Türk Sinemasında Melez Bir Alt Tür Olarak Dramedi: Neşeli Hayat Filmi Örneğiyle

Öz

Film türleri, sinemanın en önemli sınıflandırma sistemlerinden birini oluşturmaktadır. Sinemada türler; filmlerin temalarını, anlatılarını ve izleyicilere sundukları deneyimleri sınıflandırmaya yarayan kategorilerdir. Her bir film türü; belirli bir anlatı biçimini, temayı ve görsel dili yansıtarak seyirciye farklı deneyimler sunmaktadır. Sinemada türler filmin seyirci üzerinde ne tür bir duygusal etki yaratacağı ve nasıl bir anlatı biçimine sahip olduğu hakkında bilgi vermektedir. Bu anlamıyla sinema endüstrisinde film türlerinin sınıflandırılması seyircinin nasıl bir içerik ile karşılaşacağını ortaya koymayı kolaylaştırmaktadır. Film türleri genellikle temalar, anlatı yapıları, karakter tipleri, görsel düzenlemeler ve ses kullanımı gibi unsurlara dayalı olarak belirlenmektedir. Sinema tarihinde, birçok film türü ortaya çıkmış ve gelişmiştir. Bunun yanında bazı türler değişim geçirerek gelişimini sürdürmüş ve diğer türlerden anlatı kalıplarını ödünç alarak kendi sınırlarını aşmıştır. Türlerin kendi sınırlarını aşarak birbirleri ile iç içe geçtiği süreçte melez alt türler ortaya çıkmıştır. Dramedi de bir melez alt tür olarak komedi ve dram gibi sinemada en fazla üretilen filmlerin anlatı geleneklerinin aynı filmde birleştirilmesinden doğmuştur. Çalışmanın amacı bir melez alt tür olarak dramedinin nasıl bir anlatı yapısına ve estetiğine sahip olduğunu örnek bir film incelemesi üzerinden ortaya koymaktır. Çalışmanın amacına uygun olarak son dönem Türk sinemasından Neşeli Hayat filmi amaçlı örnekleme yöntemi ile incelenmek üzere seçilmiştir. Çalışmanın örneklemini oluşturan Neşeli Hayat bir film eleştiri yöntemi olan tür eleştirisi çerçevesinde ele alınarak analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Film türleri
• Dram
• Komedi
• Melez tür
• Dramedi
• Neşeli Hayat

Dramedy as a Hybrid Subgenre in Turkish Cinema: With the Example of Neşeli Hayat

Öz

Film genres constitute one of the most important classification systems of cinema. In cinema, genres are categories used to classify the themes, narratives and experiences that films offer to their audiences. Each film genre offers different experiences to the audience by reflecting a particular narrative form, theme and visual language. In cinema, genres provide information about what kind of emotional impact the movie will have on the audience and what kind of narrative form it has. In this sense, the classification of film genres in the cinema industry makes it easier to reveal what kind of content the audience will encounter. Film genres are generally determined based on elements such as themes, narrative structures, character types, visual arrangements and the use of sound. In the history of cinema, many film genres have emerged and developed. In addition, some genres have continued their development through change and have transcended their own boundaries by borrowing narrative patterns from other genres. In the process where genres transcend their own boundaries and intertwine with each other, hybrid subgenres have emerged. Dramedy, as a hybrid subgenre, was born by combining the narrative traditions of the most produced films in cinema such as comedy and drama in the same film. The aim of the study is to reveal how dramedy as a hybrid subgenre has a narrative structure and aesthetics through a sample film analysis. In accordance with the aim of the study, Joyful Life from recent Turkish cinema.

Anahtar Kelimeler

• Film genres
• Drama
• Comedy
• Hybrid genre
• Dramedy
• Neşeli Hayat

Kaynakça

1. Abisel, N. (2000). Popüler sinema ve türler. İstanbul: Alan Yayıncılık.
2. Adıgüzel, H. Ö. (2006). Yaratıcı drama kavramı, bileşenleri ve aşamaları. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(1), 17-30.
3. Akbulut, H. (2003). Türden türselliğe: kuramlar çerçevesinde tür sinemasına bir bakış. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi (4), 9-38.
4. Altman, R. (1996). Cinema and genre. G. N. Smith (Ed). The Oxford History of World Cinema içinde (s. 276-285). Oxford University Press.
5. Andrew, D. (1984). Concepts in film theory. Oxford University Press.
6. Aristoteles. (1995). Poetika. (İ. Tunalı, Çev.). İstanbul: Remzi Kitabevi.
7. Bazin, A. (1982). The Cinema of cruelty: from Buñuel to Hitchcock. Seaver Books.
8. Bergson, H. (2011). Gülme. İstanbul: Ayrıntı Yarınları.

