EURO/TL VOLATİLİTESİNİN TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ TİCARET PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: AMPİRİK BULGULAR

Öz

Bu çalışmada; 1996-2011 döneminde, Euro/TL kurundaki dalgalanmaların Türkiye-AB ticaretini nasıl etkilediği araştırılmıştır. Bu bağlamda, öncelikle Philips-Perron ve KPSS birim kök testleri ve daha sonra da, Zivot-Andrews ve Lee- Strazicich yapısal kırılma testleri gerçekleştirilmiştir. Son olarak ise, değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek amacıyla Dolado-Lütkepohl Granger nedensellik testi uygulanmış ve Türkiye-AB ticaretinde çift yönlü nedensellik tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dış Ticaret, Euro/TL, Zivot-Andrews, Lee-Strazicich, Dolodo-Lutkepohl-Granger

THE EFFECTS OF EURO/TL VOLATILITY ON THE PERFORMANCE OF TURKEY - EUROPEAN UNION TRADE: EMPIRICAL EVIDENCE

Öz

In this study the effect of Euro/TL exchange rate fluctuations on Turkey-EU trade is analyzed for 1996-2011 period. In this context, the PhilipsPerron and KPSS unit root tests are carried out first. In addition, the Zivot-Andrews and Lee-Strazicich structural break tests were also performed. Finally, DoladoLutkepohl Granger causality test was applied in order to determine the direction of the relationship between the variables. The tests revealed a bi-directional causality in Turkey-EU trade

Anahtar Kelimeler

• Foreign Trade, Euro/TL, Zivot-Andrews, Lee- Strazicich, DolodoLutkepohl-Granger

Kaynakça

1. ACARAVCI, A., ÖZTÜRK, İ. (2002). Döviz kurundaki değişkenliğin Türkiye ihracatı üzerine etkisi: ampirik bir çalışma. Review of Social, Economic and Business Studies. Vol. 2, ss. 197-206.
2. BOOTH, G. G., CİNER, C. (2005). German dominance in the European Monetary System: a reprise using robust wald tests. Applied Economics Letters. Cilt: 12.
3. CIARRETA, A., ZARRAGA, A. (2009). Electricity consumption and economic growth: evidence from Spain. Applied Economics Letter. Vol. 18, ss:1-36.
4. DOLADO, J.J., LUTKEPOHL, H. (1996). Making Wald test work for cointegrated VAR systems. Econometric Reviews. Vol. 15, ss. 369-386.
5. EGE, İ., NAZLIOĞLU, Ş., BAYRAKDAROĞLU, A. (2008). Financial development and economic growth: cointegration and causality analysis for the case of Turkey. Management and Administration Research Center. Working Paper No: 2008-04, ss. 1-15.
6. ENDERS, W. (2004). Applied econometric time series. John Wiley ve Sons Ltd. England.
7. KÖSE, N., AY, A., TOPALLI, N. (2008). Döviz kuru oynaklığının ihracata etkisi: Türkiye örneği (1995-2008). Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. Cilt: 10, Sayı: 2, ss. 25-45.
8. KWAITKOWSKI, D., PHILLIPS, P.C.B., SCHMIDT, P. VE SHIN, Y. (1992). Testing the null hypothesis of stationarity against the alternative of a unit root: how sure are we that economic time series have a unit root?. Journal of Econometrics. Vol. 54. ss. 159–178.

9. LEE, J., STRAZICICH, M. C. (2002). Minimum LM unit root test with two structural breaks. Discussion Paper Check 02-20. Department of Economics, University of Central Florida, USA.
10. LEE, J., STRAZICICH, M. C. (2003). Minimum Lagrange multiplier unit root test with two structural breaks. The Review of Economics and Statistics, Cilt: 85, Sayı: 4.
11. LEE, J., STRAZICICH, M. C. (2004). Minimum LM unit root test with one structural break. Working Papers 04-17. Department of Economics, Appalachian State University.
12. LUTKEPOHL, H., KRATZIG, M. (2004). Applied time series econometrics (Themes in Modern Econometrics). Cambridge University Press.
13. NARAYAN, P.K., SMYTH, R. (2005). Electricity consumption, employment and real income in Australia: evidence from multivariate Granger causality tests. Energy Policy.Vol: 33, pp. 1109– 1116.
14. PHILLIPS, P.C.B. VE PERON, P., (1988), Testing for a unit root in time series regression. Biometrika. Vol. 75, ss. 335-346.
15. RAMAK, R., KORKMAZ, A. (2005). Reel döviz kuru ve dış ticaret dengesi ilişkisi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi. Sayı: 2, ss.11-29.
16. SAATÇİOGLU, C., KARACA, O. (2004). Döviz kuru belirsizliğinin ihracata etkisi: Türkiye örneği. Doğuş Üniversitesi Dergisi. Cilt: 5, Sayı: 2, ss. 183-195.
17. TARI, R., YILDIRIM, D.Ç. (2009). Döviz kuru belirsizliğinin ihracata etkisi: Türkiye için bir uygulama. Yönetim ve Ekonomi. Cilt: 16, Sayı: 2, ss. 95-105.
18. TCMB Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (2012). [Erişim Adresi]: http://evds.tcmb.gov.tr/, [Erişim tarihi]: 11.12.2012.
19. TEMURLENK, S., OLTULULAR, S. (2007). Türkiye’nin temel makro ekonomik değişkenlerinin bütünleşme dereceleri üzerine bir araştırma. VIII. Ulusal Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu. 24-25 Mayıs 2007, Malatya.
20. TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU (2012). Dış ticaret istatistikleri, [Erişim Adresi]: http://tuik.gov.tr, [Erişim Tarihi]: 11.12.2012.
21. VERGİL, H., YILDIRIM, E. (2006). AB-Türkiye Gümrük Birligi’nin Türkiye’nin rekabet gücü üzerindeki etkileri. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. Sayı: 26.
22. ZIVOT, E., ANDREWS, D. W. K. (1992). Further evidence on the great crash, the oil-price shock, and the unit-root hypothesis. Journal of Business and Economic Statistics. Temmuz 1992, Cilt: 10, No: 3.