Araştırma Makalesi

COVID-19 PANDEMİSİ İLE MÜCADELEDE AŞILARIN KÜRESEL KAMUSAL MAL ÇÖZÜMÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 23 Sayı: COVID-19 ÖZEL SAYISI 28 Mart 2022
PDF İndir
EN TR

COVID-19 PANDEMİSİ İLE MÜCADELEDE AŞILARIN KÜRESEL KAMUSAL MAL ÇÖZÜMÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

İnsanlığın elde ettiği bilimsel ve teknolojik birikimlerinden dolayı 21.yy’da bir virüsle baş edememesi pek muhtemel değildi. Ancak 2020 yılı tüm dünyaya yayılan Covid-19 pandemisi ile mücadele etmekle geçmiştir. Ülkelerin uyguladığı tüm tedbirler sadece virüsün belli bir süre yayılmasını önlemiştir. Virüsün etkinliğini kaybedebilmesi için en etkili yol şimdilik aşılar olarak gözükmektedir. Ancak yeterli ve dengeli bir aşılama yapılmadığı takdirde, bu durum pandeminin uzun süre devam etmesine neden olabilecektir. Bu çalışmada Covid-19 aşılarının kamu maliyesi açısından küresel kamusal mallar sınıfına dahil edilerek tedarik sorununun daha etkin ve insani bir şekilde çözülebileceği irdelenmiştir. Çalışmada öncelikle piyasa başarısızlıklarından olan kamu malları kavramı ve devamında küresel kamusal malların temel felsefesi ortaya konulmuştur. Daha sonra Covid-19 pandemisinin küresel ölçekte etkileri ele alınıp, küresel kamusal mallardan sağlık sınıfına dahil olduğu belirtilmiştir. Pandeminin dünyada sosyoekonomik tahribatları ve yıkıcı etkileri veriler ışığında ortaya konulmuştur. Sonuç olarak Covid-19 aşılarının özel mal yerine küresel kamu malı olarak kabul edilmesinin pandeminin etkilerinin en aza indirilmesinde en etkili yöntemlerden biri olacağı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AA (2020), “BM Genel Sekreteri Guterres: Aşı Kovid-19 salgınının neden olduğu hasarı geri almayacak”, Anadolu Ajansı, 03.12.2020 (Erişim: https://www.aa.com.tr/tr/dunya/bm-genel-sekreteri-guterres-asi-kovid-19-salgininin-neden-oldugu-hasari-geri-almayacak/2064770).
  2. BBC News Türkçe (2021), Covid aşısı: Dünyada herkesin aşılanması ne kadar sürecek? 07.04.2021 (Erişim: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-56614031)
  3. Conceição, P. (2003), Assessing the Provision Status of Global Public Goods , Providing Global Public Goods, Ed. Inge Kaul, Pedro Conceição, Katell Le Goulven, Ronald U. Mendoza, The United Nations Development Programme, New York Oxford.
  4. Çalışkan, A., Dayıoğlu Erul, R. (2021). Koronavirüs Krizinden Çıkışta Türkiye’de Alınan Ekonomik Önlemler ve Kamu Politikalarını Önemi, Vergi Raporu, 256, (35-58).
  5. Demir O., Esen A. (2021), Covid 19’un Yıkıcı Ekonomik Etkileri ve Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm İhtiyacı, Journal Of Emerging Economies And Policy 2021 6(1) 88-105.
  6. Gavi (2021), COVAX Aşı Uygulaması (Erişim: https://www.gavi.org/covax-vaccine-roll-out).
  7. Gedik, M.E. (2020), Küresel Kamusal Mallar: Sağlık ve Salgın Hastalıklar Örneği, Selçuk Zirvesi 2. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi Tam Metin Kitabı, (Ed. Gürçay, G. ve Manafidizaji, K.). Konya. 7 Haziran 2020 Ubak Yayınevi, s.146-157.
  8. Gruber, J. (2016), Public Finance and Public Policy, Fifth Edition, Worth Publishers, USA.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

30 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

19 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 23 Sayı: COVID-19 ÖZEL SAYISI

Kaynak Göster

APA
Kete, H. (2022). COVID-19 PANDEMİSİ İLE MÜCADELEDE AŞILARIN KÜRESEL KAMUSAL MAL ÇÖZÜMÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23(COVID-19 ÖZEL SAYISI), 99-120. https://doi.org/10.31671/doujournal.945035
AMA
1.Kete H. COVID-19 PANDEMİSİ İLE MÜCADELEDE AŞILARIN KÜRESEL KAMUSAL MAL ÇÖZÜMÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. DOUJ. 2022;23(COVID-19 ÖZEL SAYISI):99-120. doi:10.31671/doujournal.945035
Chicago
Kete, Halil. 2022. “COVID-19 PANDEMİSİ İLE MÜCADELEDE AŞILARIN KÜRESEL KAMUSAL MAL ÇÖZÜMÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 23 (COVID-19 ÖZEL SAYISI): 99-120. https://doi.org/10.31671/doujournal.945035.
EndNote
Kete H (01 Mart 2022) COVID-19 PANDEMİSİ İLE MÜCADELEDE AŞILARIN KÜRESEL KAMUSAL MAL ÇÖZÜMÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. Doğuş Üniversitesi Dergisi 23 COVID-19 ÖZEL SAYISI 99–120.
IEEE
[1]H. Kete, “COVID-19 PANDEMİSİ İLE MÜCADELEDE AŞILARIN KÜRESEL KAMUSAL MAL ÇÖZÜMÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ”, DOUJ, c. 23, sy COVID-19 ÖZEL SAYISI, ss. 99–120, Mar. 2022, doi: 10.31671/doujournal.945035.
ISNAD
Kete, Halil. “COVID-19 PANDEMİSİ İLE MÜCADELEDE AŞILARIN KÜRESEL KAMUSAL MAL ÇÖZÜMÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi 23/COVID-19 ÖZEL SAYISI (01 Mart 2022): 99-120. https://doi.org/10.31671/doujournal.945035.
JAMA
1.Kete H. COVID-19 PANDEMİSİ İLE MÜCADELEDE AŞILARIN KÜRESEL KAMUSAL MAL ÇÖZÜMÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. DOUJ. 2022;23:99–120.
MLA
Kete, Halil. “COVID-19 PANDEMİSİ İLE MÜCADELEDE AŞILARIN KÜRESEL KAMUSAL MAL ÇÖZÜMÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ”. Doğuş Üniversitesi Dergisi, c. 23, sy COVID-19 ÖZEL SAYISI, Mart 2022, ss. 99-120, doi:10.31671/doujournal.945035.
Vancouver
1.Halil Kete. COVID-19 PANDEMİSİ İLE MÜCADELEDE AŞILARIN KÜRESEL KAMUSAL MAL ÇÖZÜMÜ OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ. DOUJ. 01 Mart 2022;23(COVID-19 ÖZEL SAYISI):99-120. doi:10.31671/doujournal.945035

Cited By