ABD ve İngiltere Basınında Millî Mücadele Döneminde Kütahya

Bu makalenin ilk hali 27 Nisan 2023 tarihinde yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/article/1199268

Düzeltme Notu

Dergi 2023 yılı 76. Sayısı Mekkim Uludağ’ın “ABD ve İngiltere Basınında Millî Mücadele Döneminde Kütahya” başlıklı makalesinde yapılan düzeltmeler aşağıdaki gibidir. Düzeltme Açıklaması: Yazar ORCID numarasını makalede hatalı olarak yazmıştır. Makale URL: https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/issue/76930/1199268 Makale 65. sayfa, alt bilgi 2. satırda yer alan: ORCID: 0000-0001-6557-7919. Yerine ORCID: 0000-0001-6557-7917.

Öz

Bu çalışmada Millî Mücadele dönemi boyunca Kütahya’da yaşanan gelişmeler, ABD ve İngiltere basınına yansıyan yönleriyle ele alınmıştır. Dolayısıyla ABD ve İngiltere basınından yararlanılmak suretiyle 1918-1922 yılları arasında Kütahya’da yaşananların okuyucunun bilgisine sunulması çalışmanın ana gayesidir. Bu araştırmada karşılaştırmalı içerik analizi yöntemi tercih edilmiştir. Buna göre öncelikle araştırma konusuyla ilgili haber ve yazılar tespit edilmiş, ardından bu haber ve yazılar objektiflik ilkesi göz önünde bulundurulmak suretiyle tasnif edilmiştir. Kütahya’daki gelişmeleri olduğu gibi okuyucuya sunma gayreti içinde olduğu ve çoğunluğunun haber ajanslarına ait olduğu anlaşılan yazılar öncelikli olarak değerlendirilmiş, yanlış bilgiler içerdiği aşikâr olan haberler değerlendirme dışında tutulmuştur. Değerlendirme kapsamına alınması kararlaştırılan haber ve yazılar, yerli kaynaklardaki bilgilerle karşılaştırıldıktan sonra çalışma kapsamına alınmıştır. Çalışmanın önemli olduğu düşünülen bulguları, Kütahya ile ilgili araştırmaların literatürüne katkıda bulunulması ve dönemin iki önemli ülkesi olan ABD ile İngiltere ülkelerine ait basın organlarının Kütahya’daki gelişmeleri okuyucularına sunum şekillerinin ortaya çıkarılmasıdır. ABD ve İngiltere basın organlarının, Millî Mücadele dönemi boyunca Kütahya’da yaşanan gelişmelere önemli oranda yer verdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kütahya
• Millî Mücadele
• Amerikan Basını
• İngiliz Basını
• Türk-Yunan Savaşı.

Kütahya in the us and England Press During the War of Independence

Bu makalenin ilk hali 27 Nisan 2023 tarihinde yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/article/1199268

Öz

In this paper, the developments in Kütahya during the War of Independence are discussed with their aspects reflected in the US and British press. Therefore, the main purpose of the study is to present the events in Kütahya between 1918-1922 to the information of the reader by using the US and British press. In this study, the comparative content analysis method was preferred. First, news and articles related to the research topic were determined, and then this news and articles were classified by considering the principle of objectivity. The articles, which are understood to present the developments in Kütahya to the reader as they are, and which are understood to belong to the news agencies, were evaluated primarily, and the news that contained false information was excluded from the evaluation. The news and articles decided to be included in the evaluation were included in the study after they were compared with the information from local sources. The study's findings, which are considered important, contribute to the literature of research about Kütahya and reveal how the press organs of the two important countries of the period, the US and England, presented the developments in Kütahya to their readers. It has been determined that the press organs of the US and England gave a significant place to the developments in Kütahya during the War of Independence.

Anahtar Kelimeler

• Kutahia
• Kutaia
• Kutaya
• National Struggle
• American Press
• British Press
• Greco-Turkish War.

