Lojistik ve Dış Ticaretin Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi-Türk Devletleri Teşkilatı Ülkelerinden Ampirik Kanıtlar

Öz

Lojistik altyapı ve yük taşımacılığı, malların hareketini kolaylaştırarak pazar erişimini sağlamakta ve rekabet gücünü artırarak ekonomik büyümeyi yönlendiren dış ticareti desteklemede önemli bir rol oynamaktadır. Temel lojistik faaliyetlerden olan yük taşımacılığı ve dış ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi sıkça araştırılan bir konudur. Son yıllarda yapılan çalışmalarda elde edilen sonuçların net olmaması, kötüleşen dış ticaret dengesinin ekonomik büyümeyi engellemesi nedeniyle farklı bakış açılarına sahip daha çok araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma Türk Devletleri Teşkilatında (TDT) lojistik ve dış ticaretin ekonomi üzerindeki etkisini araştırmaktadır. 2006-2023 dönemine ait veriler MM-QR Panel Kantil Regresyon ile analiz edilmektedir. Elde edilen sonuçlara göre; havayolu yük taşımacılığı ile ithalat tutarı ekonomi üzerinde anlamlı ve pozitif, demiryolu yük taşımacılığı ise bütün kantil seviyelerinde negatif ve anlamsız etkiye sahiptir. Ayrıca ihracat bütün kantil seviyelerinde ekonomi üzerinde anlamlı ve negatif etkiye sahiptir. Bu sonuçlar, TDT’de yer alan ülkelerin ithalat odaklı büyüdüğünün kanıtı olmaktadır. Mevcut çalışma lojistik, ulaştırma, ekonomi ve dış ticaret ile ilgili taraflara ve araştırmacılara önemli politika ve çalışma alanları önerileri içermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Lojistik
• Yük taşımacılığı
• Ekonomik büyüme
• Dış ticaret
• Panel kantil regresyon

The Impact of Logistics and Foreign Trade on Economic Growth - Empirical Evidence from Countries of the Organization of Turkic States

Öz

Logistics infrastructure and freight transportation play an important role in supporting foreign trade that drives economic growth by facilitating the movement of goods, providing market access and increasing competitiveness. The impact of freight transportation, one of the main logistics activities, and foreign trade on economic growth is a frequently researched topic. Since the results of recent studies are not clear and worsening trade balance hinders economic growth, more research with different perspectives is needed. This study investigates the impact of logistics (amount of cargo transported by air and rail) and foreign trade (exports and imports) on the economy in the Organization of Turkic States (OTS). Data for the period 2006-2023 are analyzed through MM-QR quantile regression. According to the results, air freight transportation and imports have a significant and positive effect on the economy, whereas rail freight transportation has a negative and insignificant effect on the economy at all quantile levels. Moreover, exports have a significant and negative effect on the economy at all quantile levels. These results are evidence of import-oriented growth in the OTS countries. The study provides important policy and research implications for logistics, transportation, economics and foreign trade stakeholders and researchers.

Anahtar Kelimeler

• Logistics
• Freight transportation
• Economic growth
• Foreign trade
• Panel quantile regression

Kaynakça

1. Abugamea, G. H. (2010). The competitiveness of the Palestinian foreign trade: A cointegration analysis. In Economic Research Forum Working Papers (No. 541, pp. 1-14).
2. Adjieteh, M., Brazauskas, V. (2025) Quantile least squares: a flexible approach for robust estimation and validation of location-scale families. Stat Comput 35, 106. doi: 10.1007/s11222-025-10626-6
3. Ağayev, S. (2011). İhracat ve ekonomik büyüme ilişkisi: 12 geçiş ekonomisi örneğinde panel eşbütünleşme ve panel nedensellik analizler. Ege Akademik Bakış, 11(2), 241-254.
4. Ahmed, K., Mahalik, M.K. and Shahbaz, M. (2016). Dynamics between economic growth, labor, capital and natural resource abundance in Iran: An application of the combined cointegration approach. Resources Policy, 49, 213-221. doi: 10.1016/j.resourpol.2016.06.005
5. Aktaş, C. (2009). Türkiye’nin ihracat, ithalat ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik analizi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(2) 35-47.
