Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

The Impact of Military Interventions in Türkiye on Democracy and Political Stability

Yıl 2026, Sayı: 88, 345 - 356, 29.01.2026

Öz

There is a strong relationship between democracy, political stability, and economy. Political stability is a multidimensional phenomenon. While political stability is directly related to democracy and the economy, the country's political history, electoral system, political regime, and social dynamics also influence political stability. Political stability is a matter in which many socio-political factors are influential, in addition to the length of time a government remains in power. Long-term governments, limited structural changes in a country, the existence of a legitimate constitutional order, the absence of violence, and the level of democratic participation are fundamental elements that determine political stability. In this context, present study examines the relationship between political stability and democracy and the role that economic progress plays in this relationship. Furthermore, our study examines the 1960, 1971, and 1980 military interventions in Türkiye, which were periods of irregular government changes. Methodologically, our study employs conceptual and historical analysis, arguing that democracy is not merely a form of government but a determining factor of economic and political stability. According to the findings of the article, there is a positive correlation between democracy and political stability in Türkiye. Indeed, during the interim regimes, including the military coups examined in the study, the functioning of democracy was inadequate and unstable. Furthermore, problems experienced in political parties and electoral systems, which are among the most fundamental elements of democracy, have caused democratic instability in Türkiye.

Kaynakça

  • Ahmad, F. (2010). Demokrasi sürecinde Türkiye 1945-1980. Hil Yayınları.
  • Aisen, A. ve Veiga F. J. (2013). How does political instability affect economic growth?. European Journal of Political Economy, 29. 151-167.
  • Ake, C. (1967). A theory of political integration. The Dorsey Press.
  • Akgün, B. (2002). Türkiye’de siyasi parti sisteminin gelişimi ve demokratik istikrar. Liberal Düşünce Dergisi, 27. 151-167.
  • Akgün, B. (2011). 12 Eylül döneminde iç ve dış politika (1980-1983). Adem Çaylak, Mehmet Dikkaya, Cihat Göktepe ve Hüsnü Kapu (Editörler), Osmanlı’dan İkibinli Yıllara Türkiye’nin Politik Tarihi (ss. 543-566). Savaş Yayınevi.
  • Alesina A., Özler, S., Roubini, N. ve Swagel, P. (1992). Political instability and economic growth national. Working Paper 4173, National Bureau of Economic Research.
  • Atabay, M. (2014). Partiler, seçimler, iktidarlar ve müdahalelerle Türk demokrasi tarihi. Paradigma Kitabevi.
  • Bakırtaş, İ, Sarı, R. ve Koç S. (2024). Coup d’etat and economic growth in Turkey: Evidence from ARDL bounds testing procedure. PANOECONOMICUS, 71(1). 71-94.
  • Cizre, Ü. (2005). Muktedirlerin siyaseti, merkez sağ-ordu-İslamcılık. (Çev. Cahide Ekiz). İletişim Yayınları.
  • Cohen, J.L. ve Arato, A. (1994). Civil society and political theory. MIT Press.
  • Cornell, S.E. (1999). Turkey: Return to stability?. Middle Eastern Studies, 35(4). 209-234.
  • Çaha, Ö. (2000). Sivil toplum sivil topluma karşı: Sivil toplumun Türkiye’deki ve dünyadaki serüveni. Mana Yayınları.
  • Çavdar, T. (2013). Türkiye’nin demokrasi tarihi; 1950’den günümüze. İmge Kitapevi.
  • Dahl, R.A. (1971). Polyarchy: Participation and opposition. Yale University Press.
  • Duff, E. A. ve McCamant, J. F. (1968). Measuring social and political requirements for system stability in Latin America. The American Political Science Review, 62(4). 1125-1143.
  • Dursun, D. (2000). Ertesi gün; Demokrasi krizlerinde basın ve aydınlar. İşaret Yayınları
  • Dursun, D. (2005). Türk demokrasisinde kurumsallaşma sorunu ve krizleri çözme yöntemi olarak askeri darbeler. Muhafazakâr Düşünce, 1(3). 175-196.
  • Eckstein, H. (1966). Division and cohesion in democracy: A study of Norway. Princeton University Press.
  • Feng, Y. (1997). Democracy, political stability and economic growth. British Journal of Political Science, 27(3). 391-418.
  • Hungtington, S. (1968). Political order in changing societies. Yale University Press.
