Corporate Social Responsibility as a Tool of Neoliberal Governance in Turkey

Öz

This paper considers CSR as a tool of neoliberal governance and examines the CSR activities in Turkey from this perspective. Relying on four axis, the paper argues that CSR is considered as a tool of neoliberal governance: First, CSR activities can be seen as complementary to ‘the minimal state’ claim of neoliberal politics. Secondly, CSR activities function as a tool to integrate local economies into the global economy with the help of the international organizations. Thirdly, these practices are considered as a solution to the financial, ecological and legitimacy crisis of neoliberalism. Fourth, philanthropic approach associated with CSR is seen as a strategy of dealing negative effects of neoliberal economy.

Anahtar Kelimeler

• Neoliberal Governance
• Corporate Social Responsibility
• Business Organizations in Turkey
• Crisis

Türkiye’de Neoliberal Yönetişimin Aracı Olarak Kurumsal Sosyal Sorumluluk

Öz

Bu makalede Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS), neoliberal yönetişimin bir aracı olarak ele alınmaktadır ve Türkiye’deki KSS pratiği bu çerçeveden incelenmektedir. Makale, dört eksen temelinde KSS’nin neoliberal yönetişimin bir aracı olarak değerlendirilebileceğini ileri sürmektedir: Birincisi, KSS neoliberal politikaların ‘minimal devlet’ savının tamamlayıcısı olarak ele alınabilir. İkincisi, KSS faaliyetlerinin uluslararası kuruluşların yardımıyla yerel ekonomileri küresel, neoliberal ekonomiye entegre etmede önemli bir işlevi vardır. Üçüncüsü, KSS faaliyetleri neoliberalizmin finansal, ekolojik ve meşruiyet krizine bir çözüm olarak sunulmaktadır. Dördüncüsü, KSS’nin hayırseverlik boyutu, neoliberal ekonominin olumsuz etkileriyle başa çıkma stratejisi olarak görülebilir.

Anahtar Kelimeler

• Neoliberal Yönetişim
• Kurumsal Sosyal Sorumluluk
• Türkiye’de İşveren Örgütleri
• Krizler

Kaynakça

1. Akdoğan, N., Gülhan, O. ve Aktaş, M. (2017). The relationship between corporate social responsibility reporting and corporate governance: evidence from Turkish banking sector. Journal of Modern Accounting and Auditing, 13(5), 181-195.
2. Ar, A. Y. (2021). Corporate social responsibility. P. Harris, A. Bitonti, C. S. Fleisher, A. S. Binderkrantz (Ed). The Palgrave encyclopedia of interest groups, lobbying and public affairs içinde. Cham: Palgrave Macmillan.
3. Ayhan, B. (2009). Siyasal iktisat ve kurumsal sosyal sorumluluk. Yönetim Araştırmaları Dergisi, 9 (2), 173-187.
4. Barthold, C. (2013). Corporate social responsibility, collaboration and depoliticisation. Business Ethics: A European Review, 22(4), 393-403.
5. Bekmen, A. (2016). Sermayenin "Etik" inşası küresel üretim ve kurumsal sosyal sorumluluk. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
6. Berniak-Woźny, J. (2010). Corporate social responsibility in developing countries: Polish perspective. W. Sun, J. Stewart ve D. Pollard (Ed.) Reframing corporate social responsibility: Lessons from the global financial crisis (Critical studies on corporate responsibility, governance and sustainability, Vol. 1) içinde (ss. 271-302). Bingley: Emerald Group Publishing Limited.
7. Crane, A. ve Matten, D. (2021). COVID‐19 and the future of CSR research. Journal of Management Studies, 58(1), 280-284.
8. Çakar, U. ve Alakavuklar, O. N. (2014). Sustainability and environmental perspectives in Turkey: A Socio-cultural analysis. G. Eweje (Ed.) Corporate social responsibility and sustainability: Emerging trends in developing economies içinde (ss. 117-137). Bingley: Emerald Group Publishing Limited.