6. Alam, M.S., & Paramati, S.R. (2016). The impact of foreign direct investment on environmental sustainability: Evidence from India. Environmental Science and Pollution Research, 23(23), 23006–23018.
7. Ali, A., Fatima, N., Abdel Rahman Ali, B. J. ve Husain, F. (2023). Imports, exports and growth of Gross Domestic Product (GDP)-A relational variability Analysis. International Journal of Sustainable Development and Planning, 18(6), 1681-1690.
8. Altıntaş, H. ve Mercan, M. (2015). Ar-Ge harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: OECD ülkeleri üzerine yatay kesit bağımlılığı altında panel eşbütünleşme analizi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 70(2), 345-376.

9. Altuntaş, M. ve Kılıç, E. (2021). Havayolu taşımacılığı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türkiye örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 187 2021.
10. Andriyana, Y., Gijbels, I. & Verhasselt, A. (2018). Quantile regression in varying-coefficient models: non-crossing quantile curves and heteroscedasticity. Stat Papers 59, 1589–1621. doi: 10.1007/s00362-016-0847-7
11. Arodoye, N. L. ve Iyoha, M. A. (2014). Foreign trade-economic growth nexus: evidence from Nigeria, CBN Journal of Applied Statistics. 5(1), 121-141.
12. Artar, O. K., Uca, N. ve Taşçı, M. E. (2016). The impact of the airline freight transportation on GDP in Turkey. Journal of International Trade, Logistics and Law, 2(2), 143-148.
13. Aydınbaş, G. (2024). Uluslararası ticaret ile kişisel gelir ilişkisi: Seçilmiş yükselen piyasa ekonomileri için nedensellik analizi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 165-190.
14. Bado, B. ve Dunakhir, S. (2024). The Role of Infrastructure in Driving Economic Growth: A Qualitative Literature Study. Formosa Journal of Multidisciplinary Research, 3(11), 4279–4288. https://doi.org/10.55927/fjmr.v3i11.12352
15. Bai, J. ve Ng, S. (2004). A new look at panel testing of stationarity and the PPP hypothesis. In: DonAndrews, James Stock, eds. Identification and Inference in Econometric Models. Essays in Honor of Thomas, J., Rothenberg. Cambridge University Press
16. Bakari, S. (2017). The Long Run and Short Run Impacts of Exports on Economic Growth: Evidence from Gabon, Economic Research Guardian, Weissberg Publishing, 7(1), 40-57.
17. Bakari, S. ve Mabrouki, M. (2016). The relationship among exports, imports and economic growth in Turkey. MPRA Paper, No. 76044. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/76044/.
18. Bakari, S. ve Mabrouki, M. (2017). Impact of exports and imports on economic growth: New evidence from Panama. Journal of Smart Economic Growth 2, 67–79.
19. Bakari, S. ve Tiba, S. (2019). The Impact of trade openness, foreign direct ınvestment and domestic ınvestment on economic growth: New evidence from asian developing countries. MRPA Paper 94489. Available online: https://mpra.ub.uni-muenchen.de/94489/1/MPRA_paper_94489.pdf
20. Balassa, B. (1978). Exports and economic growth: Further evidence. Journal of Development Economics, 5(2), 181–189. https://doi.org/10.1016/0304-3878(78)90006-8
21. Ballou, R. H. (1992). Business logistics management. (Third Edition). NewJersey:, Prentice-Hall International.
22. Banister, D. ve Berechman, Y. (2001). Transport investment and the promotion of economic growth. Journal of Transport Geography, 9, 209–218.
