Mutfak Şeflerinin Yurt Dışında Çalışma Sebepleri ve Deneyimleri Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Mutfak şeflerinin yurtdışında çalışma sebepleri ve deneyimlerinin ortaya çıkarılması amacıyla gerçekleştirilen bu araştırmada olgu bilim deseni tercih edilmiş olup veriler görüşme tekniği yardımıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler düzenlenerek içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda gitme amacı, çalışma şartları farkı, katkılar, yaşanan sorunlar ve geri dönüş temaları belirlenmiştir. Her bir temayı oluşturan kategoriler ve bu kategorileri oluşturan kodlar tekrarlanma sıklıklarıyla birlikle belirlenerek tablo haline getirilmiştir. Araştırma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde katılımcıların başta kariyer, ekonomik ve benzeri sebeplerle yurt dışına gittiği, bulundukları ülkedeki çalışma koşullarının ücret, emeğinin karşılığını alma ve benzeri sebeplerle daha iyi olduğunu belirtmiştir. Şu an için herhangi bir sorun yaşamadıklarını fakat yurtdışına ilk gittiklerinde dil, kültürel uyum ve benzeri sorunlar yaşadığını ifade eden katılımcılar yurt dışında çalışmanın kendilerine birçok katkı sağladığını belirtmiştir. Araştırma katılımcıları ayrıca maddi sebepler, sosyal/kültürel haklar, yaşam kalitesi, güvenlik ve benzeri gerekçelerle geri dönmek istemediklerini ifade etmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Aşçı
• Mutfak şefleri
• Yurt dışında çalışan aşçılar
• Nitel araştırma

A Qualitative Research on the Motivations and Experiences of Kitchen Chefs Working Abroad

Öz

This research aims to determine the motivations and experiences of kitchen chefs working abroad. Phenomenology design was employed, and data were collected using interviews. The obtained data was organized and analyzed through content analysis. The analysis revealed several themes, including motivations for going abroad, differences in working conditions, contributions, challenges faced, and reasons for returning. The categories within each theme, along with their corresponding codes and frequencies of repetition, were found and tabulated. Overall, the findings indicated that participants primarily relocated for career advancement, economic opportunities, and related reasons. They reported that working conditions in their host countries were superior due to higher wages and fair compensation. Although participants reported that they initially faced challenges such as language barriers and cultural adaptation, they acknowledged that working abroad contributed positively to their professional growth and development. The participants also expressed a reluctance to return to their home countries, citing financial considerations, social and cultural rights, quality of life, security, and similar factors as their reasons for staying abroad.

Anahtar Kelimeler

• Cook
• Kitchen chefs
• Cooks working abroad
• Qualitative research

Kaynakça

1. Aksoy, M., İflazoğlu, N. ve Canbolat, C. (2016). Avrupa aşçılık tarihi: Antik Yunan'dan Sanayi Devrimi’ne. Journal of Recreation and Tourism Research, 3(1), 54-62.
2. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84.
3. Alptekin, M. Y. (2019). Yurtdışından geri dönen gurbetçilerin yaşadıkları temel sorunlar bağlamında sosyal adaptasyon probleminin analizi. Assam Uluslararası Hakemli Dergi, 6(14), 58-71.
4. Aratoğlu, C. (2015). Mesleki ve teknik anadolu lisesinde ve meslek yüksekokulunda aşçılık eğitimi alan öğrencilerin gıda güvenliği konusundaki bilgi ve uygulama düzeyleri. . [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
5. Aslan, N. (2018). Aşçılık eğitimine yönelik düşüncelerin sektör başarısı ile ilişkilendirilmesi: İstanbul ili beş yıldızlı otel işletmeleri üzerine bir araştırma. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
6. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
7. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. doi: 10.31592/aeusbed.598299
8. Birdir, K. ve Kılıçhan, R. (2013). Mutfak şeflerinin mesleki eğitim düzeyleri ve yaşadıkları eğitim problemlerinin tespitine yönelik bir çalışma. 14. Ulusal Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı içinde (ss. 615-635). Kayseri.

