Türkiye-Israel Affairs in the Framework of Interdependence Theory: Common Interests, Expectations and Differences

Öz

The Türkiye-Israel line, in which relations have been tense since 2010, has created a regional crisis environment that has prevented cooperation and partnership in many fields. The breaking point of diplomatic relations, the natural resource-based blocs in the Eastern Mediterranean basin, and the fact that the two countries are on opposite sides have not allowed a positive development for many years. However, the increasing economy-based cooperation in the system has made the countries dependent on each other. When Israel and Türkiye are considered in the series of relations that can be viewed from the perspective of interdependency, there is a chance to create a market through Israel's natural gas and hydrocarbon reserves and Türkiye's pipelines as an alternative. The aim of the study is to investigate the possibility of cooperation between Israel and Türkiye to create a mutual dependency in future. The study is important in order to create a projection for the upcoming periods and to include predictions. In qualitative research method context, the theory was explained in a descriptive framework and literature analysis was used. Within the scope of the finding of the study, it was concluded that possible energy-based collaborations, whether asymmetrical or not, would be insufficient to create interdependence.

Anahtar Kelimeler

• Energy
• Israel
• Cooperation
• Interdependence
• Turkey

Karşılıklı Bağımlılık Kuramı Çerçevesinde Türkiye-İsrail İlişkileri: Ortak Çıkarlar, Beklentiler ve Farklılıklar

Öz

2010’dan bu yana ilişkilerin gergin seyrettiği Türkiye-İsrail hattı, bugüne dek birçok alanda iş birliği ve ortaklık yapılmasının önüne geçen bölgesel bir kriz ortamı yaratmıştır. Diplomatik ilişkilerin kopma noktasına gelmesi, Doğu Akdeniz havzasında doğal kaynak temelli ortaya çıkan bloklaşmalar ve iki ülkenin zıt taraflarda yer alması, uzun yıllardır olumlu gelişme yaşanmasına fırsat vermemiştir. Ancak sistemde günden güne artan ekonomi temelli iş birlikleri, ülkeleri birbirlerini yok sayamayacakları derecede bağımlı hale getirmiştir. Karşılıklı bağımlılık kuramı çerçevesinden bakılabilecek ilişkiler dizisinde Türkiye ve İsrail ele alındığında, İsrail’in sahip olduğu doğal gaz ve hidrokarbon rezervi ile Türkiye’nin alternatif teşkil edebilecek işletim halindeki boru hatları kazan kazan yaklaşımıyla ortak amaca hizmet edebilecektir. Çalışmanın amacı, Türkiye-İsrail eksenli hayata geçirilmesi muhtemel iş birliğinin ileriki dönemlerde bir karşılıklı bağımlılık yaratma ihtimalini araştırmaktır. Bu anlamda çalışma, önümüzdeki dönemlere yönelik bir projeksiyon yaratmak ve öngörülere yer vermesi adına önem taşımaktadır. Makalede nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Bu kapsamda kuram betimleyici çerçevede açıklanmış ve literatür analizinden faydalanılmıştır. Çalışmanın bulgusu kapsamında enerji bazlı muhtemel işbirliklerinin, ikili ilişkilerde asimetrinin fazlaca yaratılmadan bağımlılık oluşturabilme durumuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Enerji
• İsrail
• İşbirliği
• Karşılıklı Bağımlılık
• Türkiye

Kaynakça

1. Acer, Y. (2022). East Med projesinde dönüm noktasına mı geliniyor?. (SETA perspektif working No: 326). Erişim adresi: https://setav.org/assets/uploads/2022/02/P326.pdf.
2. Aytürk, İ. (2022). Haritaya geri dönerken: İsrail dış politikasına yön veren parametreler ve temel hedefler. Meliha Benli Altunışık (Ed.), Ortadoğu ve dış politika: Arap ülkeleri ve İsrail içinde (ss. 207-231). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
3. Bakir, A. (2022). Herzog’s visit to Ankara: A new era in Turkey – Israel Relations?. Erişim adresi: https://english.alaraby.co.uk/analysis/herzogs-ankara-visit-new-era-turkey-israel-relations.
4. Birleşmiş Milletler (2022). Israel. Erişim Adresi: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/STATEFILES/ISR.htm .
5. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile İsrail Cumhurbaşkanı Herzog’un görüşmesinde enerji işbirliği ön plana çıktı. (2022, 9 Mart). Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-60672177.
6. Cyprus, EU launch project to link island and to European grid. (2022, 18 Ekim). Erişim adresi: https://www.timesofisrael.com/cyprus-eu-launch-project-to-link-island-to-european-grid/
7. Çiçekçi, C. (2021). Paryanın hegemonyası: Arap baharı prizmasından İsrail’in Ortadoğu politikaları. Tarık Oğuzlu, Ceyhun Çiçekçi (Ed.), Küresel ve bölgesel güçlerin ortadoğu politikaları içinde (ss. 201-243). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
8. Dendias thanks US officials for Cyprus arms embargo lift. (2022, 19 Eylül). Erişim adresi: https://www.ekathimerini.com/news/1193642/dendias-thanks-us-officials-for-cyprus-arms-embargo-lift/