23. Blavasciunaite, D., Garsviene, L. ve Matuzeviciute, K. (2020). Trade balance effects on economic growth: Evidence from European Union Countries. Economies, 8(3), 54. 2-15. https://doi.org/10.3390/economies8030054
24. Button, K. ve Yuan, J. (2013). Airfreight transport and economic development: An examination of causality. Urban Studies, 50(2), 329–340. doi: 10.1177/0042098012446999
25. Coe, D. T. ve Helpman, E. (1995). International R&D spillovers. European Economic Review, 39(5), 859–887. doi: 10.1016/0014-2921(94)00100-E
26. Corrocher, N., Lenzi, C. and Deshaires, M.L. (2020). The curse of natural resources: An empirical analysis of European regions. Regional Studies, 54(12), 1694-1708. doi: 10.1080/00343404.2020.1763940
27. Çamkaya, S. (2023). Doğal kaynaklar ve beşeri sermaye ekonomik büyüme üzerinde etkili mi? MINT ülkeleri için kaynak laneti hipotezi bakımından bir inceleme. Ekonomi Politika Ve Finans Araştırmaları Dergisi, 8(4), 729-748. doi: 10.30784/epfad.1322739
28. Çamurdan, B. (2013). Türkiye’de 1999-2013 dönemi için ihracat, ithalat ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi. Journal of New World Sciences Academy, 8(4), 183-195.
29. Dahal, A. K., Bhattarai, G. ve Budhathoki, P. B. (2024). Impact of foreign trade and foreign direct investment on economic growth: Empirical insights from Nepal. Problems and Perspectives in Management, 22(1), 390.
30. Dell’Anno, R. (2020). Reconciling empirics on the political economy of the resource curse hypothesis. Evidence from long-run relationships between resource dependence, democracy and economic growth in Iran. Resources Policy, 68, 101807. doi: 10.1016/j.resourpol.2020.101807
31. Demiral, M., Harun, B. ve Emrah, A. (2016). Petrol gelirleri ve ekonomik büyüme: Seçilmiş petrol zengini gelişmekte olan ülkeler üzerine bir panel veri analizi. Sosyoekonomi, 24(27), 85-102. doi: 10.17233/se.01775
32. Demirtaş, C. ve Yıldırım, E. S. (2025). Effects of productive capacities on economic growth: Evidence from MM-QR. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 21(1), 78-95.
33. Dereli, D. D. (2018). Türkiye'de dış ticaret ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi (1969-2016). Journal of Management and Economics Research, 16(3), 279-289.
34. Dinçer, S., Akın, F. ve Kazancı, B. (2024). Seçilmiş Türk Devletleri Teşkilatı ülkelerinde dış ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Ampirik bir analiz. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 371-385.
35. Dritsaki, M. ve Dritsaki, C. (2024). The relationship between health expenditure, CO2 emissions, and economic growth in G7: Evidence from heterogeneous panel data. Journal of the Knowledge Economy, 15(1), 4886-4911. doi: 10.1007/s13132-023-01349-y
36. Efeoğlu, R., & Azgün, S. (2025). Lojistik performans endeksinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: G20 ülkeleri örneği. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 21(1), 71-82.
37. Fahmi, A. (2022). Efek spasial infrastruktur terhadap pertumbuhan ekonomi. Jurnal Akuntansi Dan Keuangan, 19(2), 468–474. doi: 10.30872/jakt.v19i2.10934
38. Febriyanto, A., Sasana, H., Prakoso, J. ve Satriagasa, M. (2024). The impact of land, sea, and air transportation infrastructure on economic growth in G7 countries. Journal of Applied Economics in Developing Countries, 9(2), 50-59. doi: 10.20961/jaedc.v9i2.90655
39. Fujita, M. ve Thisse, J. (2002). Economics of agglomeration, cities, industrial location and regional growth. Cambridge: The MIT Press.
40. Gasimli, V. (2023). Introduction. In Gasimli, V. (Eds.), Turkic states economy (1st ed., pp. 1–9). Nobel Publishing. https://www.turkicstates.org/assets/pdf/yayinlar/turk-devletlerinin-ekonomisi-kitabi-23-en.pdf.
41. Gengenbach, C., Palm, F. C. ve Urbain, J. P. (2009). Panel unit root tests in the presence of cross-sectional dependencies: comparison and implications for modelling. Econometric Reviews, 29(2), 111-145.