  • Hungtington, S. (1991). Democracy’s third wave. Journal of Democracy, 2(2). 12-34.
  • Hurtwitz, L. (1973). Contemporary approaches to political stability. Contemporary Politics, 5(3), 449-463.
  • Kaufman, D., Kraay, A. ve Mastruzzi, M. (2011). The worldwide governance indicators: Methodology and analytical issues. Hague Journal on the Rule of Law, 3. 220-246.
  • Lewis, B. (1991). Modernleşen Türkiye’nin doğuşu. 4. Baskı. Türk Tarih Kurumu.
  • Lijphart, A. (1999). Patterns of democracy: Government forms and performance in thirty-six countries. Yale University Press.
  • Linz, J. J. (1978). The breakdown of democratic regimes: Crisis, breakdown, and reequilibration. Johns Hopkins University Press.
  • Lipset, S. M. (1959a). Political Man. Doubleday and Company.
  • Lipset, S. M. (1959b). Some social requisites of democracy: Economic development and political legitimacy. The American Political Science Review, 53(1). 69-105.
  • Londregan, J. B. ve Poole, K. T. (1990). Poverty, the coup trap, and the seizure of executive power. World Politics, 32, 151-183.
  • McLaren, L. ve Cop, B. (2011). The failure of democracy in Turkey: A comparative analysis. Government and Opposition, 46(4). 485-516.
  • Needler, M. C. (1968). Political development and socioeconomic development: The case of Latin America. The American Political Science Review, 62(3). 889-897.
  • Özbudun, E.(1995). Turkey: Crises, interruptions, and reequilibrations. L. Diamond, J.J. Linz ve S.M. Lipset (Ed.), Politics in developing countries: Comparing experiences with democracy (ss. 259-301). Lynne Rienner Publisher.
  • Özbudun, E. (2000). Contemporary Turkish politics: Challenges to democratic consolidation. Lynne Rienner Publishers.
  • Özbudun, E. (2007). Çağdaş Türk politikası. (Çev. Ali Resul Usul). Doğan Kitap.
  • Sayarı, S. (2008). Non-electoral sources of party system change in Turkey. S. Yazıcı, K. Gözler, F. Keyman ve E. Göztepe (Ed.) Essays in Honor of Ergun Özbudun (ss. 339-418). Yetkin Yayınları.
  • Tekeli, Ş. (1983). Cumhuriyet döneminde seçimler. Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi içinde (Cilt 7. ss. 1798-1824). İletişim Yayınları.
  • Tuncer, E. (2006). Türkiye’de seçim uygulamaları/sorunları ışığında temsilde adalet-yönetimde istikrar işlevselliği. Anayasa Yargısı, 22(1). 167-182.
  • Turan, İ. (2007). Unstable stability: Turkish politics at the crossroads?. International Affairs (Royal Institute of International Affairs 1944-), 83(2). 319-338.
  • Turhan, M. (1991). Siyasal elitler. Gündoğan Yayınları.
  • Zürcher, E. J. (2019). Modernleşen Türkiye’nin tarihi. 4. Baskı. İletişim Yayınları.

Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Demokrasi ve Siyasal İstikrara Etkisi

Yıl 2026, Sayı: 88, 345 - 356, 29.01.2026

Öz

Demokrasi, siyasal istikrar ve ekonomi arasında güçlü ilişki bulunmaktadır. Siyasal istikrar çok boyutlu bir olgudur. Siyasal istikrar demokrasi ve ekonomi ile doğrudan ilişkili olmakla birlikte ülkenin siyasi tarihi, seçim sistemi, siyasal rejimi, toplumsal dinamikleri de siyasal istikrara etki etmektedir. Siyasal istikrar hükümette kalma süresinin yanında sosyo-politik niteliğe sahip birçok olgunun etkin olduğu bir husustur. Uzun süreli hükümetler, bir ülkede yaşanan sınırlı yapısal değişimler, meşru anayasal düzenin varlığı, şiddetin olmaması ve demokratik katılım düzeyi gibi temel unsurlar siyasal istikrarı belirlemektedir. Bu çerçevede mezkûr çalışmada siyasal istikrar ile demokrasi arasında nasıl bir ilişki bulunduğu ve ekonomik ilerlemenin bu ilişkide oynadığı rol ele alınmaktadır. Ayrıca çalışmamızda Türkiye’de düzensiz hükümet değişikliklerinin gerçekleştiği 1960, 1971 ve 1980 askeri müdahaleleri ele alınmaktadır. Çalışmamızda metodolojik olarak kavramsal ve tarihsel analiz yapılarak, demokrasinin sadece bir yönetim biçimi değil, ekonomik ve siyasal istikrarın belirleyici unsuru olduğu iddia edilmiştir. Makalenin bulgularına göre, Türkiye’de demokrasi ve siyasal istikrar arasında pozitif bir korelasyon vardır. Nitekim çalışmada ele alınan askeri darbeler dahil ara rejim dönemlerinde, demokrasinin işleyişi yetersiz olup istikrarsız bir yapı arz etmektedir. Ayrıca demokrasinin en temel unsurlarından olan siyasi partiler ve seçim sistemlerinde yaşanan sorunlar, Türkiye’de demokratik istikrarsızlığa neden olmuştur.

