KAMU YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI: FIRSATLAR, KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Öz

Teknoloji alanında yaşanan hızlı gelişmeler, birçok alanda olduğu kamu sektörlerinde de köklü değişiklikler ve yenilikler getirmiştir. Bu değişimlere yanıt olarak, kamu yönetimi görev ve sorumluluklarını revize ederek, uygulamalarını dijital çağın taleplerine uyumlu hale getirmeye başlamıştır. Bu noktada yapay zeka teknolojisi önemli bir yenilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Yapay zeka teknolojileri kamu yönetimi açısından hizmet sunumu, kamu yönetiminin organizasyonu ve işleyişine ilişkin anlayışı derinden etkileyen kilit aktörlerden biri olmaya başlamıştır. Ayrıca, kamu yönetiminde giderek daha fazla benimsenmeleri, alınan kararların kalitesinin ve hizmet verimliliğinin artmasına, insan kaynaklı hataların azaltılmasına ve operasyonel süreçlerin basitleştirilmesine katkıda bulunmaktadır. Bu kapsamda hayatın her alanında etkinliği giderek artan yapay zeka teknolojisi, bu çalışmada kamu yönetimi özelinde ele alınmıştır. Yapay zeka teknolojisinin kamu yönetimine entegrasyonu, sunmuş olduğu avantajlar ve fırsatlar ile bu süreçte karşılaşılan sorunlar ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerilerini sunmak çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışma nitel araştırma yöntemlerinden olan literatür taraması yöntemine dayanmaktadır. Nitel araştırma yönteminde mevcut durumları anlamak ve açıklamak için çok sayıda ve ayrıntılı olarak veriler toplanmakta ve derinlemesine konu analizi yapılmaktadır. Çalışma sonucunda yapay zeka teknolojisinin kamu yönetimi açısından birçok avantaj sunmakla birlikte, aynı zamanda birtakım sorunları da beraberinde getirdiği anlaşılmıştır. Ancak yapay zeka sistemlerinin gelişimini sürdüren bir teknoloji olması ve kamu yönetimi açısından tespit edilen sorunlara ilişkin çözümlerin uygulanması halinde önemli katkılar sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• kamu yönetimi
• Dijitalleşme
• yapay zeka

USE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN PUBLIC ADMINISTRATION: OPPORTUNITIES, PROBLEMS AND SOLUTION SUGGESTIONS

Öz

Rapid advances in technology have brought about radical changes and innovations in the public sector, as in many other areas. In response to these changes, public administration has begun to revise its duties and responsibilities, adapting its practices to the demands of the digital age. In this regard, artificial intelligence technology emerges as a significant innovation. AI technologies have become a key driver of public administration, profoundly impacting the understanding of service delivery, organization, and operation. Furthermore, their increasing adoption in public administration contributes to improving decision quality and service efficiency, reducing human errors, and simplifying operational processes. In this context, artificial intelligence technology, whose influence is increasingly evident in every aspect of life, is addressed in this study with a specific focus on public administration. The aim of this study is to present the integration of artificial intelligence technology into public administration, the advantages and opportunities it offers, the challenges encountered in this process, and proposed solutions to these challenges. To this end, the study is based on a literature review method, a qualitative research method. In qualitative research, a large amount of detailed data is collected and an in-depth analysis is conducted to understand, interpret, and explain current situations. The study concludes that while artificial intelligence technology offers many advantages for public administration, it also brings with it certain challenges. However, it is believed that artificial intelligence systems are a continuously evolving technology and that implementing solutions to identified problems in public administration will make significant contributions.

Anahtar Kelimeler

• public administration
• digitalization
• artificial intelligence

Kaynakça

1. Aksu, D. (2024). Kamu Yönetiminde Yeni Nesil Dijital Teknolojilerin Kullanımı (Ed. Akçagündüz E.) Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Alanında Güncel Tartışmalar. İstanbul: Eğitim Yayınevi.
2. Aksu, D. ve Yıldız, M. (2024). Yönetimde Yapay Zekâ Etik ve Mahremiyet Sorunları: Denge ve Uyum. (Ed. Şengül, R. ve Günal, C. N.), Yapay Zeka Çağında Farklı Boyutlarıyla Kamu Yönetimi. Ankara: Gazi Kitapevi.
3. Altıntop, M. (2023). Yapay Zeka/Akıllı Öğrenme Teknolojileriyle Akademik Metin Yazma: Chatgpt Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(46), 186-211.
4. Baiti, U. (2024). The influence of artificial intelligence (ai) on general administration in the indonesian army. International Journal of Scientific and Management Research, 07(1), 81-92.
5. Buchanan, B. (2005). A very brief history of artificial intelligence. AI Magazin. 26(4), 53-60. https://doi.org/10.1609/aimag.v26i4.1848.
6. Bulletin of Mukachevo State University. Series “Economics”, 9(2), 46-51. https://doi.org/10.52566/
7. Çelik, A. ve H. Akca (2021). Değer Odaklı Bir Yönetim Yaklaşımı: Kamu Değeri. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (28), 376-404.
8. Efe, A. ve Özdemir, G. (2021). Yapay Zeka Ortamında Kamu Yönetiminin Geleceği Üzerinde Bir Değerlendirme. Kamu Yönetimi ve Teknoloji Dergisi, 3(1), 34-60.

