Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ve E-Yönetişim

Öz

Çalışma, Türk kamu yönetiminde bilgi teknolojisinin nasıl yönetildiği sorusunu irdelemektedir. Bu bağlamda, politika, aktör ve kaynak yönetimi çerçevesinde, e-yönetişim inceleme konusu yapılmıştır. Uzun bir süredir, bilgi ve iletişim teknolojisinde yaşanan ilerlemeyi kamu yönetimi reformlarına dönüştürme çabası dikkat çekmektedir. Bu süreçte, dijital kamu yönetiminde strateji bütünlüğünün sağlanmasına yönelik girişimler olmasına rağmen, çok aktörlü ve kaynak kullanımında çok parçalı yapının varlığı devam etmiştir. 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesiyle birlikte kurulan Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisinin, dijital kamu yönetiminin geliştirilmesine öncülük etmesi planlanmıştır. Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanına yüklenen “kamu dijital dönüşüm lideri” misyonu çerçevesinde önemli adımlar atılmakla birlikte, aktörler arasındaki etkileşimi ve kaynak kullanımını destekleyecek yönetim mekanizmalarının geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi kapsamında doküman analizi tekniği kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital çağ yönetişimi
• e-yönetişim
• dijital dönüşüm ofisi

Presidency Digital Transformation Office and E-Governance

Öz

The study examines the question of how information technology is managed in Turkish public administration. In this context, within the framework of policy, actor and resource management, e-governance has been examined. For a long time, the effort to transform the progress in information and communication technology into public administration reforms draws attention. In this process, although there were attempts to ensure the integrity of strategy in digital public administration, the existence of a multi-actor and multi-part structure in resource use continued. The Presidency Digital Transformation Office, which was established with the transition to the Presidential Government System in 2018, is planned to lead the development of digital public administration. Although important steps have been taken within the framework of the “public digital transformation leader” mission imposed on the Head of the Digital Transformation Office, it is seen that there is a need to develop management mechanisms that will support the interaction between the actors and the use of resources. In the study, document analysis technique was used within the scope of qualitative research method.

Anahtar Kelimeler

• Digital era governance
• e-governance
• digital transformation governance

Kaynakça

1. 2019 Yılı Merkezi Bütçe Kanunu (2018, 31 Aralık). Resmî Gazete (Sayı 30642 (Mükerrer)). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/12/20181231M1-1.htm.
2. 2020 Yılı Merkezi Bütçe Kanunu (2019, 31 Aralık). Resmî Gazete (Sayı 30995 (Mükerrer)). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/12/20191231M1-1.htm.
3. 2021 Yılı Merkezi Bütçe Kanunu (2020, 31 Aralık). Resmî Gazete (Sayı 31351 (Mükerrer)). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/12/20201231M1-1.htm.
4. 2022 Yılı Merkezi Bütçe Kanunu (2021, 31 Aralık). Resmî Gazete (Sayı 31706 (Mükerrer)). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/12/20211231M1-1.htm.
5. 2023 Yılı Merkezi Bütçe Kanunu (2022, 31 Aralık). Resmî Gazete (Sayı 32060 (Mükerrer)). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/12/20221231M1-1.htm
6. Akman, E. (2019). Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde kamu politikası aktörleri. PARADOKS Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, 15(1), 35-54.
7. Atmaca, Y. ve Karaçay, F. (2020). Türkiye’deki kamu yönetimi reformlarında dijitalleşme ve e-yönetişimi. International Journal of Management and Asministration, 4(8), 260-280.
8. Avaner, T. ve Kayhan, M. (2020). Türkiye’de Cumhurbaşkanlığı ofisleri: Dijital dönüşüm ofisi üzerine bir inceleme. Uluslararası Genç Bilim ve Sanat İnsanları Sempozyumu Tam Metin Bildiri Kitabı, 466-478.

