TEFSİR'DE İŞÂRET VE İSFAHANLI ALİ B. YAHYÂ ESSEMERKANDÎ Ö. 1456 'NİN BAHRU'L-ULÛM'UNDAKİ İŞÂRÎ YAKLAŞIMI

Öz

Bu makalede, Seyyid Alâeddîn Ali b. Yahyâ es-Semerkandî’ye ait Bahru’lUlûm adlı tefsîrin Süleymaniye Kütüphanesi’ndeki Kılıç Ali Paşa Bölümü 106109 numaralarda ve Laleli Bölümü 98 numarada kayıtlı el yazma varaklar esas alınmıştır. Bazı sûfî metinlerde yeralan şaz ifadeler bir yana tasavvuf, kültür dünyamızda temel bir yere sahiptir ve önemsiz addedilemez. Tasavvuf araştırmaları olmadan İslâm kültürünün derinlerine nüfuz etmek mümkün değildir. Bu nedenle Ankara’nın kültürel köklerini tanımak için tasavvuf araştırmalarına bilhassa Ankara'da medfun İsfahanlı Ali Semerkandî ö. 1456 'nin eserleri üzerindeki araştırmalara ihtiyaç vardır

Anahtar Kelimeler

• İşâret, Te'vîl, İşârî/Tasavvufî Tefsîr, Sembolizm, Bahru'l-Ulûm, Ali Semerkandî.

TEFSİR'DE İŞÂRET VE İSFAHANLI ALİ B. YAHYÂ ESSEMERKANDÎ Ö. 1456 'NİN BAHRU'L-ULÛM'UNDAKİ İŞÂRÎ YAKLAŞIMI

Öz

This study has been done from the recorded pages of the Bahru’lUlûm in Süleymaniye Library, Kılıç Ali Paşa and Laleli section. There are different copies of the book in the libraries of the world. The work has not been transcribed, except verses. Some pages have been deformed and there are errors of mustansih. The book is written in the scientific and mystic language. The author probably wrote the Bahru’l-Ulûm for his students. Despite so many centuries have passed since the full translation into the Ottoman or Turkish language have been performed. One input and four-part work, buried in the Turkish capital is known of the work will contribute to a valuable Sûfîs brought by the body. I hope that carries the values at the heart of geography as it unfolds, fertile lands of Anatolia to the field of İslâmic sciences with the fact that what is revealed valuable treasures

Kaynakça

1. Albânî, Nasiruddin; Sahihu't-Terğib ve't-Terhîb, Maarif Yay, Riyad, h. 1412
2. Cebecioğlu, Ethem; Seheriyât, Erkam Matbaası, İstanbul, 2010.
3. Cerrahoğlu, İsmail; Tefsir Tarihi, Fecr Yayınları, Ankara, 1996.
4. Gener, Cihangir; Ezoterik/Batınî Doktrinler Tarihi, Beyaz Yayınları, Ankara, 2012.
5. Hânî, Muhammed b. Abdullah; Behcetü’s-Seniyye, Çev. A.Akçiçek, Gonca Yayınları, İstanbul. 1976.
6. Hafacî, M.Abdulmünim; El-Edebu fi't-Turâsi's-Sûfî, Mektebetü Ğarîb, Kahire, trz.
7. Hammâdî, Muhammed; Bâtınîlerin ve Karmâtîlerin İçyüzü, Çev.İ.H.Erzen, DİB Yayınları, Ankara, 1948.
8. Hamade, Hüseyin Salih; Mebahis fi Fehmi'l-Kurân, Daru'ul-Hücceti'l-Beydâ, Beyrut, 2008.

9. İbn Faris, Mücmelü’l-Lüğa, Müessese Risale, Irak, 1989.
10. İmam Gazalî, İhyay-ı Ulûmi’d-Din, Çile Yayınları, İstanbul, 1987.
11. İbn Arabî, Muhyiddin; Şeceretu’l-Kevn, Bahar Yayınları, Çev. A. Akçiçek, İstanbul 1996.
12. Karamânî, Cemal Halife; Menakıb-ı Ali Semerkandî, Yazma Nüsha, DİB Merkez Kütüphanesi.
13. Küçük, Osman Nuri; Mevlânâ'ya Göre Manevî Gelişim, İnsan Yayınları, İstanbul, 2006.
14. Mevlânâ Celaleddin-i Rûmî, Mesnevî-yi Mânevî, Çev. Tahiru’l-Mevlevî, Selam Yayınları, İstanbul, 1963.
15. Schimmel, Annemarie; İslâm’ın Mistik Boyutları, Kabalcı Yayınları, İstanbul 2001.
16. Semerkandî, Ali b. Yahya; Bahru’l-Ulûm, Süleymaniye Kütüphanesi, KAP Böl. 106-109 No Envanterli Yazma Nüsha.
17. Suyutî, Celâleddin; el-İtkan fi Ulûmî’l-Kur’ân, Buğa Yayınları, trz. 95 İsra 84. 96 Ra’d 17.
18. bkz. Meclisî, Biharu’l-Envar, İslâmiye Yay., 1384, C.1, s. 37.
19. Şâtıbî; Ebu İshak İbrahim b. Mûsâ, el-Muvafakât, Daru İbni'l-Kayyim, 2003.
20. Şimşek, M. Sait; Günümüz Tefsir Problemleri, Esra Yayınları, İstanbul, 1997.
21. Topbaş, Osman Nuri; İman’dan İhsan’a Tasavvuf, Erkam Yay., İstanbul, 2002.
22. Uludağ, Süleyman; Tasavvuf’ta Usûl Meselesi, Metodoloji, Toplantı Notları, Ensar Neşriyat, İstanbul, 2005.
23. Zehebî, M. Hüseyin; et-Tefsîr ve'l-Müfessirûn, Vehbe Yayınları, Kahire, 1992.
24. Zerkânî, M. Abdülazim; Menâhilü’l-İrfân fî Ulûmi’l-Kur’ân, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 1988.
25. Zerkeşî, Bedrüddîn Muhammed; el-Burhân fî Ulûmi’l-Kur’ân, Beyrut, 1415/1994.