42. Gereffi, G. ve Fernandez-Stark, K. (2011). Global value Chain analysis: A Primer (2nd ed.). Center on Globalization, Governance & Competitiveness, Duke University. https://gvcc.duke.edu/wp-content/uploads/Duke_CGGC_Global_Value_Chain_GVC_Analysis_Primer_2nd_Ed_2011.pdf
43. İlarslan, K. (2024). Non-parametric evidence on the determinants of access to financial services in the countries of the Organization of Turkic States. Eurasian Economic Review, 14(4), 1035-1055. doi: 10.1007/s40822-024-00288-6
44. İlarslan, K. ve Vurur, N. S. (2024). Kayıt dışı ekonominin belirleyicileri: Türk Devletleri Teşkilatı ülkeleri üzerine bir inceleme. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 24(2), 481-506. doi: 10.32449/egetdid.1522986
45. İlarslan, K. ve Yıldız, M. (2022). Yenilenebilir enerji yatırımlarının finansal belirleyicileri üzerine karşılaştırmalı bir analiz: Asya-Pasifik ve Latin Amerika ülkeleri. Business & Management Studies: An International Journal, 10(4), 1397-1415, doi: 10.15295/bmij.v10i4.2170
46. Jiwattanakulpaisarn, P., Noland, R. B. ve Graham, D. J. (2010). Causal linkages between highways and sector-level employment. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 44, 265–280.
47. Jurečková, J. (2014) Robust quantile regression. ın wiley statsref: Statistics reference online; John Wiley & Sons, Ltd.: Chichester, UK, 2014, doi: 10.1002/9781118445112.stat07563
48. Lee, Y.-Y. (2016). Interpretation and semiparametric efficiency in quantile regression under misspecification. Econometrics, 4(1), 2. doi: 10.3390/econometrics4010002
49. Keşir, B. (2021). Türkiye’de lojistik sektörünün dış ticaret etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
50. Kılıç, E., Pazarcı, S., Kale, S. ve Kızıl, M. (2024). Havayolu yolcu/ yük taşımacılığının ekonomik büyüme üzerindeki asimetrik davranışının incelenmesi: Türkiye için ampirik bir uygulama. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(4), 1758-1774.
51. Koenker, R. (2005). Quantile regression (Vol. 38). Cambridge university press.
52. Koenker, R. ve Bassett Jr, G. (1978). Regression quantiles. Econometrica: journal of the Econometric Society, 33-50. doi: 10.2307/1913643
53. Koenker, R. ve Hallock, K. F. (2001). Quantile regression. Journal of Economic Perspectives, 15(4), 143–156. doi: 1257/jep.15.4.143
54. Korkmaz, S. ve Aydın, A. (2015). Türkiye’de dış ticaret- ekonomik büyüme ilişkisi: Nedensellik analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10(3), 47-76.
55. Köse, V., Dinç, D. T. ve Gökmen, A. (2021). The Importance of railroad freight transportation and ıts correlation to economic growth: An empirical study on Turkey. International Journal of Applied Logistics (IJAL), 11(2), 1-13.
56. Köse, Z. ve Özgüner, Z. (2025). Relationship Between Logistics Performance, Trade Volume and Economic Growth. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 38, 230-252.
57. Lean, H. H., Huang, W. ve Hong, J. (2014). Logistics and economic development: Evidence from China. Transport Policy, 32, 96–104.
58. Machado, J. A. ve Silva, J. S. (2019). Quantiles via moments. Journal of Econometrics, 213(1), 145-173.
59. Mahpour, A., Farzin, I., Baghestani, A., Ashouri, S., Javadi, Z. ve Asgari, L. (2023). Modeling the impact of logistic performance, economic features, and demographic factors of countries on the seaborne trade. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 39(2), 60-66.
60. Marshall, A. (1959). Principles of economics. (8. Basım). Macmillan: Royal Economic Society.
61. McCann, P. (2005). Transport costs and new economic geography. Journal of Economic Geography, 5, 305–318.
62. Musah, M., Boateng, F., Kumah, E. A. ve Adebayo, T. S. (2024). Financial flows and environmental quality in ECOWAS member states: accounting for residual cross-sectional dependence and slope heterogeneity. Environment, Development and Sustainability, 26(1), 1195-1228. doi: 10.1007/s10668-022-02755-z
63. Nayak, S. S. ve Misra, R. N. (2008). Role of transport in public sector undertaking of Orissa: a study of O.R.T. Co. Ltd. Misra R. N. (Ed.), Surface transport for rural development içinde (ss. 81-91). New Delhi: Discovery Publishing.