9. Çalık ailesi piknikte buluştu. (2012, 10 Haziran) Erişim adresi: https://www.sabah.com.tr/ekonomi/2012/06/10/calik-ailesi-piknikte-bulustu, (28.07.2022)
10. Çullu B., Kjamili, B., Byrne, P. ve Kanabar, S. (2020). Responsible impact project, Avrupa ve Türkiye’de kurumsal sosyal sorumluluk yoluyla özel sektör sivil toplum iş birliği raporu. Sivil Toplum Diyaloğu (STD) Programı.
11. Ding, W., Levine, R., Lin, C. ve Xie, W. (2021). Corporate immunity to the COVID-19 pandemic. (Working Paper 27055, 1-52). (10. 8. 2022). Erişim adresi: http://www.nber.org/papers/w27055,
12. Duman, D. U., Giritli, H. ve McDermott P. (2016). Corporate social responsibility in construction industry: A comparative study between UK and Turkey. Built Environment Project and Asset Management. 6(2), 218 – 231.
13. Ersöz, H. (2009). İşletmelerin sosyal sorumluluk anlayışının gelişiminde meslek kuruluşlarının rolü. Journal of Social Policy Conferences 57, 87-123.
14. Eweje, G. (Der.) (2014). Introduction: Trends in corporate social responsibility and sustainability in emerging economies. Corporate social responsibility and sustainability: Emerging trends in developing economies içinde (ss. 3-17). Bingley: Emerald Group Publishing Limited.
15. Fidan, Z. ve Şentürk, Z. A. (2017). Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) çalışmalarında işbirliği: Akbank, Garanti Bankası ve Türkiye İş Bankası üzerine bir değerlendirme. Selçuk İletişim, 9(4), 40-65.
16. Fleming P. ve Jones, T. M. (2013). The End of the corporate social responsibility: Crisis and critique. London: Sage.
17. Fleming, P., Roberts, J. ve Garsten, C. (2013). In search of corporate social responsibility: Introduction to special issue. Organization, 20(3), 337-348.
18. García-Sánchez, I. M. ve García-Sánchez, A. (2020). Corporate social responsibility during Covid-19 pandemic. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 6(4), 126.
19. Garriga E. ve Méle, D. (2004). Corporate social responsibility theories: Mapping the territory. Journal of Business Ethics 53(1), 51-71.
20. Genç MÜSİAD, (2022) Hakkımızda. Erişim adresi: https://www.gencmusiad.org.tr/kurumsal-hakkimizda-1.html (11.08. 2022)
21. Golob, U., Türkel, S., Kronegger L. ve Uzunoğlu, E. (2018). Uncovering CSR meaning networks: A Cross-national comparison of Turkey and Slovenia. Public Relations Review, 44(4), 433-443.
22. Gündüz, B. (2009). Contest in the boundaries of corporate social responsibility: Emergence of nongovernmental systems of labour regulation in the textile and apparel industry. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi] ODTÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
23. Hanlon, G. ve Fleming, P. P. (2009). Updating the critical perspective on corporate social responsibility. Sociology Compass, 3(6), 937-948.
24. He, H. ve Harris, L. (2020). The impact of Covid-19 pandemic on corporate social responsibility and marketing philosophy. Journal of Business Research, 116, 176-182.
25. Hoştut, S. (2015). Kurumsal sosyal sorumluluk raporlarında söylem. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 40, 119-136.
26. İftarımızı Anadolu’da açıyoruz. Erişim adresi: https://www.calik.com/tr/sosyal-sorumluluk/iftarimizi-anadoluda-aciyoruz (28.07.2022)
27. Jones, B. (2010). Corporate social irresponsibility: The role of government and ideology. W. Sun, J. Stewart ve D. Pollard (Ed.) Reframing corporate social responsibility: Lessons from the global financial crisis içinde (ss. 57-75). Bingley: Emerald Group Publishing Limited.
28. Joseph, J. (2012). The social in the global. Cambridge: Cambridge University
29. Kardeşlik vakti. (2013, 9 Temmuz). Erişim adresi: https://www.takvim.com.tr/ramazan/2013/07/09/kardeslik-vakti (28.07.2022)
30. Kaya, N. ve Kuruuzum, A. A. (2014). A Study on social responsibility projects by Top 500 manufacturer companies in Turkey. Research Journal of Business and Management, 1(3), 240-252.
31. Koç Topluluğu politikaları ve sürdürebilirlik raporları. Erişim adresi: https://cdn.koc.com.tr/cmscontainer/kocholding/media/koc/05surdurulebilirlik/raporlar/surdurebilirlik-raporu-tr/koc-grup-surdurulebilirlik-raporu-2013.pdf, (29. 07. 2022)
32. Lee, S. (2022). Corporate social responsibility and COVID-19: Research implications. Tourism Economics, 28(4), 863-869.
33. Manuel, T. ve Herron, T. L. (2020). An Ethical perspective of business CSR and the Covid-19 Pandemic. Society and Business Review. 15(3) 235-253.
