EKONOMİK BÜYÜMEDE EĞİTİM HARCAMALARININ ETKİSİ: PANEL VERİ ANALİZİ

Öz

Education has been an important determinant of economic growth in both developed and developing countries. In this study, by using city level data, the relationship between education expentitures and economic development has been searched for Marmara and Southeast Anatolian Regions in Turkey. Panel data approach has been used in order to analyze the relationship between total, primary and secondary level education expenditures and regional economic growth. All econometric results showed that total, primary and secondary education expenditure coefficients, consistant with previous economic studies, were statistically positive and significant. Besides that, for Southeastern region secondary education expenditures and for Marmara region primary education expenditures were found more important for economic growth

Anahtar Kelimeler

• Education expenditures, Economic growth, Endogenous growth, Cities, Panel data

EKONOMİK BÜYÜMEDE EĞİTİM HARCAMALARININ ETKİSİ: PANEL VERİ ANALİZİ

Öz

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için eğitim, ekonomik büyümenin gerçekleşmesini sağlayan önemli bir değişkendir. Bu çalışmada, 1990-2001 yılları arasındaki dönemde, Türkiye’de il bazında veriler kullanarak, gelişmiş ve geri kalmış bölgeler olan Marmara ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin eğitim harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelenmiştir. Farklı eğitim seviyelerinin etkilerini görebilmek için eğitim harcamaları toplam, ilköğretim ve ortaöğretim harcamaları olarak üç gruba toplanmış ve analizler panel veri yöntemiyle yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarında; Türkiye geneli ve diğer bütün bölgelerde toplam, ilköğretim ve ortaöğretim harcamaları katsayıları, daha önceden yapılmış olan ekonomik çalışmalarda da belirtilmiş olduğu gibi, pozitif ve istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ortaöğretim harcamaları, Marmara Bölgesi’nde ise ilköğretim harcamalarının ekonomik büyümeye etkisi daha yüksek çıkmıştır

Anahtar Kelimeler

• Eğitim harcamaları, Ekonomik büyüme, İçsel büyüme, İller, Panel veri

Kaynakça

1. Asteriou, D. ve G.M. Agiomirgianakis, (2001) “Human Capital and Economic Growth Time Series Evidence From Greece”, Journal of Policy Modeling, Vol 23.
2. Ateş, S. (1998) “Yeni İçsel Büyüme Teorileri ve Türkiye Ekonomisinin Büyüme Dinamiklerinin Analizi”, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Çukurova Üniv., Sosyal Bilimler Enstitüsü.
3. Bhargava, A., L. Franzini ve W. Narendranathan, (1982); “Serial Correlation and The Fixed Effects Model”, The Review of Economic Studies, 49(4),
4. Denison, E. F., (1962) “Education, Economic Growth and Gaps in Information”, Journal of Political Economy.
5. Denison, E.F. (1985), Trends in American Economic Growth 1929-1982, The Brooking Institution.
6. Gemmell, N. (1996), “Evaluating the Impacts of Human Capital Stocks and Accumulation on Economic Growth: Some New Evidence”, Oxford Bulletin of Economics and Statistics, Vol 58/1.
7. Greene, W.H., (1997), Economic Analysis, Prentice Hall, 3rd Edition.
8. Gujurati, D.N. (1995), Basic Econometrics, McGraw-Hill.

9. Gümüş, S. (2004) “Beşeri Sermaye ve Ekonomik Kalkınma: Türkiye Üzerine Ekonometrik bir Analiz (1960-2002)” Yayınlanmamış Doktora Tezi, Atatürk Üniv. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
10. Krueger, A.B. ve Lindahl M. (1999), Education for Growth in Sweden and the World, NBER Working Papers No 7591, National Bureau of Economic Research.
11. Lau, L.J., Liu, S. ve Rivkin, S. (1993) “Education and Economic Growth: Some Cross-Section Evidence from Brazil”, Journal of Development Economics, Vol 41.
12. Lin, T.C. (2004) “The Role of Higher EDucation in Economic Development: An Emprical Study of Taiwan Case” Journal of Asian Economics, Vol 15.
13. Lorgelly, P.K. ve Owen, D. (1999), “The Effect of Female and Male Schooling on Economic Growth in the Barro- Lee Model”, Empirical Economics, Vol 24.
14. Lucas, R. (1988), “On the Mechanics of Economic Development”, Journal of Monetary Economics, Vol 22..
15. Mankiw, N.G., D. Romer ve D.N. Weil, (1992) “A Contribution to the Empirics of Economics”, Quarterly Journal of Economics, Vol 107/2.
16. Martin, M.G. ve A.A. Herranz, (2004) “Human Capital and Economic Growth in Spanish Regions”, IAER, Vol 10/4.
17. Mincer, J., (1973) “Human Capital and Earnings”, Wealth Income and Inequality, Penguin Education.
18. Psacharopoulos, G. ve M. Aggrigate, (1991) “İşgücünün Eğitimsel Yapısı Bir Uluslar arası Karşılaştırma”, (Çev.) Gülbeden, D., MPM Verimlilik Dergisi, Sayı 3.
19. Psacharopoulos, G. ve M. Aggrigate, (1994), Return to Investment in Education: A Global Update, World Development, Vol 22/9.
20. Romer, P.M. (1990), “Endogenous Technological Change”, Journal of Political Economy, Vol 98/5,2.
21. Saraçlı, S., V. Yılmaz ve Z. Kaygısız, (2004) “Türkiye’de Beşeri Kalkınmışlığın Coğrafi Dağılımının Çok Değişkenli İstatistiksel Değişkenlerle İncelenmesi” III. Ulusal Bilgi, Ekonomi ve Yönetimi Kongresi, 25-26 Kasım, Eskişehir.
22. Sarı, R. (2002), “Kazançlar ve eğitim ilişkisi: İl bazında yeni veri tabanı ile kanıt”, ODTÜ Geliştirme Dergisi, 29, 367-380.
23. Schultz, T.W., (1961) “Investment in Human Capital”, The American Economic Review, Vol 1, March.
24. Schultz, T.W., (1967) Investment in Human Capital, Reading in Economics, Mc Graw-Hill.
25. Self, S. ve R. Grabowski (2004) “Does Education at all Levels Cause Growth India, a case study”, Economics of Education Review, Vol 23.
26. Sivrikaya, A. (2003), Teknolojik Gelişme ve Ekonomik Büyüme, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniv. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
27. Taban, S. ve Kar, M.,(2004) “Beşeri Sermaye ve Kalkınma”, Kalkınma Ekonomisi (Seçme Konular), 279-299, Ekin Kitabevi, Bursa.
28. Wooldridge, J.M., (2003) Introductory Econometrics, Thomson South-Western.