The Reflections of Deputy General Elections on Kütahya: 1960-1971

Öz

Between 1960-1971 coincides the period which ideologies take shape and increase of distinctions/differences between political parties in Turkey. Politicization seems at the highest level in this period, which started with the military intervention on May 27 and ended with the Memorandum of March 12. The repercussion of student movements on 1968 to Turkey is also among the prominent titles. The starting point of this article is the effort to understand how macro developments in both the world and the country's agenda are reflected at the micro level. Kutahya is a medium sized Anatolian city. Politically, it has center-right spectrum. It is important to reveal how the process encountered around these developments reflected on Kutahya. It will allow us to understand what kind of a political reflex is shown to macro level developments at the micro level. In addition to this, it will not only help us understand the reflections in Turkey of that period, it will allow us to understand the intellectual development of right political life in today’s Turkey. In this context, the results of the three general elections held between 1960-1971 will be in the focus of the study. The main purpose of the article is to try to understand the sociological base of deputies from the course of historical events in Kutahya and statistical data.

Anahtar Kelimeler

• Deputy General Elections
• Elections in Kutahya
• the profiles of deputies

Milletvekili Genel Seçimlerine Çevreden Bakmak: Kütahya 1960-1971

Öz

1960-1971 arası dönem Türkiye’de ideolojilerin biçimlendiği, siyasal partiler arası farkların/ayrımların arttığı bir sürece denk gelmektedir. 27 Mayıs askeri müdahalesi ile başlayıp 12 Mart muhtırası ile biten bu dönemde politikleşmenin had safhada olduğu görülmektedir. 1968’te yaşanan öğrenci hareketlerinin Türkiye’ye yansıması yine bu dönemde öne çıkan başlıklar arasındadır. Gerek dünya gerekse ülke gündemindeki makro gelişmelerin mikro düzlemde nasıl karşılandığını anlama çabası bu makalenin hareket noktasını oluşturmaktadır. Kütahya orta büyüklükte bir Anadolu şehridir. Politik anlamda merkez sağ düşünceye sahiptir. Bu gelişmeler etrafında yaşanan sürecin, Kütahya’ya nasıl yansıdığını ortaya koymak önemlidir. Makro düzeydeki gelişmelere mikro seviyede nasıl bir siyasal refleks gösterildiğini anlamamıza imkân tanıyacaktır. Bununla birlikte sadece dönemin Türkiye’sindeki yansımaları anlamamıza yardımcı olmakla kalmayacak bugünün Türkiye’sinde sağ siyasal yaşamın düşünsel gelişimini de anlamamıza olanak tanıyacaktır. Bu bağlamda 1960-1971 yılları arasında gerçekleştirilen üç genel seçim sonucu çalışmanın merkezine alınacaktır. Tarihsel olayların Kütahya özelindeki seyri ve istatistiksel verilerden hareketle milletvekili profillerinin yaslandığı sosyolojik tabanı anlama çabası makalenin başlıca amacını oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Milletvekili Genel Seçimleri
• Kütahya’da Seçimler
• Milletvekilleri Profilleri

Kaynakça

1. Abadan, N. (1966). Anayasa hukuku ve siyasi bilimler açısından 1965 seçimlerinin tahlili. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
2. AP iktidarda. (1969, Ekim 13). Milliyet, s.1.
3. A.P.li bir kadın. (1961, Ekim 9). Milliyet, s.1.
4. AP’nin sembolü tartışma konusu oldu. (1965, Temmuz 21). Cumhuriyet, s.1.
5. A.P. açık hava mitingine önem veriyor. (1965, Eylül 23). Kütahya Ekspres. s.1.
6. A.P. ve C.H.P. kütahya’dan merkez aday koymayacak. (1965, Temmuz 29). Kütahya Ekspres, s.1.
7. Ayata, A.G. (1990). Kasabada politika ve politikacı. Toplum ve Bilim, (50), 97-110.
8. Bölükbaşı ve Gümüşpala’nın çatışması devam ediyor. (1961, Ekim 11). Milliyet, s.1-5.

