MATEMATİK BAŞARISINDA MATEMATİK KAYGISI, BENLİK SAYGISI, AKADEMİK ÖZ-YETERLİK İNANCI, CİNSİYET VE OTOMATİK DÜŞÜNCELERİN ROLÜ

Öz

Matematik; içerik, ders saati ve zorluk düzeyi bakımından öğrencilerin akademik performanslarıyla en çok ilişkilendirilen derslerin başında gelir. Araştırmacılar, matematik başarısını incelerken, psikolojik değişkenleri çoğunlukla ihmal edebilmektedir. Bu çalışma ile lise bir ve ikinci sınıf öğrencilerinin matematik başarıları ile benlik saygıları, akademik öz-yeterlik inançları, cinsiyetleri, otomatik düşünceleri ve matematik kaygıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Veriler Trabzon ilindeki on farklı okulda öğrenim gören 984 öğrenci (Kız=601, Erkek=383) üzerinden toplanmıştır. Ortaya çıkan sonuçlara göre; akademik öz-yeterlik inançları, TEOG puanı, matematik kaygısı ve cinsiyet değişkenleri matematik başarısının açıklanmasına özgün katkılar sağlamaktadır. Otomatik düşünceler ile benlik saygısı değişkenlerinin matematik başarısını açıklamadaki katkıları anlamlı bulunmamıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Matematik Başarısı
• Matematik Kaygısı
• Öz-yeterlik
• Otomatik Düşünceler
• Benlik Saygısı
• TEOG

Role Of Mathematics Anxiety, Self-Esteem, Academic Self-Efficacy, Gender and Automatic Thoughts in Mathematics Achievement

Öz

Math is the leading one of the courses associated with students' academic performance in terms of levels of difficulty, content and course hours. Researchers examining the mathematics achievement have mostly neglected the psychological factors. In this study, it is aimed to examine the relationships between first and second grade high school students' math achievement with their self-esteem, academic self-efficacy beliefs, gender, automatic thoughts and mathematics anxiety. Data were collected from 984 students studying in different schools in Trabzon. According to the results, academic self-efficacy beliefs, TEOG (High School Entrance Exam) score, math anxiety and gender provide significant contributions to explanation of mathematics achievement. Automatic thoughts and self-esteem were not significant predictors of the mathematics achievement.

Anahtar Kelimeler

• Mathematics Achievement
• Mathematics Anxiety
• Automatic Thoughts
• Self-Esteem
• Self-Efficacy
• TEOG

Kaynakça

1. Abu-Hilal, M. M., Abdelfattah, F. A., Shumrani, S. A., Dodeen, H., Abduljabber, A. S., & Marsh, H. W. (2014). Mathematics and science achievements predicted by self-concept and subject value among 8th grade Saudi students: In variance across gender. International Perspectives in Psychology: Research, Practice, Consultation, 3(4), 268-283.
2. Ahmad, I., Zeb, A., Ullah, S., & Azghar, A. (2013). Relationship between self-esteem and academic achievements of students: A case of government secondary schools in District Swabi, KPK, Pakistan. International Journal of Social Science & Education, 3(2), 362-269.
3. Ajayi, K. O., Lawani, A. O., & Adeyanju, H. I. (2013). Effects of students' attitude and self-concept on achievement in senior secondary school mathematics in Ogun State, Nigeria. Journal of Research in National Development, 9(2), 202-211.
4. Akyüz, G., & Pala, N. M. (2010). PISA 2003 sonuçlarına göre öğrenci ve sınıf özelliklerinin matematik okuryazarlığına ve problem çözme becerilerine etkisi. İlköğretim Online, 9(2), 668-678.
5. Alam, M. (2013). A study of test anxiety, self-esteem and academic performance among adolescents. IUP Journal of Organizational Behavior, 12(4), 33-43.
6. Altun F. ve Yazıcı H. (2013). Ergenlerin benlik algılarının yordayıcıları olarak: Akademik öz-yeterlik inancı ve akademik başarı. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 21, 145-156.
7. Arslan, A. (2008). Web Destekli Öğretimin ve Öğretimsel Materyal Kullanımının Öğrencilerin Matematik Kaygısına, Tutumuna ve Başarısına Etkisi, Yayınlanmamış Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi, İstanbul.
8. Ashcraft, M. H. (2002). Math anxiety: Personal, educational, and cognitive consequences. Current Directions in Psychological Science, 11(5), 181-185.

