve ilk harfler büyük olarak yazılmalıdır.
4. Tablo adından önce ve tablonun kendisinden sonra bir satır boşluk (enter) bırakılmalıdır.
5. Metin içerisinde “Tablo 1’de gösterildiği üzere” gibi bir ifade ile tablodan mutlaka bahsedilmeli, sonrasında tablo verilmelidir.
6. Şekil başlığı şekil numarası ile birlikte şeklin altında olmalıdır.
7. Şekil numaraları ve şekil başlığı sola dayalı, Times New Roman yazı karakteriyle 12 punto, yazılmalıdır.
8. Şekil numaraları ve şekil başlıkları ilk harfi büyük ve italik olarak yazılmalıdır.
9. Şekil adından önce ve şeklin kendisinden sonra bir satır boşluk (enter) bırakılmalıdır.
10. Metin içerisinde “Şekil 1’de gösterildiği üzere” gibi bir ifade ile şekilden mutlaka bahsedilmeli, sonrasında şekil verilmelidir.
11. Eğer şekil başka bir kaynaktan alınıyor ise mutlaka atıf sayfa numarası ile birlikte verilmelidir.

Kaynaklar
1. Kaynaklar alfabetik sırayla verilmelidir. Soyadların aynı olması durumunda isimlerin baş harfleri dikkate alınır.
2. Kaynakça yazımında paragraf sekmesinde girintiler bölümünde, sağ ve sol alanı 0, özel sekmesi asılı ve 1.25 cm (1 tab) olarak yapılmalıdır.
3. Times New Roman yazı karakteriyle 10 punto, çift satır aralığı ile ve iki yana yaslı yazılmalıdır.
4. Kaynakça gösterimi ile ilgili örnekler aşağıda sunulmuştur. Daha ayrıntılı bilgi almak için Amerikan Psikologlar Birliği tarafından yayınlanan “Publication Manual of American Psychological Association (APA) (7. baskı) adlı kitapta belirtilen yazım kurallarına bakınız.

Makale	Vuolo, J. ve Goffman, L. (2020). Vowel accuracy and segmental variability differentiate children with developmental language disorder in nonword repetition. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 63(12), 3897-4332. https://doi.org/10.1044/2020_JSLHR-20-00166
Kitap	Erkuş, A. (2014). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme I: temel kavramlar ve işlemler (2. baskı). Pegem Akademi Yayınları.
Kitap içinde bölüm	Topbaş, S. (2011). Sesbilgisel Gelişim. S. Topbaş (Ed.), Dil ve Kavram Gelişimi (5. baskı) içinde (s. 75-108). Kök Yayıncılık.
Tez	Ünal, Ö. (2011). Rezonans bozukluklarının nazometrik değerlendirmesi: 4-18 yaş aralığındaki bireyler için Türkçe norm çalışması [Yayınlanmamış Doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir
İnternetten alınan kaynak	Britton, L. (2021, Ocak 9). Why does the impact of COVID-19 feel so hard for many SLTs? RCSLT Home. https://www.rcslt.org/covid-case-studies/impact-of-covid-19-hard-for-many-slts/

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

DKYAD Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi (DKYAD) dil ve konuşmanın normal gelişimi, bozuklukları, değerlendirme ve terapisi ve dil ve konuşma terapisi alanındaki diğer konuları ile ilgili çalışmaları yayımlayan, çift-kör hakemlik ilkelerini temel alan açık erişimli bir akademik dergidir. Türkiye’deki Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği’nin (DKTD) bir yayınıdır. DKYAD’a çalışmaların gönderilmesi, değerlendirilmesi, kabulü ya da yayımlanması gibi hiçbir aşamasında DKYAD herhangi bir ücret talep etmemektedir.

DKYAD açık erişimli bir dergi olup, içeriğine anında açık erişim sağlar. Yayınlanan makalelerine Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0) lisansını uygular. Yazarlar makalelerini yayınlanmak üzere teslim ettiklerinde, CC BY-NC-ND lisansının çalışmalarına uygulanmasını kabul eder. Bu Açık Erişim Lisansı kapsamında yazarlar, yazar ve orijinal kaynağa uygun şekilde atıfta bulunulduğu sürece herkesin makalelerinin içeriğini ticari olmayan amaçlarla ücretsiz olarak okuyabileceğini, indirebileceğini, kopyalayabileceğini, yazdırabileceğini, dağıtabileceğini veya yeniden kullanabileceğini kabul eder.

DKYAD’da yayımlanan tüm çalışmaların en üst etik standartlarda olması hedeflenmektedir. Bunun için COPE (Yayın Etiği Komitesi) tarafından hazırlanan Yürütme Kılavuzu (Code of Conduct) ve Uygulama Rehberi’nin (Best Practice Guidelines) izlenmesi benimsenmiştir. Gerekli koşulların sağlanmasında yazar, baş editör, yardımcı editör, hakem, dergi yönetimi ve yayıncı olmak üzere tüm tarafların sorumlulukları bulunmaktadır. Editörlerin Cope Rehberi'ni (Cope Guidance for Editors) takip etmesi; Hakemlerin ise Etik Rehberi'ni (COPE Ethical Guidelines for Peer Reviewers) incelemesi ve rehberde belirtilen hususlara dikkat etmesi beklenmektedir.

Bu ilkeler kapsamında:

Yayın Kurulu ve Editörlerin sorumlulukları

· Editörler bir makaleyi kabul veya reddetmek için her türlü sorumluluk ve yetkiye sahiptir.