9. Boztilki, M. (2023). Neden gitmek istiyorlar? Z kuşağı kadınların göç etme istekleri hakkında bir araştırma. Pamukkale Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 55, 157-172. doi: 10.30794/pausbed.1230506
10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2019). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
11. Can, Ç. Ü. ve Avcu, B. Ş. (2024). Aşçılık bölümü öğrencilerinin meslek uyumu ve kariyer planlamaları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 6(1), 33-52.
12. Çapar, M. C., & Ceylan, M. (2022). Durum çalışması ve olgubilim desenlerinin karşılaştırılması. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 295-312. doi: 10.18037/ausbd.1227359
13. Çiçek, A. (2023). Türkiye'deki hekim adaylarının yurt dışına göç etme eğilimleri. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 8(2), 67-80. doi: 10.52539/mad.1348476
14. Demir, F. ve Akturfan, M. (2024). Mutfak departmanında işgören seçimi: baş aşçılar üzerine nitel bir çalışma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 510-527. doi: 10.32709/akusosbil.1127164
15. Demir, Ö. Profesyonel mutfak şeflerinin istihdam politikaları. Aydın Gastronomy, 8(2), 427-439.
16. Ekiz, D. (2017). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık
17. Eren, R. (2020). Aşçılık meslek etiği ilkelerinin belirlenmesine yönelik nitel bir araştırma Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 8(4), 2523-2540. doi: 10.21325/jotags.2020.725
18. Gençoğlu, H. U. Ç. ve Kemer, E. (2021). Aşçılık programında okuyan kadın öğrencilerin mesleğe bakış açılarının değerlendirilmesi: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi örneği. Aydın Gastronomy, 5(2), 105-116.
19. Karaca, E. ve Özbay, G. (2021). Türkiye’deki aşçılık örgütlenmesine yönelik ulusal ve uluslararası düzeyde değerlendirme. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 5(1), 1-22. doi: 10.32958/gastoria.846687
20. Karasu, M. S. (2018). MEB tarafından yurt dışına görevlendirilen öğretmenlerin gidiş nedenleri. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(24), 177-191.
21. Kaya, S. (2024). Meslek folkloru bağlamında Eskişehir’deki aşçıların lakapları üzerine bir inceleme. Yazıt Kültür Bilimleri Dergisi, 4(1), 25-39. doi: 10.59902/yazit.1465695
22. Keskin, U. (2019). Platon’un bakış açısına göre yapıcı/düzenleyici meslek olarak aşçılık. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2(1), 119-134.
23. Kızıltepe, Z. (2017). İçerik analizi nedir? Nasıl oluşmuştur? F.N. Seggie ve Y. Bayyurt (Ed.), Nitel Araştırma Yöntem, Teknik, Analiz ve Yaklaşımları içinde (253-266). Anı Yayıncılık.
24. Koç Başaran, Y. (2017). Sosyal bilimlerde örnekleme kuramı. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5, (47), 480-495. doi: 10.16992/ASOS.12368
25. Kurnaz, A. ve İşlek, E. (2018). Aşçılık kültürünün festival turizmi kapsamında kullanılması: Mengen Uluslararası Aşçılık ve Turizm Festivali. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 6(3), 3-13.
26. Odabaşı Gürgil, S. Ve Karaman, N. (2023).Türkiye’den yurtdışına göçün sosyo-ekonomik nedenleri. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(11) 75-90.
27. Oğan, Y. (2022a). Üniversite öğrencilerinin iş hayatına hazır bulunma düzeyi: aşçılık programı üzerine bir araştırma. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 25 (1), 1-18. doi: 10.55931/ahbvtfd.1036059