34. Munck, R. (2005). Neoliberalism and politics, and the politics of neoliberalism. A. Saad-Filho ve D. Johnston (Ed.) Neoliberalism: A critical reader içinde (ss. 60–69). London: Pluto Press.
35. Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği. (2022a). Zimem defteri. Erişim adresi: https://www.musiad.org.tr/icerik/zimem-defteri-46 (05.03.2022).
36. Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği. (2022b). Erdemli hayat. Erişim adresi: https://www.musiad.org.tr/icerik/erdemli--81 (29.07.2022)
37. Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği. MÜSİAD üçüncü bölgesel iş geliştirme toplantısını Adana’da gerçekleştirdi. (2015, 9 Mart ). Erişim adresi: https://www.insaatyatirim.com/haber/16046/musiad-ucuncu-bolgesel-is-gelistirme-toplantisini-adanada-gerceklestirdi (28.02.2022)
38. Narlı, N., Zülfikar, H., Gizer, A., Tünay, R. S., Akyol, A. D., Kurtaran, T., Öztürk, H. (2016). Corporate Social Responsibility For All Project, Turkey, Sustainability Reporting, National Review Report, Ankara: TİSK
39. Palakshappa, N. ve Chatterji, M. (2014). Corporate social responsibility in the Indian context. G. Eweje (Der.) Corporate social responsibility and sustainability: Emerging trends in developing economies içinde (ss. 139-162). Bingley: Emerald Group Publishing Limited.
40. Qiu, S. C., Jiang, J., Liu, X., Chen, M. H. ve Yuan, X. (2021). Can corporate social responsibility protect firm value during the COVID-19 pandemic?. International Journal of Hospitality Management, 93, 102759.
41. Richardson, BJ. (2014) To Govern and be governed: The Governance dimensions of SRI's influence. C. Louche ve T. Hebb (Ed.) Socially responsible investment in the 21st Century: Does it make a difference for society? içinde (ss. 247-2729. UK: Emerald Group Publishing Limited.
42. Sajjad A. ve Eweje, G. (2014). Corporate social responsibility in Pakistan: Current trends and future directions. G. Eweje (Ed.) Corporate social responsibility and sustainability: Emerging trends in developing economies içinde (ss. 163-187). Bingley: Emerald Group Publishing Limited.
43. Saraç, M., Erdur, D. A ve Bektaş, O. (2017). Corporate social responsibility in Turkey: A sectoral analysis. European Journal of Applied Business and Management, Special Issue, 229-243.
44. Selvi, Y., Wagner, E. ve Türel, A. (2010). Corporate social responsibility in the time of financial crisis: Evidence from Turkey. Annales Universitatis Apulensis: Series Oeconomica, 12(1), 281-290.
45. Shamir, R. (2010). Capitalism, governance, and authority: The Case of corporate social responsibility. Annual Review of Law and Social Science, 6, 531-553.
46. Sun, W., Stewart, J. ve Pollard, D. (Der.) (2010). Reframing corporate social responsibility. Reframing corporate social responsibility: Lessons from the global financial crisis içinde (ss. 3-19). Bingley: Emerald Group Publishing Limited.
47. Tench, R. (2010). The Role of corporate social responsibility in the financial crisis. W. Sun, J. Stewart ve D. Pollard (Ed.) Reframing corporate social responsibility: Lessons from the global financial crisis içinde (ss. 43-56). Bingley: Emerald Group Publishing Limited.
48. Tennberg, M., Vola, J., Espiritu, A. A., Fors, B. S, Ejdemo, T., Riabova, L. ve Nosova, T. (2014). Neoliberal governance, sustainable development and local communities in the Barents Region. Barents Studies: Peoples, Economies and Politics, 1(1), 41-72.
49. Tiraki, N. (2021). Halkla ilişkiler ve kurumsal sosyal sorumluluk: Pandemi sürecinde gerçekleştirilen kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin incelenmesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi] Giresun Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Giresun.
50. Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu. (2022). Ortak Yarınlar ödül programı hakkında. Erişim Adresi: https://www.ortakyarinlar.com/Home/About (05.08.2022)
51. Türkiye Kurumsal Sosyal Sorumluluk Derneği (2010). CSR Turkey baseline report, Ankara: TKSSD.
52. Türkiye Kurumsal Sosyal Sorumluluk Derneği (2021). 13. KSS Zirvesi sürdürülebilir kalkınma amaçları ödülleri, Ankara: TKSSD
53. Varçın, R., Ergün, G., Gülçübuk, B. ve Turan, B. (2013). Herkes için kurumsal sosyal sorumluluk: Ulusal inceleme raporu. Ankara: TİSK.
54. Visser, W. (2010). CSR 2.0: From the age of greed to the age of responsibility. W. Sun, J. Stewart ve D. Pollard (Ed.) Reframing corporate social responsibility: Lessons from the global financial crisis içinde (ss. 231-251). Bingley: Emerald Group Publishing Limited.
55. Yankaya, D. (2014). Yeni İslami burjuvazi, Türk modeli. İstanbul: İletişim Yayınları.