Kaynakça

1. 15.000 Prisoners at Kutaia. (1921, July 21). The New York Times, p.17.
2. 15.000 Prisoners Taken by Greeks, King Konstantin Goes to Command in Attack on Turks. (1921, July 21). The Evening Star, p.13.
3. 300 Cars of Turkish Ammunition Seized by the British at Kutaya. (1919, November 12). Appleton Crescent, p.1.
4. Allies Consider Armistice Plan in Asia Minor. (1922, September 05). New York Tribune, p.4.
5. Archaeology on the March. (1921, November 25). Centralia Fireside Guard, Missouri, p.8.
6. Arslan, M. (2021). Amerikan Basınında Millî Mücadele, Ankara: Gece Kitaplığı.
7. Askeri Tarih Belgeleri Dergisi, (2012). 61/128, Ankara: Genelkurmay Basımevi.
8. Atatürk, K. (1927). Nutuk, Ankara: Kültür Bakanlığı.

9. Athens Press Stories. (1921, July 23). The Daily Telegraph, p.11.
10. Aybars, E. (1988). Millî Mücadele’de İngiliz basını. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 4(12), 603-636.
11. Aykut, F. (1935). İstiklâl Savaşında Kütahya ve Eskişehir Muharebeleri, İstanbul: Askeri Mecmua.
12. Baş, M. F. (2022). Türk İstiklâl Harbi’nde Kütahya-Eskişehir Muharebeleri, [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
13. Beaumont, A. (1921, May 16). Greece’s War. The Daily Telegraph, p.5.
14. Beaumont, A. (1921, July 04). Position at the Front. The Daily Telegraph, p.12.
15. Beaumont, A. (1921, July 14). Turco-Greek War, Alleged Severe Fighting. The Daily Telegraph, p.13.
16. Beaumont, A. (1921, July 15). Turco-Greek War, Aerial Activity. The Daily Telegraph, p.10.
17. Beaumont, A. (1921, July 19). Turco-Greek War, Defense of Kutahia. The Daily Telegraph, p.12.
18. Beaumont, A. (1921, July 20). Greek Victory, Capture of Kutahia, Turks Encircled. The Daily Telegraph, p.10.
19. Beaumont, A. (1921, July 20). Greek Victory, Capture of Kutahia. The Daily Telegraph, p.10.
20. Beaumont, A. (1921, July 21). Turco-Greek War, The Fight at Kutahia. The Daily Telegraph, p.12.
21. Beaumont, A. (1921, July 23). Greek Offensive. The Daily Telegraph, p.10.
22. Berk, A. (2020). Amerikan Basınında Türk Millî Mücadelesi (1918-1922), [Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
23. Bombardment of Kutaia by Greeks also Reported as Successful. (1921, July 06). The Citizen, p.1.
24. Brown, C. (1922, March 22). Angora Not Confident, Nationalists Little Disposed to Pin Hopes on Conference. The Evening Star, p.1.
25. Changing Attitude of Turkish Nationalists. (1919, October 11). The Nottingham Evening Post, p.1.
26. Cheers for the King & Army. (1921, July 20). The Guardian, p.7.
27. Clayton, J. (1922, September 11). Here is First Full Story of Greek Debacle. Chicago Tribune, p.3.
28. Colonel Dies Hero, Nazim Bey Gives Life to Save Force of Ismet Pasha. (1922, January 24). The Madison Daily Leader, p.2.
29. Constantine Acclaimed by People of Kutaya. (1921, July 25). Chicago Tribune, p.5.
30. Czapski, L. (1919, August 31). Turks Declare War for Leader Strong Enough to Rescue Nation from Ruin. The Pittsburg Sunday Post, Section Two, p.4.
31. Çakmak, F. (2019). Türk İstiklal Harbi’nde Kütahya-Eskişehir Muharebeleri (10-24 Temmuz 1921), [Yüksek Lisans Tezi, Milli Savunma Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
32. Decisive Battle to Come. (1921, July 23). The Daily Herald, p.3.
33. Değerli, E. S. ve Sarıkoyuncu, A. (2017). Millî Mücadele’de Kütahya Sancağı Müftüleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(59), 1-21.