9. Ashcraft, M. H., & Krause, J. A. (2007). Working memory, math performance, and math anxiety. Psychonomic Bulletin & Review, 14(2), 243-248.
10. Baloğlu, M. (2001). Matematik korkusunu yenmek. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 1 (1), 59-76.
11. Baloğlu, M. (2010). An investigation of the validity and reliability of the adapted Mathematics Anxiety Rating Scale-Short Version (MARS-SV) among Turkish students. European Journal of Psychological Education, 25(4), 507-518.
12. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: the exercise of control. New York: Freeman.
13. Barker, C., Pistrang, N., & Elliott, R. (2002). Research methods in clinical psychology (2nd ed.). Chichester: John Willey & Sons.
14. BBC Türkçe (2015, Mayıs). Türkiye, OECD'nin eğitim raporunda 41. sırada. http://www.bbc.com/turkce/haberler/2015/05/150513_oecd_egitim_rapor (22 Haziran 2016).
15. Beck, A. (2008). Bilişsel Terapi ve duygusal bozukluklar (çev. V. Öztürk, A. Türkcan; çev. ed. Tahir Özakkaş). İstanbul: Litera Yayıncılık.
16. Beck, A., & Emery, G. (2011). Anksiyete bozuklukları ve fobiler (çev. V. Öztürk; çev. ed. Tahir Özakkaş). İstanbul: Litera Yayıncılık.
17. Beck, J. S. (2014). Bilişsel Davranışçı Terapi ve ötesi. (çev. ed. M. Şahin). Ankara: Nobel Yayınları
18. Belbase, S. (2013). Images, anxieties, and attitudes toward mathematics. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 1(4), 230-237.
19. Bozkurt, S. (2012). İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinde Sınav Kaygısı, Matematik Kaygısı, Genel Başarı ve Matematik Başarısı Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
20. Budak, S. (2003). Psikoloji sözlüğü. Ankara: Bilim Sanat Yayınları
21. Büyüköztürk, Ş., Çakan, M., Tan, Ş., & Atar, H. Y. (2014). TIMSS Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırmaları: TIMSS 2011 ulusal matematik ve fen raporu 8. sınıflar. Ankara: İşKur Matbaacılık. http://timss.meb.gov.tr/wp-content/uploads/TIMSS-2011-8-Sinif.pdf (22 Haziran 2016).
22. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem A Yayıncılık, Ankara.
23. Byrne, B. M. (1984). The general academic self-concept technological network: A review of construct validation research. Review of Educational Research, 54(3), 427-456.
24. Chouinard, R., Karsenti, T., & Roy, N. (2007). Relations among competence beliefs, utility value, achievement goals, and effort in mathematics. British Journal of Educational Psychology, 77(3), 501-517.
25. Duckworth, A. L., & Seligman, M. E. (2006). Self-discipline gives girls the edge: Gender in self-discipline, grades, and achievement test scores. Journal of Educational Psychology, 98(1), 198-208.
26. Dursun, Ş., ve Bindak, R. (2011). İlköğretim II. kademe öğrencilerinin matematik kaygılarının incelenmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 35(1), 18-21.
27. Ergin, D. A., ve Kapçı, E. G. (2013). Evaluation of negative cognitions in children and adolescents: Children’s Automatic Thoughts Scale. Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research, 2(2), 72-77.
28. Ernest, P. 1989. The knowledge, beliefs and attitudes of the mathematics teacher: A model. Journal of Education for Teaching, 15 (1), 13-33.
29. Fischer, U., Moeller, K., Cress, U., & Nuerk, H. C. (2013). Interventions supporting children’s mathematics school success: A meta-analytic review. European Psychologist, 18(2), 89-113.
30. Fraenkel, J. R.,Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). New York: McGrawHill.
31. Friedman-Krauss, A. H., & Raver, C. C. (2015). Does school mobility place elementary school children at risk for lower math achievement? The mediating role of cognitive dysregulation. Developmental psychology, 51(12), 1725-1739.
32. Furinghetti, F., & Pehkonen, E. (2002). Rethinking characterizations of belief. In G. Leder, E. Pehkonen & G. Törner (Eds.) Beliefs: A hidden variable in mathematics education? (39–57). Dordrecht: Kluwer.