9. Barthwal, C. P. (2003). E-governance for good governance. The Indian Journal of Political Science, 64(3/4), 285-308.
10. Başbakanlık. (2002). E-Türkiye girişimi eylem planı (taslak). Erişim adresi: http://www.bilgitoplumu.gov.tr/Documents/1/Yayinlar/020800_E-TurkiyeEylemPlani.pdf.
11. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Kuruluşuna İlişkin Kanun. (1983, 5 Nisan). Resmî Gazete (Sayı 18011). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2813.pdf.
12. Binici, F.Ö. (2021). Dijital dönüşüm sürecinde muhasebe işgücü yetkinliklerinin olgunluk modeli ile incelenmesi. [Yayınlanmamış Doktora Tezi], Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
13. Bozkurt, A., Hamutoğlu, N.B., Liman Kaban, A., Taşçı, G. ve Aykul, M. (2021). Dijital bilgi çağı: Dijital toplum, dijital dönüşüm, dijital eğitim ve dijital yeterlilikler. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi (AUAd), 7(2), 35-63.
14. Cengiz, O. (2017). Endüstri 4.0: Üretimde kavram ve algı devrimi. Makina Tasarım ve İmalat Dergisi, 15(1), 38-45.
15. Chen, C. L., Lin, Y. C., Chen, W. H., Chao, C. F., ve Pandia, H. (2021). Role of government to enhance digital transformation in small service business. Sustainability, 13(3), 1-24.
16. Christensen, T. ve Lægreid, P. (2022). Taking stock: New public management (NPM) and post-NPM reforms-trends and challenges. A. Ladner ve F. Sager (Ed.), Handbook on the Politics of Public Administration içinde (ss. 38-49). Cheltenham: Edward Elgar.
17. Cumhurbaşkanlığı (2018). 2019 yılı Cumhurbaşkanlığı yıllık programı. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/2019-yili-cumhurbaskanligi-yillik-programi-resmi-gazetede-yayimlanmistir/.
18. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. (2022a). Kamu bulut bilişim stratejisi mevcut durum analizi raporu. Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/File/Mevcut_Durum_Analizi_Raporu.pdf.
19. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. (2022b). Kamu bulut bilişim stratejisi ülke incelemeleri raporu. Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/File/UIR_Raporu.pdf.
20. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019). 100. yıl Türkiye planı. On birinci kalkınma planı (2019-2023). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf.
21. Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi. (2018, 10 Temmuz). Resmi Gazete (Sayı: 30474). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/19.5.1.pdf.
22. Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi. (2019, 24 Ekim). Resmi Gazete (Sayı: 30928). Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/10/20191024-1.pdf.
23. Çarıkçı, O. (2010). Türkiye’de e-devlet uygulamaları üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12, 95-122.
24. Dawes, S. S. (2008). The evolution and continuing challenges of e-governance. Public Administration Review, 68, 86–102.
25. Demirel, D. (2010). Yönetişimde yeni bir boyut: e-Yönetişim. Türk İdare Dergisi, 466, 65-94.
26. Derya, H. (2018). Endüstri devrimleri ve endüstri 4.0, G.Ü. İslâhiye İİBF Uluslararası E-Dergi 2(2), 1-20.
27. Dijital Devlet Stratejisi (2023). Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/dijital-devlet-stratejisi/.
28. Dijital Dönüşüm Ofisi (2023). Kamu bulut bilişim stratejisi mevcut durum analizi raporu. Erişim adresi: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/File/Mevcut_Durum_Analizi_Raporu.pdf.
29. Dinç, Y. D. ve Atmaca, Y. (2023). Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde kamu politikası sürecinin, yeni aktörleri: politika kurulları ve ofisler. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 76, 126-148.
30. Dinçer, Ö., ve Yılmaz, C. (2003). Kamu yönetiminde yeniden yapılanma 1. değişimin yönetimi için yönetimde değişim. Ankara: T.C. Başbakanlık.
31. DPT (1979). Dördüncü beş yıllık kalkınma planı 1979-1983. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı.