34. Demiryürek, H. (2015). Ertuğrul Sancağı (1910-1918). Bilecik: Bilecik Üniversitesi Yayınları.
35. Duman, S. (2021). Kütahya-Eskişehir – Kurtuluş Savaşı’nın Unutulan Muharebeleri, İstanbul: Kronik Kitap.
36. Erdoğan, M. (2006). Millî Mücadele’de Kütahya ve Çevresindeki Savaşlar, [Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
37. Ertuna, H. (1974). Türk İstiklâl Harbi VI ncı Cilt, İstiklâl Harbinde Ayaklanmalar (1919-1921), Ankara: Genelkurmay Basımevi.
38. Excitement Over Fall of Kutahia, Big Victory Claimed. (1921, July 20). The Daily Herald, p.3.
39. Food is so Plentiful in Turkey That Whole Sheep Sell for 60c. (1921, October 21). The Evening Star, p.36.
40. Grave Position of the Greek Army, Totally Defeated. (1922, September 04). The Daily Telegraph, p.9.
41. Great Britain, Naval Intelligence Division. (1919). A Handbook of Asia Minor, Vol. I, London: Naval Staff, Intelligence Department.
42. Greece in Anatolia. (1921, July 26). The Daily Telegraph, p.8
43. Greek Aggressive, Capture of Kutahia Reported. (1921, July 16). Leicester Mercury, p.1.
44. Greek Hope for the Fall of Eskicheir Next. (1921, July 21). The Daily Herald, p.3.
45. Greek Successes in Asia Minor, Kutahia Captured. (1921, July 18). The Newcastle Daily Chronicle, p.7.
46. Greek-Kemal Forces in Battle Before Kutaia. (1921, July 14). Lewiston Evening Journal, p.1.
47. Greeks Allege are Smashing Turkish Army. (1921, July 26). Evening World-Herald, p.1.
48. Greeks in New Drive upon Mustapha Kemal. (1920, August 06). The Baltimore Sun, p.1.
49. Greeks Start Drive. (1920, August 06). The Philadelphia Inquirer, p.4.
50. Greeks Take 30.000 Prisoners. (1921, July 20). Lincolnshire Echo, p.3.
51. Greeks Turks in Big Battle, Many Die. (1920, August 03). The Sacramento Star, p.1.
52. 52. Greeks, Turks in Big Battle, Colonel Bey Heads Nationalist Forces Before Kutaia. (1921, July 21). The Port Huron Times-Herald, p.1.
53. Günhan, A. (2016). Millî Mücadele Döneminde Kütahya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Millî Yardım Defteri III, Kütahya: Kütahya Belediyesi.
54. Hacihanifioğlu, A. (2019). Millî Mücadele’nin İngiliz Basınındaki yankıları (1919-1922), [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
55. Harp Tarihi Vesikaları Dergisi, (1968). 17/63, Ankara: Genelkurmay Basımevi, Belge No: 1420.
56. How Greece is Trying to Redeem the Allies’ Pledge to Humanity. (1922, January 01). The New York Times, p.8.
57. How the Greeks Left Asia Minor, Graphic Story of the Turks’ Drive. (1922, September 07). Liverpool Post and Mercury, p.7.
58. Imperial and Foreign News Items. (1921, January 19). The Times, p.9.
59. In all Lands, Concise Review of Week’s News. (1921, July 09). The Tri-Country News, p.6.
60. Italo-Turkish Pact, Future of Smyrna and Thrace. (1921, April 16). The Times, p.7.
61. James, E. L. (1921, July 22). Turks in Retreat from Eski-Shehr, Mustapha Kemal Announces that They are Retiring to Prepared Positions. The New York Times, p.3.
62. Kaplan, F. (2007). Yunan İşgalinin Kütahya ve çevresindeki etkileri, [Yüksek lisans tezi, Dumlupınar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
63. Kemalists Retreating. (1920, September 06). Evening Despatch, p.3.
64. King and Premier Confer at Kutaia. (1921, July 31). The Evening Star, p.3.
65. King Constantine’s Tour. (1921, August 17). The Daily Telegraph, p.10.
66. King, W. C. (1922). King’s Complete History of the World War, War of the Turkish Partition 1920-1921, Springfield: The History Associates.