64. Nwani, C., Bekun, F.V., Agboola, P., Omoke, P. C. ve Effiong E. L. (2023). Industrial output, services and carbon emissions: the role of information and communication technologies and economic freedom in Africa, Environment, Development and Sustainability, 25, 3299-3322. doi: 10.1007/s10668-022-02183-z
65. Ortakarpuz, M. & Mangir, F. (2025). A Panel data analysis of Turkish export market: A Gravity model approach. Zagreb International Review of Economics and Business, 28(1), 2025. 219-231. doi: 10.2478/zireb-2025-0010
66. Özkaya, S. (2018). Türkiye ekonomisinin gelişmesine lojistik işletmelerinin katkısı. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul
67. Panta, H., Devkota, M. L., & Banjade, D. (2022). Exports and imports-led growth: Evidence from a small developing economy. Journal of Risk and Financial Management, 15(1), 11.
68. Park, J. S., Seo, Y. J. ve Ha, M. H. (2019). The role of maritime, land, and air transportation in economic growth: Panel evidence from OECD and non-OECD countries. Research in Transportation Economics, 78, 100765.
69. Pesaran, M. H. ve Smith, R. (1995). Estimating long-run relationships from dynamic heterogeneous panels. Journal of econometrics, 68(1), 79-113.
70. Pesaran, M. H. ve Yamagata, T. (2008). Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics, 142(1), 50-93.
71. Ricardo, D. (1817). On the principles of political economy and taxation. John Murray. https://oll.libertyfund.org/title/ricardo-on-the-principles-of-political-economy-and-taxation
72. Robertson, D. H. (1938). The future of international trade. Economic Journal, 48(189), 1-14.
73. Rodrigue, J. P. (2020). The Geography of Transport Systems, (5. Basım). Routledge, London.
74. Romer, P. M. (1990). Endogenous technological change. Journal of Political Economy, 98(5, Part 2), S71–S102. doi: 10.1086/261725
75. Röller, L.-H. ve Waverman, L. (2001). Telecommunications infrastructure and economic development: A simultaneous approach. The American Economic Review, 91, 909–923.
76. Sachs, J.D. and Warner, A.M. (1995). Natural resource abundance and economic growth (NBER Working Paper Series No. 5398). Retrieved from https://www.nber.org/system/files/working_papers/w5398/w5398.pdf
77. Sachs, J.D. and Warner, A.M. (1997). Fundamental sources of long-run growth. The American Economic Review, 87(2), 184-188.
78. Sasana, H. (2017). Earmarking tax optimization to support the effective and sustainable ınfrastructure. Jurnal Ekonomi Pembangunan: Kajian Masalah Ekonomi Dan Pembangunan, 18(2), 194-204. doi: 10.23917/jep.v18i2.4168
79. Satti, S.L., Farooq, A., Loganathan, N. and Shahbaz, M. (2014). Empirical evidence on the resource curse hypothesis in oil abundant economy. Economic Modelling, 42, 421-429. doi: 10.1016/j.econmod.2014.07.020
80. Shahbaz, M., Ahmed, K., Tiwari, A.K. and Jiao, Z. (2019). Resource curse hypothesis and role of oil prices in USA. Resources Policy, 64, 101514. doi: 10.1016/j.resourpol.2019.101514
81. Sharma, A. ve Ngoc, B. T. (2023). Freight Mode Choice, Trade Costs, and Economic Growth: A Global Panel Analysis. Economic Modelling, 120, 106148.
82. Shirley, C. ve Winston, C. (2004). Firm inventory behaviour and the returns from highway infrastructure investments. Journal of Urban Economics, 55, 398–415.
83. Short, J. ve Kopp, A. (2005). Transport infrastructure: Investment and planning. Policy and research aspects. Transport Policy, 12, 360–367.