32. DPT (1985). Beşinci beş yıllık kalkınma planı 1985-1989. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı.
33. DPT (1989). Altıncı beş yıllık kalkınma planı 1990-1994. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı.
34. DPT (1995). Yedinci beş yıllık kalkınma planı 1996-2000. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı.
35. DPT (2000). Uzun vadeli strateji ve sekizinci beş yıllık kalkınma planı 2001-2005. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı.
36. DPT (2006a). Bilgi toplumu stratejisi (2006-2010). T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı. Erişim adresi: http://www.bilgitoplumu.gov.tr/Documents/1/BT_Strateji/Diger/060500_BilgiToplumuStratejisi.pdf.
37. DPT (2006b). Dokuzuncu kalkınma planı 2007-2013. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/Dokuzuncu_Kalkinma_Plani-2007-2013.pdf.
38. Dunleavy, P., Margetts, H., Bastow, S. ve Tinkler, J. (2006a). Digital era governance: IT corporations, the state and e-government. Oxford UP.
39. Dunleavy, P., Margetts, H., Bastow, S. ve Tinkler, J. (2006b). New public management is dead. Long live digital-era governance. Journal of Public Administration Research and Theory 16(3), 467-494.
40. e-Devlet Kapısı İstatistikleri (2023). Erişim adresi: https://www.turkiye.gov.tr/edevlet-istatistikleri.
41. Elektronik Haberleşme Kanunu. (2008, 5 Kasım). Resmî Gazete (Sayı 27050 (Mükerrer)). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5809.pdf.
42. Er, H., Turan, S. ve Selahattin K. (2021). Toplum 5.0 sürecinin gelişimi ve eğitime etkisinin değerlendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl: 14, 39, 27-66.
43. Erol, Ö. F. (2020). Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde cumhurbaşkanlığı politika kurulları. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 26(1), 107-130.
44. Garg, P. (2008). E-governance-A way to good governance. The Indian Journal of Political Science, 69(1), 43-48.
45. Hakkımızda (2023, 19 Ocak). Erişim adresi: https://www.turkiye.gov.tr/bilgilendirme?konu=siteHakkinda.
46. Hakkımızda (t.y.). Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/hakkimizda/.
47. Hood, C. (1995). The “new public management” in the 1980s: variations on a theme. Accounting, organizations and society, 20(2-3), 93-109.
48. İ-SCOOP (2023). Industry 5.0 – the essence and reasons why it gets more attention. Erişim adresi: https://www.i-scoop.eu/industry-4-0/industry-5-0/.
49. Jenkins, K., Caines, K., ve Jackson, A. (1988). Improving management in government: The next steps. Report to the Prime Minister. HMSO. Erişim adresi: https://www.civilservant.org.uk/library/1988_improving_management_in_government_the%20_next_steps.pdf.
50. Kalkınma Bakanlığı (2013). Onuncu kalkınma planı 2014-2018. T.C. Kalkınma Bakanlığı. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Onuncu_Kalkinma_Plani-2014-2018.pdf
51. Kalkınma Bakanlığı (2015). 2015-2018 bilgi toplumu stratejisi ve eylem planı. T.C. Kalkınma Bakanlığı.
52. Kamu Dijital Dönüşüm Lideri (t.y.). Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/kamu-dijital-donusum-lideri/.
53. Layne, K. ve Lee, J. (2001). Developing fully functional e-government: a four stage model. Government Information Quarterly, 18(2), 122-136.
54. Ling, T. (2002). Delivering joined–up government in the UK: Dimensions, issues and problems. Public administration, 80(4), 615-642.
55. Nacak, O. (2021). Cumhurbaşkanlığı ofislerinin yapısına ilişkin değerlendirme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 1023-1041.
56. Nüfus ve Demografi (2023). Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=nufus-ve-demografi-109&dil=1.
57. OECD (2018). Digital government review of argentina accelerating the digitalisation of the public sector. Erişim adresi: https://www.oecd.org/gov/digital-government-review-of-argentina-354732cc-en.htm.