Kaynakça

  • Ahmad, F. (2010). Demokrasi sürecinde Türkiye 1945-1980. Hil Yayınları.
  • Aisen, A. ve Veiga F. J. (2013). How does political instability affect economic growth?. European Journal of Political Economy, 29. 151-167.
  • Ake, C. (1967). A theory of political integration. The Dorsey Press.
  • Akgün, B. (2002). Türkiye’de siyasi parti sisteminin gelişimi ve demokratik istikrar. Liberal Düşünce Dergisi, 27. 151-167.
  • Akgün, B. (2011). 12 Eylül döneminde iç ve dış politika (1980-1983). Adem Çaylak, Mehmet Dikkaya, Cihat Göktepe ve Hüsnü Kapu (Editörler), Osmanlı’dan İkibinli Yıllara Türkiye’nin Politik Tarihi (ss. 543-566). Savaş Yayınevi.
  • Alesina A., Özler, S., Roubini, N. ve Swagel, P. (1992). Political instability and economic growth national. Working Paper 4173, National Bureau of Economic Research.
  • Atabay, M. (2014). Partiler, seçimler, iktidarlar ve müdahalelerle Türk demokrasi tarihi. Paradigma Kitabevi.
  • Bakırtaş, İ, Sarı, R. ve Koç S. (2024). Coup d’etat and economic growth in Turkey: Evidence from ARDL bounds testing procedure. PANOECONOMICUS, 71(1). 71-94.
  • Cizre, Ü. (2005). Muktedirlerin siyaseti, merkez sağ-ordu-İslamcılık. (Çev. Cahide Ekiz). İletişim Yayınları.
  • Cohen, J.L. ve Arato, A. (1994). Civil society and political theory. MIT Press.
  • Cornell, S.E. (1999). Turkey: Return to stability?. Middle Eastern Studies, 35(4). 209-234.
  • Çaha, Ö. (2000). Sivil toplum sivil topluma karşı: Sivil toplumun Türkiye’deki ve dünyadaki serüveni. Mana Yayınları.
  • Çavdar, T. (2013). Türkiye’nin demokrasi tarihi; 1950’den günümüze. İmge Kitapevi.
  • Dahl, R.A. (1971). Polyarchy: Participation and opposition. Yale University Press.
  • Duff, E. A. ve McCamant, J. F. (1968). Measuring social and political requirements for system stability in Latin America. The American Political Science Review, 62(4). 1125-1143.
  • Dursun, D. (2000). Ertesi gün; Demokrasi krizlerinde basın ve aydınlar. İşaret Yayınları
  • Dursun, D. (2005). Türk demokrasisinde kurumsallaşma sorunu ve krizleri çözme yöntemi olarak askeri darbeler. Muhafazakâr Düşünce, 1(3). 175-196.
  • Eckstein, H. (1966). Division and cohesion in democracy: A study of Norway. Princeton University Press.
  • Feng, Y. (1997). Democracy, political stability and economic growth. British Journal of Political Science, 27(3). 391-418.
  • Hungtington, S. (1968). Political order in changing societies. Yale University Press.
  • Hungtington, S. (1991). Democracy’s third wave. Journal of Democracy, 2(2). 12-34.
  • Hurtwitz, L. (1973). Contemporary approaches to political stability. Contemporary Politics, 5(3), 449-463.
  • Kaufman, D., Kraay, A. ve Mastruzzi, M. (2011). The worldwide governance indicators: Methodology and analytical issues. Hague Journal on the Rule of Law, 3. 220-246.
  • Lewis, B. (1991). Modernleşen Türkiye’nin doğuşu. 4. Baskı. Türk Tarih Kurumu.
  • Lijphart, A. (1999). Patterns of democracy: Government forms and performance in thirty-six countries. Yale University Press.
  • Linz, J. J. (1978). The breakdown of democratic regimes: Crisis, breakdown, and reequilibration. Johns Hopkins University Press.
  • Lipset, S. M. (1959a). Political Man. Doubleday and Company.
  • Lipset, S. M. (1959b). Some social requisites of democracy: Economic development and political legitimacy. The American Political Science Review, 53(1). 69-105.
  • Londregan, J. B. ve Poole, K. T. (1990). Poverty, the coup trap, and the seizure of executive power. World Politics, 32, 151-183.
  • McLaren, L. ve Cop, B. (2011). The failure of democracy in Turkey: A comparative analysis. Government and Opposition, 46(4). 485-516.
  • Needler, M. C. (1968). Political development and socioeconomic development: The case of Latin America. The American Political Science Review, 62(3). 889-897.
  • Özbudun, E.(1995). Turkey: Crises, interruptions, and reequilibrations. L. Diamond, J.J. Linz ve S.M. Lipset (Ed.), Politics in developing countries: Comparing experiences with democracy (ss. 259-301). Lynne Rienner Publisher.
  • Özbudun, E. (2000). Contemporary Turkish politics: Challenges to democratic consolidation. Lynne Rienner Publishers.
  • Özbudun, E. (2007). Çağdaş Türk politikası. (Çev. Ali Resul Usul). Doğan Kitap.
  • Sayarı, S. (2008). Non-electoral sources of party system change in Turkey. S. Yazıcı, K. Gözler, F. Keyman ve E. Göztepe (Ed.) Essays in Honor of Ergun Özbudun (ss. 339-418). Yetkin Yayınları.
  • Tekeli, Ş. (1983). Cumhuriyet döneminde seçimler. Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi içinde (Cilt 7. ss. 1798-1824). İletişim Yayınları.
  • Tuncer, E. (2006). Türkiye’de seçim uygulamaları/sorunları ışığında temsilde adalet-yönetimde istikrar işlevselliği. Anayasa Yargısı, 22(1). 167-182.
  • Turan, İ. (2007). Unstable stability: Turkish politics at the crossroads?. International Affairs (Royal Institute of International Affairs 1944-), 83(2). 319-338.
  • Turhan, M. (1991). Siyasal elitler. Gündoğan Yayınları.
  • Zürcher, E. J. (2019). Modernleşen Türkiye’nin tarihi. 4. Baskı. İletişim Yayınları.
Toplam 40 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Siyaset Bilimi (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Didem Geylani 0000-0002-4865-1975