84. Smith, A. (1776). An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. Edwin Cannan, ed. Library of Economics and Liberty. (The university of Chicago: 1976).
85. Solarin, S.A. (2020). The effects of shale oil production, capital and labour on economic growth in the United States: A maximum likelihood analysis of the resource curse hypothesis. Resources Policy, 68, 101799. doi: 10.1016/j.resourpol.2020.101799
86. Şenkardeşler, R. A. (2018). Cumhuriyetten günümüze Türkiye’nin dış ticaret ve ekonomik büyüme ilişkisi üzerine nedensellik analizi. Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, 4(1), 108-129.
87. Tarhan, N. (2020). Türkiye’de taşımacılık sistemi içerisinde modlar arası ilişkilerin analizi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Maltepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
88. Taştan, H. (2010). Türkiye’de ihracat, ithalat ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkilerinin spektral analizi. Ekonomi Bilimler Dergisi, 2(1), 87-98.
89. Tiba, S. and Frikha, M. (2020). Africa is rich, Africans are poor! A blessing or curse: An application of cointegration techniques. Journal of the Knowledge Economy, 11, 114-139. doi: 10.1007/s13132-018-0538-9
90. Turgut, M., & Özbek, S. (2025). İhracata dayalı sürdürülebilir büyüme stratejisinde lojistik sektörünün rolü: Türkiye örneği. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34(1), 482-504. doi: 10.35379/cusosbil.1525553
91. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), Türk Devletleri Teşkilatı hakkında, https://www.turkicstates.org/en/history-of-organization
92. Türkkon, (2019). Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi arasında Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi Sekretaryasına Dair Ev sahibi Ülke Anlaşması. https://web.archive.org/web/20190621182212/https://www.turkkon.org/assets/pdf/temel_belgeler/Ev_Sahibi_Ulke_Anlasmasi1_20140417_194044.pdf - erişim: 01.12.2024
93. Ulucak, R. (2016). Doğal kaynak laneti: Avrasya Bölgesi için bir uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(4), 85-94. https://dergipark.org.tr/en/pub/ohuiibf/
94. UNCTAD. (2021). Transport corridors and multimodal trade: Implications for developing economies. UNCTAD Research Paper No. 65.
95. UPA-Uluslararası Politika Akademisi. (2017). Kaynak laneti (Resource Curse) teorisi. https://politikaakademisi.org/2017/08/24/kaynak-laneti-resource-curse-teorisi/
96. Vickerman, R., Spiekermann, K. ve Wegener, M. (1999). Accessibility and economic development in Europe. Regional Studies, 33, 1–15.
97. Voumik, L. C., Mimi, M. B. ve Raihan, A. (2023). Nexus between urbanization, industrialization, natural resources rent, and anthropogenic carbon emissions in South Asia: CS-ARDL approach. Anthropocene Science, 2(1), 48-61. doi: 10.1007/s44177-023-00047-3
98. Wang, H., & Sua, L. (2025). Exploring trade openness and logistics efficiency in the G20 economies: A Bootstrap ARDL analysis of growth dynamics. arXiv preprint arXiv: doi: 10.48550/arXiv.2509.00368
99. Waters, D. (2011). Supply Chain risk management: Vulnerability and resilience in logistics. London: Kogan Page.
100. World Trade Organization (WTO). (2022). Air freight connectivity and global trade resilience during crises. World Trade Report 2022.
101. Yılmaz, Ö. ve Albayrak, M. (2023). Türkiye’de dış ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin ampirik analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 38, 89-108.
102. Yu, N., De Jong, M., Storm, S. ve Mi, J. (2012). Transport infrastructure, spatial clusters and regional economic growth in China. Transport Reviews, 32, 3–28.
103. Zhan, C. ve Wang, C. (2019). Study on the relationship between logistics ındustry and foreign trade in sichuan based on VAR Model. Advances in Economics, Business and Management Research (AEBMR), volume 62, 10.2991/iafsm-18.2019.26.
104. Zhou, R., Su, K. and Zheng, L. (2022). Natural resources led growth and the role of financial development: Evidence from Next-11 economies. Resources Policy, 79, 103105. doi: 10.1016/j.resourpol.2022.103105