28. Oğan, Y. (2022b). Aşçılık öğrencilerinin mesleki beklentileri üzerine bir inceleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1621-1632. doi: 10.32709/akusosbil.1035108
29. Özdemir, A. ve İlhan, A. (2021). Beyin göçü: öğrencileri yurt dışı eğitime yönlendiren sebepler bağlamında nitel bir araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(42), 1159-1186. doi: 10.46928/iticusbe.804014
30. Özdemir, N. E. ve Korkutan, M. (2024). Türkiye’den Avrupa ülkelerine yönelik sosyal refah göçü üzerine bir değerlendirme. Mavi Atlas, 12(2), 280-294. doi: 10.18795/gumusmaviatlas.1476858
31. Pekerşen, Y. ve Aslan, N. (2019). Aşçılık eğitimi ve sektör başarısı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi: Beş yıldızlı otel işletmelerinde çalışan aşçılar üzerine bir araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 93-122. doi: 10.18026/cbayarsos.472843
32. Ritter, C., Koralesky, K. E., Saraceni, J., Roche, S., Vaarst, M., & Kelton, D. (2023). Qualitative research in dairy science: A narrative review. Journal of Dairy Science, 106(9), 5880-5895. doi: 10.3168/jds.2022.23125
33. Robinson, R. N. S., & Barron, P. E. (2007). Developing a framework for understanding the impact of deskilling and standardisation on the turnover and attrition of chefs. International Journal of Hospitality Management, 26(4), 913-926. doi: 10.1016/j.ijhm.2006.10.002
34. Sarsılmaz, E. G., Sindel, M., Mırçık, Ö. K. ve Uyguner, A. (2023). Beyin göçü: yurtdışında akademik kariyer tercih edilme sebepleri üzerine nitel bir araştırma. 7. Uluslararası Eğitim ve Değerler Sempozyumu Tam Metin Kitabı içinde (ss. 68-75). 26-29 Ekim 2023. Kemer/Antalya.
35. Shani, A., Belhassen, Y., & Soskolne, D. (2013). Teaching professional ethics in culinary studies. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 25(3), 447-464. doi: 10.1108/09596111311311062
36. Tekindal, M. ve Uğuz Arsu, Ş. (2020). Nitel araştırma yöntemi olarak fenomenolojik yaklaşımın kapsamı ve sürecine yönelik bir derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 20(1), 153-182.
37. Turizm Gazetesi (2024). Turizmde yöneticiden, aşçı ve garsona kadar “beyin ve emek göçü” yaşanıyor. https://www.turizmgazetesi.com/haber/turizmde-yoneticiden-asci-ve-garsona-kadar-beyin-ve-emek-gocu-yasaniyor/87259 Erişim Tarihi: 28.07.2024
38. Türkiye İstatistik Kurumu (2024). Uluslararası Göç İstatistikleri, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Uluslararasi-Goc-Istatistikleri-2023-53544 Erişim tarihi: 05.10.2024
39. Yağar, F. ve Dökme, S. (2018). Niteliksel araştırmaların planlanması: Araştırma soruları, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9.
40. Yazıcıoğlu, B. (2017). Yurt dışında yaşayan veya ülkesine geri dönüş yapan Türklerin demografik, sosyal ve kültürel özellikleri, aile yapısı ve yaşadığı uyum sorunları: Karakoçan örneği. I. Uluslararası Kahramanmaraş Yönetim, Ekonomi ve Siyaset Kongresi içinde (ss. 213-254). 12-13-14 Ekim 2017. Kahramanmaraş.
41. Yıldız, S. (2017). Sosyal Bilimlerde Örnekleme Sorunu: Nicel Ve Nitel Paradigmalardan Örnekleme Kuramına Bütüncül Bir Bakış. Kesit Akademi Dergisi, 3(11), 421-442.
42. Yılmaz, A. ve Tanrıverdi, H. (2017). Aşçıların meslek uyumu ve meslek algısı düzeyleri üzerine bir araştırma. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 621-639.