9. Efron, S. (2018). The future of Israeli – Turkish Relations. Kaliforniya: RAND Corporation.
10. Ersoy Ceylan, T. (2021). Israel and Turkey: Once comrades now frenemies. Contemporary Review of the Middle East, 1(18), 1-18.
11. Eurasia Interconnector ready for construction, “historic day”, president says. (2022, 14 Ekim). Erişim adresi: https://cyprus-mail.com/2022/10/14/euroasia-interconnector-ready-for-construction-historic-day-president-says/
12. Filistin Türkiye’nin denizden komşusudur. Erişim adresi: https://turkdegs.org/icerik/filistin-tuerkiyenin-denizden-komsusudur.
13. Gençtürk, A. (2022). US withdraws support from East Med gas pipeline project. Anadolu Ajansı. Erişim adresi: https://www.aa.com.tr/en/world/us-withdraws-support-from-eastmed-gas-pipeline-project/2470881.
14. İsrail’in Ankara Büyükelçisi olarak Irit Lillian atandı. (2022, 19 Eylül). Erişim adresi: https://www.trthaber.com/haber/dunya/israilin-ankara-buyukelcisi-olarak-irit-lillian-atandi-709790.html
15. Keohane, R.O. ve Nye, J.S. (2012). Power and interdependence. ABD: Pearson.
16. Kıllıoğlu, M.E. (2021). Türkiye İsrail çevresel (Hayalet) paktı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 47-65.
17. McGrew, A. (2021). Küreselleşme ve küresel siyaset. John Baylis, Steve Smith ve diğ. (Ed.), Küreselleşen dünya siyaseti içinde (ss. 61-82). İstanbul: Küre Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi: 2014).
18. Natural Gas World. East Med the beginning of the end gas in transition. Erişim adresi: https://www.naturalgasworld.com/eastmed-the-beginning-of-the-end-gas-in-transition-96699
19. Nye, J.S. ve Welch, D.A. (2018). Küresel çatışmayı ve işbirliğini anlamak. İstanbul: İş Bankası Yayınları. (Orijinal eserin yayın tarihi: 2017).
20. Pirinççi, F. (2022). East Med rafa kalkıyor, peki Yunanistan’ın planları?. Erişim adresi: https://www.setav.org/eastmed-rafa-kalkiyor-peki-yunanistanin-planlari/
21. Samaan, J.L. (2018). Israel’s Foreign policy beyond the Arab World: Engaging the Periphery. New York: Routledge.
22. Sönmezoğlu, F. (2017). Uluslararası ilişkiler sözlüğü. İstanbul: Der Yayınları.
23. Sovereign Limits. Cyprus Israel maritime. Erişim adresi: https://sovereignlimits.com/boundaries/cyprus-israel-maritime.
24. Steger, M.B. (2010). Encyclopedia of globaliation içinde (ss. 521-524) Globalism makalesinden çev. Yakup Çoştu. Dinbilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi, 10(3), 267-272. (Orijinal eserin yayın tarihi: 2007).
25. Stratfor. (2010). Israel, Turkey and low seats. Erişim adresi: https://worldview.stratfor.com/article/israel-turkey-and-low-seats .
26. Şakir Özkan Torunlar, İsrail’e yeni büyükelçi olarak atandı. (2022, 6 Ekim). Erişim adresi: https://www.haberturk.com/son-dakika-haberi-israil-e-4-yil-sonra-yeni-buyukelci-3526889
27. T.C. İletişim Başkanlığı. Türkiye Libya mutabakatı. Erişim adresi: https://www.iletisim.gov.tr/images/uploads/dosyalar/TR_-_TURKIYE_LIBYA_MUTABAKAT_Baskı.pdf .
28. Türkiye İsrail ekonomik ilişkilerinde yeni hedef. (2022, 9 Mayıs). Erişim adresi: https://www.sabah.com.tr/ekonomi/turkiye-israil-ekonomik-iliskilerinde-yeni-hedef-5983979 .
29. Uluslalararası Para Fonu. (2000). Globalization: Threat or opportunity?. Erişim adresi: https://www.imf.org/external/np/exr/ib/2000/041200to.htm#II .
30. U.S. Geological Survey. (2010). Assessment of Undiscovered oil and gas resources of the levant basin province eastern mediterranean. Erişim adresi: https://pubs.usgs.gov/fs/2010/3014/pdf/FS10-3014.pdf .
31. Watkins, R. (2022). Cyprus to purchase Israeli iron dome: Report. Erişim adresi: https://www.thedefensepost.com/2022/08/22/israel-cyprus-iron-dome/ Province Eastern Mediterranean. Erişim adresi: https://pubs.usgs.gov/fs/2010/3014/pdf/FS10-3014.pdf .