Türk Kamu Yönetimi Etik Sisteminin Bütüncül Yaklaşımla Değerlendirilmesi

Öz

Yönetsel etik konusu, kamu yönetiminde çağdaş yaklaşımlar kapsamında yeniden ele alınmaya başlanmıştır. Bu bağlamda devlet baskın bir etik yönetimi anlayışından; katılım, şeffaflık, hesap verebilirlik temelli bir etik anlayışına yönelim ortaya çıkmıştır. Bu değişim, etik yönetimi konusunda yeni bir kurumsal yapıyı gerekli kılmıştır. Türkiye’de de değişim bu doğrultuda olmuş, etik yönetimi konusunda yeni bir kurumsal yapılanmaya gidilmiştir. Yönetsel etik sistemi, Kamu Görevlileri Etik Kurulu düzenleme ve faaliyetleriyle kurumsallaşmış olmakla birlikte, çeşitli hesap verebilirlik kurumlarının faaliyetleriyle de bütünleşmektedir. Ombudsman faaliyetleri ve bilgi edinme hakkının uygulanması, hesap verebilirlik ve etik ilişkisi bağlamında, yönetim yapısında etik uygulamaların içselleştirildiği bir genel anlayışı ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, Türk etik yönetimi sistemi, yönetişimci reform kapsamında faaliyete geçen kurumların oluşturduğu yapı kapsamında, mevzuat ve uygulama bağlamında, değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hesap verebilirlik
• Yönetsel etik
• Kamu yönetimi reformu
• Etik kurulları

The Evaluation of Turkish Public Administration Ethics System by a Holistic Approach

Öz

Contemporary approaches in public administration lay emphasis on administrative ethics. In this context, the understanding of administrative ethics and its institutions has been reformed. The old mentality of “dominant state” had challenged by an approach based on “participation”, “transparency” and “accountability”. Public administration reforms involved new institutions about administrative ethics. Following the tailwind of reforms word wide, the Board of Ethics for Public Officials was instituted in Turkey. Functioning of the Board is integrated with the other national accountability institutions. The Ombudsman and the practices of access to information also constitute a general understanding in which ethical principles are internalized within the context of accountability and administrative ethics relationship. In this study, the Turkish administrative ethics system is evaluated according to the structure formed by the institutions founded according to governance principles by the analysis of the legislation and practice.

Anahtar Kelimeler

• Accountability
• Administrative ethics
• Public administration reform
• Ethical boards

Kaynakça

1. Anayasa Mahkemesi (2010). 4/2/2010 tarihli ve E.: 2007/98, K.: 2010/33 sayılı Kararı.
2. Ateş, H. ve Oral, B. (2003). Kamu yönetiminde etik: Kültürel temeller ve “örgütsel ruhçuluk” kuramı ekseninde bir analiz. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 55-71.
3. Berkman, Ü. (2010). Yolsuzlukla mücadelede yeni strateji arayışı: Devlet merkezli yaklaşımdan toplum ve paydaş merkezli stratejiye yöneliş. İş Ahlakı Dergisi, 3(6), 81-93.
4. Birinci, G. (2009). Kamu etiği ve insan hakları. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 123-144.
5. Çevikbaş, R. (2006). Yönetimde etik ve yozlaşma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(1), 265-289.
6. Çılgın, H. ve Özkaral, M. (2020). Kamu denetçiliği kurumu iyi yönetim ilkeleri bağlamında yönetimde etik paradigmasının yerleşmesi üzerine bir araştırma. Ombudsman Akademik, 6(12), 129-154.
7. Demirci, M. ve Genç, F.N. (2008). Türkiye’de kamu yönetimi reform sürecinde etik yapılanma. Amme İdaresi Dergisi, 41(2), 43-58.
8. Doğan, K. C. (2022). Jürgen Habermas’ta katılım, demokrasi ve meşruiyet kavramları: ombudsman yönetişimi üzerine düşünmek. International Social Sciences Studies Journal, 8(96), 1190-1203.

9. Doğan, K. C. ve İnankul, H. (2015). Ombudsmanlık kurumunun örgütlerde etik kural ve davranışlar konusundaki yeri ve önemi. KTÜ SBE Sosyal Bilimler Dergisi, 10, 329-344.
10. Eryılmaz, B. (2012). Kamu Yönetimi. Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
11. Eryılmaz, B. ve Biricikoğlu, H. (2011). Kamu yönetiminde hesap verebilirlik ve etik. İş Ahlakı Dergisi, 4(7), 19-45.
12. Karcı, Ş. M. (2024). Kamu yönetiminde etik sorumluluk ve hesap verebilirlik. H.M. Ertuğrul (Ed.), Proceeding Book of ICOAEF XII. International Conference on Applied Economics and Finance içinde (ss. 201–210). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
13. Şen, M. L. (2012). Kamu görevlileri etik rehberi. Ankara: Kamu Görevlileri Etik Kurulu.
14. Usta, A. (2011). Kuramdan uygulamaya kamu yönetiminde etik ve ahlâk. KSÜ İİBF Dergisi, 1( 2), 39-50.
15. Yüksel, C. (2010). Devlette etik. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
16. Yüksel, C. (2005). Devlette etikten etik devlete: Kamu yönetiminde etik - cilt 2. İstanbul: TÜSİAD.