67. Kutaia Bombarded by Greek Planes. (1921, July 09). The Citizen, p.3.
68. Kutaia. (1922). The Encyclopedia Americana, New York: The Encyclopedia Americana Corporation.
69. L’offensive Kémaliste, Les Pertes Grecques. (1922, Septembre 05). Gazette de Lausanne, p.4.
70. La bataille de Kutaxia. (1921, Août 11). Journal de Genève, p.1.
71. La guerre en Orient, Les succés annoucés par Angora. (1921, Juillet 26). Journal de Genève, p.6.
72. Landon, P. (1920, June 29). Turkey and Allies, Serious Position, Treaty in Danger. The Daily Telegraph, p.13.
73. Le communique Turc. (1921, Juillet 26). Le Peuple, p.3.
74. Les Grecs en Asie Mineure. (1920, Août 05). Journal de Genève, p.4.
75. More Armenian Massacres. (1920, October 11). The Daily Telegraph, p.16.
76. New Greek Offensive in Asia Minor Expected, Army Consolidated and Reinforced by Reserves and New Equipment. (1921, April 23). New York Tribune, p.6.
77. Öğreten, C. (2021). Amerikan Basınında Batı Anadolu’da Yunan İşgali (1919-1922), [Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
78. Önalp, K. (1974). Türk İstiklâl Harbi II nci Cilt, Batı Cephesi, 4 ncü Kısım, Kütahya, Eskişehir Muharebeleri (15 Mayıs 1921 – 25 Temmuz 1921), Ankara: Genelkurmay Basımevi.
79. Özel, E. (2020). İngiliz basınında Millî Mücadele ve Mustafa Kemal Paşa, İstanbul: Cinius Yayınları.
80. Öztürk, A. (2018). Millî Mücadele’de zor yıllar (1919-1922) Kütahya ve havalisi, Kütahya: Egemen Yayınları.
81. Papers Relating to the Foreign Relations of the United States. (1922, September 02). The Consul General Smyrna Horton to the Acting Secretary of State. Smyrna: Telegram: 767.68/274.
82. Price, C. (1919, July 26). British Restore World’s Sacred Buildings. Deseret Evening News, p.1.
83. Reports of Greek Defeat and Disorder. (1922, September 05). The Guardian, p.7.
84. Sarıhan, Z. (1995). Kurtuluş Savaşı Günlüğü III (Açıklamalı kronoloji) TBMM’den Sakarya Savaşı’na (23 Nisan 1920-22 Ağustos 1921), Ankara: TTK Basımevi.
85. Separate Anatolian State, Rebel Leader’s Reply to Cabinet. (1920, April 15). The Times, p.15.
86. Sforza, C. C. (1930). Makers of modern europe, portraits and personal impressions and recollections, London: Elkin Mathews & Marrot.
87. Stubborn Fighting, Greek Battalion Force to Retire. (1920, August 04). The Times, p.9.
88. Tartar and Kurd Troops are Sent to Kutaia and Severe Battle Impends. (1921, July 16). Asbury Park Evening Press, p.7.
89. TBMM Gizli Celse Zabıt Ceridesi, I. Dönem, I. Yasama Yılı, I. Cilt, 45. Birleşim, s120.
90. The Greek Advance, Fresh Key Position Reported Captured. (1921, July 18). The Guardian, p.9.
91. The Greeks in Turkey. (1921, April 29). Daily News, p.10.
92. Tino’s Lone Hand Offensive. (1921, July 15). New York Tribune, p.8.
93. Turco-Greek War, The Fight at Kutahia. (1921, July 21). The Daily Telegraph, p.12.
94. Turks Ask Allies to End Greek War. (1921, July 27). The Evening Star, p.1.
95. Turks Hot in Pursuit. (1922, September 04). Newcastle Daily Chronicle, p.7.
96. Turquie. (1921, Novembre 04). Gazette de Lausanne, p.6.
97. Ulagay, O. (1974). Amerikan basınında Türk Kurtuluş Savaşı, İstanbul: Yelken Matbaası.
98. Uzuner, Ş. O. (2022). Amerikan basınının gözünden Millî Mücadele, İstanbul: Yeditepe Akademi.
99. Yeldemez, Z. ve Soylu, U. (2015). Kurtuluş diyarı şehitlik ve anıtlarıyla Kütahya, Kütahya: Kütahya Valiliği.