Durum Buğdayda Verim Öğelerinin Sıcaklık Stresine Tepkisi
Öz
Diyarbakır koşullarında 2010–2011 ve 2011–2012 yetiştirme sezonlarında yürütülen bu çalışmada bazı durum buğday genotiplerinin stres koşullarında verim öğelerinin tepkisi incelenmiştir. Araştırmada farklı özelliklere sahip 13 adet makarnalık buğday genotipi materyal olarak kullanılmıştır. Deneme, sulu şartlarda tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak normal ve geç ekim şeklinde kurulmuştur. Genotipler hasat indeksi, başak uzunluğu, başak sayısı, başakta tane sayısı ve başakta başakçık sayısı yönünden incelenmiştir. Geç ekimle sağlanan stres koşullarında hasat indeksinde önemli bir değişim olmazken, başak uzunluğu, başak sayısı, başakta tane sayısı ve başakta başakçık sayısında önemli düşüşler görülmüştür. Ayrıca genotiplere ait veriler kullanılarak oluşturulan biplot grafiklerinde hem normal hem de stres koşullarında hasat indeksinin verimle ilişkili olduğu görülmektedir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Doğan R., 2004. Bursa koşullarında geliştirilen makarnalık buğday hatlarının (Triticum turgidum var.durum L.) bazı tarımsal özelliklerinin belirlenmesi, Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(1), 193-206.
- 2. TMSD, 2008. Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği, Türkiye Makarna Sektörü, 7-8.
- 3. Kızılgeçi F, Akıncı C, Biçer B.T., Albayrak Ö., Yıldırım M., 2016. Tane rengi ve protein miktarı yönünden F5 makarnalık buğday (Triticum durum desf.) populasyonlarının değerlendirilmesi. DUFED 5(2), 51-55.
- 4. Larkindale J., Huang B., 2004. Changes of lipid composition and saturation level in leaves and roots for heat-stressed and heat-acclimated creeping bentgrass (Agrostis stolonifera), Environ. Exp. Bot., 51: 57-67.
- 5. Tekdal S., 2012. Makarnalık buğdaylarda (Triticum durum desf.) Sıcaklık stresine toleransın belirlenmesinde kullanılabilecek fizyolojik ve morfolojik parametrelerin araştırılması, Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Dicle Üniversitesi, Diyarbakır.
- 6. Kılıç H., Aktaş H., 2007. Güneydoğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü 2006/2007 Sezonu Serin iklim tahılları gelişme raporu.
- 7. Özberk İ., Özberk F., 2000. GAP bölgesinde ilave sulanan şartlarda yetiştirilen bazı makarnalık buğday çeşitlerinin performans ve stabiliteleri. TARM Dergisi, Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü, 9(1-2):91-99.
- 8. Yan W. 2001. GGE biplot- A windows application for graphical analysis of multi-environment trial data and other types two-way data. Agron J 93:1111-1118.
- 9. Ev O., 2006. Konya koşullarında bazı ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinde azotlu gübrelemenin verim ve kalite üzerine etkisi. Yüksek Lisan Tezi, Tekirdağ Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ, 50.
- 10. Maçãs B., Gomes M.C., Dias A.S., Coutinho J., 2000. The tolerance of durum wheat to high temperatures during grain filling. In: Royo C, Nachit MM, Di Fonzo N, Araus JL (eds), Options Méditerranéennes. Durum wheat improvement in the Mediterranean region: new challenges, 257-261. CIHEAM, Zaragoza.