33. Ganley, C. M., & Vasilyeva, M. (2014). The role of anxiety and working memory in gender differences in mathematics. Journal of Educational Psychology, 106(1), 105-120.
34. Gaspard, H., Dicke, A. L., Flunger, B., Schreier, B., Häfner, I., Trautwein, U., & Nagengast, B. (2015). More value through greater differentiation: Gender differences in value beliefs about math. Journal of educational psychology,107(3), 663-677.
35. Griggs, M. S., Rimm-Kaufman, S. E., Merritt, E. G., & Patton, C. L. (2013). The responsive classroom approach and fifth grade students’ math and science anxiety and self-efficacy. School Psychology Quarterly, 28(4), 360-373.
36. Hafner, E. W. (2008). The Relationship Between Math Anxiety, Math Self-Efficacy And Achievement Among Sample of Eighth Grade Students. Unpublished Disserttion, Capella University, ProQuest Dissertations and Theses, 3297270.
37. Hembree, R. (1990). The nature, effects, and relief of mathematics anxiety. Journal for Research in Mathematics Education, 21(1), 33-46.
38. Hendy, H. M., Schorschinsky, N., & Wade, B. (2014). Measurement of math beliefs and their associations with math behaviors in college students. Psychological Assessment, 26(4), 1225-1234.
39. House, J. D. (2006). Mathematics beliefs and achievement of elementary school students in Japan and the United States: Results from the Third International Mathematics and Science Study. The Journal of Genetic Psychology, 167(1), 31-45.
40. Hyde, J. S., Fennema, E., & Lamon, S. J. (1990). Gender differences in mathematics performance: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 107(2), 139-155.
41. Hyde, J. S., Lindberg, S. M., Linn, M. C., Ellis, A. B., & Williams, C. C. (2008). Gender similarities characterize math performance. Science, 321(5888), 494-495.
42. Işık, A., Çiltaş, A., ve Bekdemir, M. (2008). Matematik eğitiminin gerekliliği ve önemi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 174-184.
43. Jones, M. H., Audley-Piotrowski, S. R., & Kiefer, S. M. (2012). Relationships among adolescents' perceptions of friends' behaviors, academic self-concept, and math performance. Journal of Educational Psychology, 104(1), 19-31.
44. Karasar, N. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemi (18. Baskı). Nobel Yayınevi, Ankara.
45. Karimi, A., & Venkatesan, S. (2009). Mathematics anxiety, mathematics performance and academic hardiness in high school students. International Journal of Educational Sciences,1(1), 33-37.
46. Kapıkıran, Ş. (2013). Loneliness and life satisfaction in Turkish early adolescents: The mediating role of self esteem and social support. Social Indicators Research, 111(2), 617-632.
47. Kemer, G. (2006). The Role of Self-Efficacy, Hope, and Anxiety in Predicting University Entrance Examination Scores of Eleventh Grade Students, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
48. Kimball, M. M. (1989). A new perspective on women's math achievement. Psychological Bulletin, 105(2), 198-214.
49. Kloosterman, P. (1991). Beliefs and achievement in seventh-grade mathematics. Focus on Learning Problems in Mathematics, 13(3), 3-15.
50. Kotaman, H. (2008). Özyeterlilik inancı ve öğrenme performansının geliştirilmesine ilişkin yazın taraması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,21 (1), 111-133.
51. Kurbanoğlu, N. İ. ve Takunyacı, M. (2012). Lise öğrencilerinin matematik dersine yönelik kaygı, tutum ve öz-yeterlik inançlarının cinsiyet, okul türü ve sınıf düzeyi açısından incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. 9(1), 110-130.
52. Ma, X. (1999). A meta-analysis of the relationship between anxiety toward mathematics and achievement in mathematics. Journal for Research in Mathematics Education, 30(5), 520-540.
53. Ma, X. (2001). Participation in advanced mathematics: Do expectation and influence of students, peers, teachers, and parents matter? Contemporary Educational Psychology, 26, 132–146.