· Sadece DKYAD'ın konu ve ölçütlerine uygun makaleler kabul edilmelidir.

· Editörler kabul veya reddettikleri makaleler ile çıkar çatışması içinde bulunmamalıdırlar.

· Tarafsızlık ve gizlilik ilkelerine sadık kalınmalı, reddedilen makalelerin ve makaleler yayınlanmadan önce hakemlerin isimleri ve makaledeki bilgiler saklı tutulmalıdır.

· İntihal ve sahte veriye engel olunmalıdır.

Yazarların sorumlulukları

· Öncelikle yazarlardan özgün çalışmaları ile DKYAD’a başvurması beklenmektedir.

· Yazarlar makalelerini yayınlanmak üzere teslim ettiklerinde, Creative Commons BY-NC-ND 4.0 lisansının çalışmalarına uygulanmasını kabul eder. Bu Açık Erişim Lisansı kapsamında yazarlar, yazar ve orijinal kaynağa uygun şekilde atıfta bulunulduğu sürece herkesin makalelerinin içeriğini ticari olmayan amaçlarla ücretsiz olarak okuyabileceğini, indirebileceğini, kopyalayabileceğini, yazdırabileceğini, dağıtabileceğini veya yeniden kullanabileceğini kabul eder.

· Yazarlar ayrıca, gönderdikleri çalışmalarının orijinal bir çalışma olduğunu; başka bir akademik derginin değerlendirme sürecinde olmadığını; çalışmada bulunan metin, şekil ve diğer dokümanların farklı şahıslara ait olan Telif Haklarını ihlal etmediğini; derginin CC BY-NC-ND lisansı kapsamında sahip olduğu münhasır olmayan haklara ek olarak çalışmanın ticari kullanımı, çalışmanın elektronik ve basılı olarak yayınlanması, yeniden yayınlanması ve içeriğinin dağıtımına izin verdiğini, Telif Hakkı ve Yayıncılık Politikası Onay Formu'nu imzalayarak teyit etmelidir. Bu maddelerin yanında, Yazarlar CC BY-NC-ND lisansı kapsamında çalışmalarına dair telif hakkı dahil bütün patent ve tescilli haklarının kendilerinde saklı olduğunu onaylamalıdır. Ayrıca, çalışma ile ilgili olası etik ihlallerde ya da varılan sonuçlarda ve sunulan önerilerde bütün sorumluluğun yazarlarda olduğu da bu formda taahhüt edilmelidir (Bkz. DKYAD-Telif Hakkı ve Yayıncılık Politikası Onay Formu).

· Çalışmada bilimsel ve mesleki açıdan katkı sağlayan tüm kişiler yazar olarak belirtilmelidir. Yazarların katkıları, yapılan katkının içeriği ve oranı gibi tüm detaylarıyla açıklanmalıdır (Bkz. DKYAD-Yazar Katkı Formu).

· Doğrudan ya da dolaylı alınan kurumsal destekler de açıkça belirtilmelidir. Yazarlar olası bir çıkar çatışması veya ilişkisine karşı tüm bu durumları açıkça ifade etmelidirler (Bkz. DKYAD-Çıkar Çatışması Beyanı).

· ‘İnsan’ faktörünü ele alan tüm çalışmalar için Helsinki Bildirisi’ne uygunluk açısından etik kurul onayı alınması gereklidir (https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki-ethical-principles-for-medical-research-involving-human-subjects/). Yazarlar çalışmalarına ilişkin verilerin kullanımına dair haklara sahip olmalıdırlar. Ancak, veri topladıkları katılımcılardan ‘bilgilendirilmiş onam’ almalıdırlar. Tüm bu prosedürlere ilişkin bilgiler Yöntem başlığı altında ayrıntılı şekilde açıklanmalıdır.

· Yazarlar yararlandıkları tüm kaynaklara eksiksiz ve doğru şekilde atıf yapmalıdır. Tüm çalışma metni iThenticate ya da Turnitin gibi intihal yazılımlarıyla incelenmektedir ve maksimum benzerlik oranı %20 olarak kabul edilmektedir. Daha fazla bilgi için lütfen İntihal Kontrolü Politikası sayfasını inceleyin.

. Ayrıca yazarlar çalışmanın değerlendirme sürecinde saydamlığın sağlanması açısından ham verileri ya da istatistiksel analizlere ilişkin çıktıları da sunmaya hazır olmalıdırlar.

Hakemlerin sorumlulukları

· Hakemler çift-kör hakem değerlendirme sürecini benimser ve bu sürecin gerekliliklerini yerine getirirler.

· Hakemlik teklifi sunulduğunda, makul bir zaman aralığında, olumlu ya da olumsuz yanıt vermelidirler.

· Çalışmanın konusuna dair uzmanlıkları yoksa bunu açıklamakla yükümlüdürler.

· Hakemler, yazıyla ilgili bir çıkar çatışması içinde iseler, yazıyı incelemekten kaçınmalıdırlar. Örneğin, benzer bir çalışmayı kendileri hazırlamakta iseler değerlendirmeyi reddetmelidirler.

· Hakemler, inceledikleri makalelerde intihal fark ettiklerinde, editörlere bilgi vermekle sorumludurlar.

· Hakemler, değerlendirilen yazı yayınlanmadan önce, söz konusu yazıda bulunan bilgileri kullanmamalıdırlar.

· Adil ve tarafsız bir değerlendirme yapamayacağını düşünürse bunu bildirmelidir.