9. Efe, A. (2022). Yapay Zeka Ortamındaki Dijital Kamu Yönetiminin Yol Haritası. Kamu Yönetimi ve Teknoloji Dergisi, 4(1), 99-130.
10. Güven, A. (2024). Yapay Zeka Uygulamalarının Kamu Yönetimindeki Rolü ve Önemi, Enderun Dergisi, 8(2), 127-151.
11. Idakwo, V. (2024). From diagnosis to management: unveiling the challenges of artificial intelligencesolutions in cardiovascular healthcare. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-4370656/v1
12. Kangal, Z. T. (2021). Yapay Zeka ve Ceza Hukuku, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
13. Mikhaylov, S., Esteve, M. and Campion, A. (2018). Artificial intelligence fort he public sector: opportunities and challenges of cross-sector collaboration. Philosophical Transactions of the Royal Society a Mathematical Physical and Engineering Sciencs, 376(2128), 1-21.
14. Mishra, A., Gowrav, M., Balamuralidhara, V., ve Reddy, K. (2021). Health in digital world: a regulatory overview in united states. Journal of Pharmaceutical Research International, 438-450. https://doi.org/10.9734/jpri/2021/v33i43b32573.
15. Misuraca, G. ve Van Noordt, C. (2020). Overview of the use and impact of AI in public services in the EU. Publications Office of the European Union
16. Moor, J. (2006). The Dartmouth College Artificial Intelligence Conference: The Next Fifty Years. AI Magazine, 27 (4), 87-91.
17. Okcu M. (2021). Bildiğimiz Kamu Yönetiminin Sonu: Kamu Yönetiminde Yapay Zekâ ve Dijital Dönüşüm. (Ed. A. Öcal ve Y. Hayta). 21. Yüzyılda Türk Kamu Yönetiminin Değişimi, Ankara: Detay Yayıncılık.
18. On İkinci Kalkınma Planı (2023). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf.
19. Önder, M. ve Saygılı, H. (2018). Yapay Zeka ve Kamu Yönetimine Yansımaları, Türk İdare Dergisi, 90(487). 629-669.
20. Pasenko, N.K. (2022). Current trends in digital transformation of public administration. Scientific Bulletin of Mukachevo State University. Series Economics 9(2), 46-51. https://doi.org/10.52566/msu-econ.
21. Rouhıainen, L. (2020). Yapay zeka (T. D. Odabaşı, Çev.). İstanbul: Pegasus Yayınları.
22. Rudd, J. ve Igbrude, C. (2023). A global perspective on data powering responsible AI solutions in health applications. AI and Ethics. https://doi.org/10.1007/s43681-023-00302-8
23. Russell, S. J., & Norvig, P. (2009). Artificial Intelligence: A Modern Approach (3rd ed.). Prentice Hall.
24. Singh, N. (2023). Challenges and solutions in integrating ai with legacy inventory systems. International Journal for Research in Applied Science and Engineering Technology, 11(12), 609-613. https://doi.org/10.22214/ijraset.2023.57376
25. Türkiye Bilişim Derneği (2024). Kamuda Yapay Zeka Uygulamaları.
26. Ulaşan, F. (2023a). Koronavirüsle Mücadelede Yapay Zekanın Yerinin Kamu Yönetimi Temelinde Değerlendirilmesi. 3. International Mediterranean Congress. (Ed. B. Arslan ve M. Erdoğan). Mersin: Iksad Global. Ulusal Yapay Zeka Stratejisi. (2021). https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/File/ TR-UlusalYZekaStratejisi2021-2025.pdf.
27. Wahl, B., Cossy-Gantner, A., Germann, S., ve Schwalbe, N. (2018). Artificial intelligence (AI) and global health: How can AI contribute to health in resource-poor settings? BMJ Global Health, 3(4), https://doi.org/10.1136/bmjgh-2018-000798