54. Ma, X., & Kishor, N. (1997). Assessing the relationship between attitude toward mathematics and achievement in mathematics: A meta-analysis. Journal for Research in Mathematics Education 28 (1), 26-47.
55. Marsh, H. W., & Craven, R. (1997). Academic self-concept: Beyond the dust bowl. In G. D. Phye (Ed.), Handbook of classroom assessment: Learning, achievement and adjustment (pp. 131–198). Orlando, FL: Academic Press.
56. Milli Eğitim Bakanlığı (2013a). Rosenberg Benlik Saygısı Envanteri. mebk12.meb.gov.tr/meb.../18012135_rosenbergbenlksaygsolceg.docx (14.10.2014)
57. Milli Eğitim Bakanlığı (2013b). PISA 2012 Ulusal Ön Raporu. Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü; Ankara, 2013.
58. Milli Eğitim Bakanlığı (2016). Haberler: TEOG istatistikleri yayınlandı. http://www.meb.gov.tr/teog-istatistikleri-yayimlandi/haber/11409/tr (22 Haziran 2016)
59. Nosek, B. A., Banaji, M. R., & Greenwald, A. G. (2002). Math= male, me= female, therefore math≠ me. Journal of Personality and Social Psychology,83(1), 44-59 . Nosek, B. A., Smyth, F. L., Sriram, N., Lindner, N. M., Devos, T., Ayala, A., ... & Kesebir, S. (2009). National differences in gender–science stereotypes predict national sex differences in science and math achievement. Proceedings of the National Academy of Sciences, 106(26), 10593-10597.
60. Obilor, I. E. (2012). Relationship between self-concept and mathematics achievement of senior secondary students in Port Harcourt. Journal Plus Education, 8(1), 169-178.
61. Öner, N. (1995). Türkiye’de kullanılan psikolojik testler: Bir başvuru kitabı. Ankara: Boğaziçi Yayınları.
62. Özbay, Y. (2004). Gelişim ve öğrenme psikolojisi. Ankara: Pegem Yayıncılık.
63. Pajares, F., & Miller, M. D. (1994). The role of self-efficacy and self-concept beliefs in mathematical problem-solving: A path analysis. Journal of Educational Psychology, 86(2),193-203.
64. Park, D., Gunderson, E. A., Tsukayama, E., Levine, S. C., & Beilock, S. L. (2016). Young children’s motivational frameworks and math achievement: Relation to teacher-reported instructional practices, but not teacher theory of intelligence. Journal of Educational Psychology, 108(3), 300-313.
65. Parker, P. D.,Marsh, H. W., Ciarrochi, J., Marshall, S., & Abduljabbar, A. S. (2014). Juxtaposing math self-efficacy and self-concept as predictors of long-term achievement out comes. Educational Psychology, 34(1), 29-48.
66. Pehkonen, E., & Pietilä, A. (2003). On relationships between beliefs and knowledge in mathematics education. In Proceedings of the Third Conference of the European Society for Research in Mathematics Education (pp.1-8). Bellaria, Italy.
67. Pehlivan, H. (2010). Ankara Fen Lisesi öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutumları ile akademik benlik tasarımlarının bazı ailesel faktörler açısından incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(3), 805-818.
68. Pietsch, J., Walker, R., & Chapman, E. (2003). The relationship among self-concept, self-efficacy, and performance in mathematics during secondary school. Journal of Educational Psychology, 95(3), 589-603.
69. Randel, B.,Stevenson, H. W., & Witruk, E. (2000). Attitudes, beliefs, and mathematics achievement of German and Japanese high school students. International Journal of Behavioral Development, 24(2), 190-198.
70. Rowe, E. W., Miller, C., Ebenstein, L. A., & Thompson, D. F. (2012). Cognitive predictors of reading and math achievement among gifted referrals. School Psychology Quarterly, 27(3), 144-153.
71. Rozek, C. S., Hyde, J. S., Svoboda, R. C., Hulleman, C. S., & Harackiewicz, J. M. (2015). Gender differences in the effects of a utility-value intervention to help parents motivatea dolescents in mathematics and science. Journal of Educational Psychology, 107(1), 195-206.