Gönderilme Tarihi 1 Kasım 2025
Kabul Tarihi 27 Ocak 2026
Yayımlanma Tarihi 29 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: 88

Kaynak Göster

APA Geylani, D. (2026). Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Demokrasi ve Siyasal İstikrara Etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(88), 345-356.
AMA Geylani D. Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Demokrasi ve Siyasal İstikrara Etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. Ocak 2026;(88):345-356.
Chicago Geylani, Didem. “Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Demokrasi ve Siyasal İstikrara Etkisi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy. 88 (Ocak 2026): 345-56.
EndNote Geylani D (01 Ocak 2026) Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Demokrasi ve Siyasal İstikrara Etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 88 345–356.
IEEE D. Geylani, “Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Demokrasi ve Siyasal İstikrara Etkisi”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy. 88, ss. 345–356, Ocak2026.
ISNAD Geylani, Didem. “Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Demokrasi ve Siyasal İstikrara Etkisi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 88 (Ocak2026), 345-356.
JAMA Geylani D. Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Demokrasi ve Siyasal İstikrara Etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;:345–356.
MLA Geylani, Didem. “Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Demokrasi ve Siyasal İstikrara Etkisi”. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy. 88, 2026, ss. 345-56.
Vancouver Geylani D. Türkiye’de Askeri Müdahalelerin Demokrasi ve Siyasal İstikrara Etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026(88):345-56.

Dergimiz EBSCOhost, ULAKBİM/Sosyal Bilimler Veri Tabanında, SOBİAD ve Türk Eğitim İndeksi'nde yer alan uluslararası hakemli bir dergidir.