9. C.H.P.’lier donmuş oylarına güveniyorlar. (1965, Eylül 23). Kütahya Ekspres. s..1.
10. C.K.M.P. köy ve kasabalarda çalışıyorlar. (1965, Eylül 23). Kütahya Ekspres. s.1.
11. Demirel AP genel başkanı oldu. (1964, Kasım 30). Cumhuriyet, s.1.
12. Düşmanlık yok kardeşlik var. (1961, Ekim 9). Milliyet, ss.1-5.
13. Erinç, O. (1969, Eylül 14). Bütün yönleri ile iller. Cumhuriyet. s.5.
14. Frey, W. F. (1965). The turkish political elite, Cambridge: MIT Press.
15. F.r.zorlu ve h. polatkan dün sabaha karşı idam edildiler. (1961, Eylül 17). Yeni İstanbul, s.1.
16. Göktürk, G. (2012). 1946-1980 yılları arasında siyaset sosyolojisi açısından Cumhuriyet Halk Partisi, Yayımlanmamış doktora tezi,İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
17. Göktürk, G. (2013). Kütahya’da 1946-1960 yılları arasında milletvekili genel seçimlerinin analizi ve siyasal yapı. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (37), 253-266.
18. İlimizdeki siyasi parti adaylarının isimlerini bildiriyoruz. (1961, Eylül 23). Kütahya Ekspres, s.2.
19. İlimizin kat’i seçim neticeleri. (1961, Ekim 19). Kütahya Ekspres, s.2.
20. Kili, S. (1976). 1960-1975 döneminde CHP’de gelişmeler, siyaset bilimi açısından bir inceleme, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
21. Kimler seçildi. (1961, Ekim 20). Kütahya Ekspres, s.1.
22. Kuruluşundan günümüze Kütahya belediye başkanları. (2021, 8 Mart). Erişim adresi: https://www.kutahya.bel.tr/belediyebaskanlari.asp
23. Küçükömer, İ. (2007). Batılılaşma, düzenin yabancılaşması, İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
24. Kütahya’da AP. (1965, Ekim 11). Kütahya Ekspres, s.1.
25. Kütahya’da bir yaz gecesi. (1969, Eylül 14). Cumhuriyet, s.5.
26. Menderes de idam edildi. (1961, Eylül 18). Hürriyet, s.1.
27. Millet partisi seçimde netice almak için çalışıyor. (1965, Eylül 23). Kütahya Ekspres. s.1.
28. Milli anlaşma imzalandı. (1961, Eylül 6). Milliyet, s.1.
29. Nebioğlu, Z. (1965, Eylül 28). Nerede ne olabilir. Cumhuriyet, s.4.
30. Netice: evet yüzde 65 hayır yüzde 35. (1961, Temmuz 11). Cumhuriyet. s.1-5.
31. Öğrenciler bütün gün savaşa hazır bekledi. (1969, Mart 18). Milliyet. s.1.
32. Parti adaylarının listesi. (1969, Eylül 2). Cumhuriyet. s.5.
33. Parti liderleri gezisi başladı. (1961, Eylül 1961). Milliyet, s.1.
34. Partiler adaylık için yurda dağıldı. (1961, Eylül 7). Milliyet, s.1.
35. Seçim kampanyasına gelemedi. (1965, Ekim 8). Kütahya Ekspres. s.1.
36. Senatörlüğü CKMP adayları kazandı. (1961, Ekim 18). Kütahya Ekspres, s.1.
37. Sevik, N. (1961, Eylül 23). Kütahya’da DP’liler bir parti arıyor. Milliyet, ss.1-3.
38. Seyitömer termik santrali için konuşan yok. (1965, Eylül 23). Kütahya Ekspres. s.1.
39. Şehrimiz siyasi partilerin seçim propagandaları köyden merkeze sloganı ile devam ediyor. (1965, Eylül 22). Kütahya Ekspres. s.1.
40. Taksimde arbede: 2 ölü, 114 yaralı var. (1969, Şubat 17). Milliyet, s.1.
41. TBMM Temsilciler Meclisi Tutanak Dergisi, (1961). Cilt 6. toplantı 1, birleşim 80. ss. 83.94.
42. TBMM Tutanak Dergisi, (1965). Cilt 35. toplantı 4, birleşim 44. ss.132-181.
43. Tebliğin metni. (1961, Eylül 5). Milliyet, ss.1-5.
44. Türkeş başkan seçildi. (1964, Ağustos 1). Cumhuriyet, s.1.
45. Y.T.P. her partiden bir şeyler koparmaya çalışıyor. (1965, Eylül 23). Kütahya Ekspres. s.1.