72. Royer, J. M., Tronsky, L. N., Chan, Y., Jackson, S. J., & Marchant, H. (1999). Math-fact retrieval as the cognitive mechanism underlying gender differences in math test performance. Contemporary Educational Psychology, 24(3), 181-266.
73. Samuelsson, J., & Granstrom, K. (2007). Important prerequisites for students' mathematical achievement. Online Submission, 3(2), 150-170.
74. Savaş, E., Taş, S., & Duru, A. (2010). Factors affecting students’ achievement in mathematics. Mathematics Learning, 11(1),113-132.
75. Schwinger, M.,Wirthwein, L., Lemmer, G., & Steinmayr, R. (2014). Academic self-handicapping and achievement: A meta-analysis. Journal of Educational Psychology, 106(3), 744-761.
76. Seaton, M., Parker, P., Marsh, H. W., Craven, R. G., & Yeung, A. S. (2014). The reciprocal relations between self-concept, motivation and achievement: Juxtaposing academic self-concept and achievement goal orientations for mathematics success. Educational Psychology, 34(1), 49-72.
77. Spencer, S. J., Steele, C. M., & Quinn, D. M. (1999). Stereotype threat and women's math performance. Journal of Experimental Social Psychology, 35(1), 4-28.
78. Suárez-Álvarez, J., Fernández-Alonso, R., & Muñiz, J. (2014). Self-concept, motivation, expectations, and socioeconomic level as predictors of academic performance in mathematics. Learning and Individual Differences, 30, 118-123.
79. Şentürk, B.(2010). İlköğretim Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Genel Başarıları, Matematik Başarıları, Matematik Dersine Yönelik Tutumları ve Matematik Kaygıları Arasındaki İlişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyon.
80. Şentürk, F. ve Yıldız-İkikardeş, N. (2011). Öğrenme ve öğretme stillerinin 7. sınıf öğrencilerinin matematik başarısı üzerine etkisi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(1), 225-276.
81. URL-1(2016). https://scholar.google.com.tr/scholar?hl=tr&as_sdt=0,5&q=%22mathematics+anxiety%22 (22 Haziran 2016) Üredi, I. ve Üredi, L. (2005). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin öz-düzenleme stratejileri ve motivasyonel inançlarının matematik başarısını yordama gücü. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 250-260.
82. Wentzel, K. R., & Wigfield, A. (1998). Academic and social motivational influences on students’ academic performance. Educational Psychology Review, 10, 155–175.
83. Williams, T., & Williams, K. (2010). Self-efficacy and performance in mathematics: Reciprocal determinism in 33 nations. Journal of educational Psychology, 102(2), 453.
84. Wong, N. (1992). The relationship among mathematics achievement, affective variables and home background. Mathematics Education Research Journal, 4, 32-42.
85. Yazici, H., Seyis, S., ve Altun, F. (2011). Emotional intelligence and self-efficacy beliefs as predictors of academic achievement among high school students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 15, 2319-2323.
86. Yenilmez, K. ve Özbey, N. (2006). Özel okul ve devlet okulu öğrencilerinin matematik kaygı düzeyleri üzerine bir araştırma. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 431-448.
87. Yenilmez, K. (2010). Ortaöğretim öğrencilerinin matematik dersine yönelik umutsuzluk düzeyleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 307-317.
88. Yenilmez, K. ve Özabacı, N. Ş. (2003). Yatılı öğretmen okulu öğrencilerinin matematik ile ilgili tutumları ve matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(14), 132-146.
89. Yıldırım, S. (2011). Öz-yeterlik, içe yönelik motivasyon, kaygı ve matematik başarısı: Türkiye, Japonya ve Finlandiya'dan bulgular. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(1), 277-291.
90. Yıldız, İ., ve Uyanık, N. (2004). Matematik eğitiminde ölçme-değerlendirme üzerine. Kastamonu Eğitim Dergisi, 12(1), 97-104.
91. Yücel, Z. ve Koç, M. (2011). İlköğretim öğrencilerinin matematik dersine karşı tutumlarının başarı düzeylerini yordama gücü ile cinsiyet arasındaki ilişki. İlköğretim Online, 10(1), 133-143.