58. OECD (2021). The e-leaders handbook on the governance of digital government. OECD Digital Government Studies, Paris: OECD Publishing, Erişim adresi: https://doi.org/10.1787/ac7f2531-en.
59. OECD (2023). Digital government review of Türkiye: towards a digitally-enabled government. OECD Digital Government Studies, OECD Publishing, Paris, Erişim adresi: https://doi.org/10.1787/3958d102-en.
60. Organizasyon Şeması (t.y.). Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/organizasyon-sema/.
61. Özdemir, A. (2021). Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilatına getirdiği yenilikler. Journal of Academic Value Studies, 7(3), 284-297.
62. Projeler (t.y.). Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/projeler/#6231.
63. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2019). 2023 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi. Erişim adresi: https://www.sanayi.gov.tr/assets/pdf/SanayiStratejiBelgesi2023.pdf.
64. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi (2021). Ulusal yapay zeka stratejisi 2021-2025. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı - T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi. Erişim adresi: https://cbddo.gov.tr/SharedFolderServer/Genel/File/TR-UlusalYZStratejisi2021-2025.pdf.
65. Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2023). Kamu bilgi ve iletişim teknolojileri yatırımları raporu. Erişim adresi: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/05/2023-Yili-Kamu-BIT-Yatirimlari-Raporu.pdf.
66. Strateji ve Bütçe Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi. (2018, 24 Temmuz). Resmî Gazete (Sayı: 30488). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/19.5.13.pdf.
67. Taş, H. Y. (2018). Dördüncü sanayi devrimi’nin (endüstri 4.0) çalışma hayatına ve istihdama muhtemel etkileri. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 1817-1836.
68. TBMM Tutanak Hizmetleri Başkanlığı (2020). Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu tutanak dergisi 25’inci toplantı. Dönem: 27, Yasama Yılı: 4, Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2021/03/27-Kasim-2020-Tarihli-Gorusme.pdf.
69. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (2020). Ulusal siber güvenlik stratejisi ve eylem planı 2020-2023. Erişim adresi: https://hgm.uab.gov.tr/uploads/pages/strateji-eylem-planlari/ulusal-siber-guvenlik-stratejisi-ve-eylem-plani-2020-2023.pdf.
70. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı (2013). Ulusal siber güvenlik stratejisi ve 2013-2014 eylem planı. Erişim adresi: https://www.btk.gov.tr/uploads/pages/2-1-strateji-eylem-plani-2013-2014-5a3412cf8f45a.pdf.
71. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı (2016). 2016-2019 ulusal e-devlet stratejisi ve eylem planı. Erişim adresi: http://www.sp.gov.tr/upload/xSPTemelBelge/files/ Swkoy+2016-2019-Ulusal-e-Devlet-Stratejisi -ve-Eylem-Plani.pdf.
72. United Nations (2022). E-Government survey 2022 - the future of digital government. New York: United Nations. Erişim adresi: https://publicadministration.un.org/egovkb/en-us/Reports/UN-E-Government-Survey-2022.
73. Uysal, Y. (2019). Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediyeleri’nin twitter kullanımına yönelik eğilimleri ve takipçilerinin tepkileri üzerine bir analiz. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(3), 239-258.
74. Uysal, Y. (2022). Bilgi ve iletişim teknolojileri ve e-Devlet uygulamaları bağlamında kamu yönetiminin denetimi. Y. Uysal ve F. Güler (Ed.), Kamu yönetiminin denetimi içinde (ss. 53-73). Ankara: Orion Kitabevi.
75. Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: a review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118-144.
76. Yadav, N., ve Singh, V. B. (2013). E-governance- past, present and future in India. Internetional Journal of computer applications, 53(7), 36-48.