TÜRKİYE’DE DİJİTAL BANKACILIK KULLANIMI AÇISINDAN KİŞİSEL VERİLERİN GİZLİLİK VE GÜVENLİĞİNE DAİR TUTUMLARIN ÖNEMİ
Öz
Bu çalışmanın amacı, İletişim Gizliliği Yönetimi Teorisi çerçevesinde Türkiye’deki bireylerin kişisel verilerin gizliliği ve güvenliği hakkındaki tutumları ile sosyoekonomik koşullarının dijital bankacılık kullanımlarına olan etkilerini sınıflandırmak ve incelemektir. Çalışmanın somut çıktıları, 2021 ve 2023 yılları için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından sağlanan Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması Mikro Veri Seti ile C5.0 karar ağacı algoritmasına dayanmaktadır. Sınıflandırma sonuçları, dijital bankacılık kullanım kararı üzerinde cinsiyet, eğitim ve dijitalleşme baskısı yaratan pandemi koşullarının etkilerine dikkat çekerken kişisel verilerin gizliliği ve güvenliği açısından ise şu üç önemli faktörü işaret etmektedir: Güvenlik kontrolü, gizlilik politikalarının okunması ve erişimin sınırlandırılması. İletişim Gizliliği Yönetim Teorisine göre bu faktörler, bireylerin dijital bankacılık kullanımlarının gizlilik sınırları, gizlilik kuralları ve kolektif koordinasyon örüntülerine bağlı olabileceğini göstermektedir. Bir bütün olarak elde edilen bulgular ışığında, dijital bankacılık kullanım tercihlerine odaklanan politika yapıcılara, dijital finansal okuryazarlık eğitimi gibi hem cinsiyet ile eğitim eşitsizliklerinin giderebilmesine hem de kişisel verilerin gizliliği ve güvenliğine dair prosedürlerin daha şeffaf bir şekilde anlaşılmasına katkı sunabilecek uygulamaların hedef odaklı ve sürdürülebilir bir şekilde hayata geçirilmesi tavsiye edilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aboobucker, I., ve Bao, Y. (2018). What obstruct customer acceptance of internet banking? Security and privacy, risk, trust and website usability and the role of moderators. The Journal of High Technology Management Research, 29(1), 109-123. https://doi.org/10.1016/j.hitech.2018.04.010
- Ahmed, F., Hussain, A., Khan, S. N., Malik, A. H., Asim, M., Ahmad, S., ... El-Affendi, M. (2024). Digital risk and financial inclusion: Balance between auxiliary innovation and protecting digital banking Customers. Risks, 12(8), 133. https://doi.org/10.3390/risks12080133
- Ahmetoğulları, K., ve Arabacı, N. (2022). Pandemi sonrası finansal yeteneklerin teknoloji kabul modeli ekseninde irdelenmesi: Katılım finans sektöründe dijital bankacılık üzerine bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(3), 2270-2289. https://doi.org/10.20491/isarder.2022.1501
- Ali, J., ve Ghildiyal, A. K. (2023). Socio-economic characteristics, mobile phone ownership and banking behaviour of individuals as determinants of digital financial inclusion in India. International Journal of Social Economics, 50(10), 1375-1392. https://doi.org/10.1108/IJSE-10-2022-0673
- Alkhowaiter, W. A. (2020). Digital payment and banking adoption research in Gulf countries: A systematic literature review. International Journal of Information Management, 53, 102102. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2020.102102
- Alnemer, H. A. (2022). Determinants of digital banking adoption in the Kingdom of Saudi Arabia: A technology acceptance model approach. Digital Business, 2(2), 100037. https://doi.org/10.1016/j.digbus.2022.100037
- Asmar, M. ve Tuqan, A. (2024). Integrating machine learning for sustaining cybersecurity in digital banks. Heliyon, 10(17), e37571. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e37571
- Bankuoru Egala, S., Boateng, D. ve Aboagye Mensah, S. (2021). To leave or retain? An interplay between quality digital banking services and customer satisfaction. International Journal of Bank Marketing, 39(7), 1420-1445. https://doi.org/10.1108/IJBM-02-2021-0072
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Finans
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gökhan Özbilge
*
0000-0002-9060-091X
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
23 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
10 Kasım 2025
Kabul Tarihi
10 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 1