9. Bordwell, D. (1985). The classical Hollywood style, 1917–60. D. Bordwell, J. Staiger, & K. Thompson (Ed.). The Classical Hollywood Cinema: Film Style and Mode od Production to 1960 içinde (ss. 1-72). Londra: Routledge.
10. Bork, E. (2022). 8 characters of comedy. 12.02.2024 tarihinde https://www.flyingwrestler.com/: https://www.flyingwrestler.com/2015/12/8-characters-of-comedy/ adresinden alındı, Erişim Tarihi: 18.12.2024
11. boxofficeturkiye.com. boxofficeturkiye.com: https://boxofficeturkiye.com/film/aile-arasinda--2013279 adresinden alındı, Erişim Tarihi: 04.01.2025
12. Butler, A. M. (2011). Film çalışmaları. İstanbul: Kalkedon Yayıncılık.
13. Erdoğan, N. (2001). Üç seyirci: popüler eğlence biçimlerinin alımlanması üzerine notlar. Ö. Gökçe Türk film araştırmalarında yeni yönelimler içinde (ss. 118-126). İstanbul: Bağlam Yayınları.
14. Esen, Ş. (2010). Türk sinemasının kilometre taşları. İstanbul: Agora Kitaplığı.
15. Gültekin Akçay, Z. (2011). Türkiye'de bir dramedi türü: mahalle dizileri. S. C. Yağcı (Ed.). Beyaz Camın Yerlileri içinde (ss. 53-84). Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
16. Horton, A. (1991). Introduction. A. Horton (Ed.). Comedy/Cinema/Theory içinde (ss. 1-24). University of California Press.
17. İslek, S. T. (2018). Kelebekler: Garip bir aile komedisi içinde kahramanın yolculuğu. Sekans (e8), 40-59.
18. Kırel, S. (2011). Sinemada Tür kavramı ve popüler türleri anlamak üzere bir yol haritası denemesi. M. İri (Ed.). Sinema araştırmaları: Kuramlar, kavramlar, yaklaşımlar içinde (ss. 243-286). Derin Yayınları.
19. Lancioni, J. (2006). Murder and mayhem on wisteria lane: a study of genre and cultural context in desperate housewives. J. Lancioni, A. Kim, & J. McCabe (Ed.). Reading Desperate Housewives: Beyond the White Picket içinde (ss. 129-143). I.B.Tauris .
20. Langford, B. (2005). Film genre hollywood and beyond. Edinburgh University Press.
21. Makal, O. (1995). 100 filmde başlangıcından günümüze güldürü komedi filmleri. Ankara: Bilgi Yayınevi.
22. Makal, O. (2017). Yönetmenleri ve filmleriyle gülmenin sineması. İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
23. Meusy, J.-J. (2010). Les bandes comiques face à l’arrivée des films « kilométriques ». 1895. Mille huit cent quatre-vingt-quinze 61, 149-164.
24. Mittel, J. (2004). Genre and television: from cop shows to cartoons in american culture. Londra: Routledge.
25. Neale, S. (2003). Questions of genre. B. K. Grant (Ed.). Film Genre Reader III içinde ss. 45-66). University of Texas Press.
26. Neale, S. (2015). Studying genre. G. Creeber (Ed.). The Television Genre Book içinde (ss. 3-4). British Film Institute.
27. Onaran, A. (1994). Türk sineması I. İstanbul: Kitle Yayınları.
28. Ö. Bilis, P., & Bilis, A. E. (2024). Türk güldürü sinemasında kahramanın bakış açısından toplumsal eleştiri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 153, 34-49.
29. Önk, Ü. Y. (2011). Türk sinemasında türler üzerine bir inceleme. Journal of Yasar University, 23(6), 3866-3877.
30. Özden, Z. (2004). Film Eleştirisi. İstanbul: İmge Kitabevi Yayınları .
31. Özen, Ö. (2021). Sinema televizyonda ışığın kullanımı ve etkisi. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 3(6), 87-98.
32. Özön, N. (1985). Sinema uygulayımı sanatı tarihi. İstanbul: Hil Yayınları.
33. Özön, N. (2000). Sinema televizyon: video, bilgisayarlı sinema sözlüğü. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
34. Özön, N. (2008). Sinema sanatına giriş. İstanbul: Agora Kitaplığı.
35. Özuyar, A. (2013). Türk sinema tarihinden fragmanlar (1896-1945). İstanbul: Phoenix.
36. Salamova, Z. (2016). Adaptation of stand-up persona to the narratives of sitcom and dramedy. SERIES. International journal of TV serial narratives., 2(1), 35-46.
37. Sedita, S. (2006). The Eight Characters of Comedy: A Guide to Sitcom Acting and Writing. Atides Publishing.
38. Sevindik, A. (2021). Türk mizah ekolojisi. İstanbul: Ötüken Yayınları.
39. sozluk.gov.tr. https://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı, Erişim Tarihi: 04.10.2024
40. Staiger, J. (2003). Hybrid or ınbred: the purity hypothesis and hollywood genre history. B. K. Grant (ed.), Film Genre Reader III içinde (ss. 185-189). University of Texas Press.
41. Sunal, K. (2001). TV ve sinemada kemal sunal güldürüsü. İstanbul: Om Yayınevi.
42. Şentürk, R. (2016). Gülme Teorileri. İstanbul: Küre Yayınları.
43. Taşkın, Y. (2018, Nisan 15). Sessiz Sinema 1895-1929. Rıhtım Edebiyat ve Sanat Dergisi: https://rihtimdergi.com/sessiz-sinema-1895-1929/, Erişim Tarihi: 28.12. 2024
44. Tosun, A. F. (2023). Bir melez alt tür olarak yol komedileri; Sağ Salim film örneği. Uluslararası Sosyal Bilimler Ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 2(1), 104-123.
45. Yağız, N. (2015). Sinemada türler. Türk ve İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2, 159-166.