Araştırma Makalesi

GELİR GRUPLARINA GÖRE COVID-19 PANDEMİSİNDE SAĞLIK SİSTEM PERFORMANSI ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ

Cilt: 13 Sayı: 26 30 Kasım 2023
PDF İndir
TR EN

GELİR GRUPLARINA GÖRE COVID-19 PANDEMİSİNDE SAĞLIK SİSTEM PERFORMANSI ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ

Öz

Veri Zarflama Analizi (VZA), araştırmacıların ve politika yapıcıların en iyi uygulamaları belirlemesine, performansı karşılaştırmasına ve sağlık sistemlerinde iyileştirme alanlarını belirlemesine olanak tanımaktadır. Bu çalışmanın amacı, 4 farklı gelir grubunda yer alan ülkelerin COVID-19 pandemisinde sağlık hizmetleri performans etkinliklerini belirlemek ve söz konusu ülkeler arasında karşılaştırma yapmaktadır. Çalışma kapsamında örneklem seçimi yapılmayıp ülkelerin verilerine ulaşılmaya çalışılmıştır. Veriler Dünya Bankası (DB) veri tabanından elde edilmiştir. Verileri tam olan 88 ülke, düşük gelirli, alt orta gelirli, üst orta gelirli ve yüksek gelirli şeklinde dört farklı gelir gruplarına ayrılmıştır. 2019 yılı COVID-19 öncesini, 2020 yılı COVID-19 pandemisi sırasında ülkelerin sağlık sistem performansını ölçmek amacıyla kullanılmıştır. Veriler, VZA ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda COVID-19 pandemisinde sağlık sistem performanslarına göre düşük gelirli ülkelerin %7’sinde (n=1), alt orta gelirli ülkelerin %12’sinde (n=2), üst orta gelirli ülkelerin %38’nde (n=9), yüksek gelirli ülkelerin %61’nde (n=20) etkinlik skorlarında azalış meydana gelmiştir. COVID 19 öncesi döneme göre en fazla azalışın yüksek gelirli ve üst orta gelirli ülkelerde görülmüştür. COVID-19 salgını sırasında ülkelerin sağlık sistemi göstergeleri iyi olsa bile, büyük şehir nüfusu, uluslararası seyahat ve önleyici tedbirlerin uygulanmasındaki zorluklar gibi faktörlerden üst-orta gelirli ve yüksek gelirli ülkelerin daha fazla etkilenmesi muhtemeldir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adang, E. M., & Borm, G. F. (2007). Is There an association between economic performance and public satisfaction in health care? The European Journal of Health Economics, 8(3), 279-285.
  2. Cansever, İ. H., & Şenol, O. (2022). Gelişmiş ülkelerin sağlık sistemleri verimlilikleri ile COVID-19 performansları ilişkisi üzerine bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 611-628.
  3. Charnes, A., Cooper, W. W., & Rhodes, E. (1978). Measuring the efficiency of decision making units. European Journal of Operational Research, 2(6), 429-444.
  4. Choi, E. M. (2021). COVID-19 vaccines for low-and middle-income countries. Transactions of the Royal Society of Tropical Medicine and Hygiene, 115(5), 447-456.
  5. Cooper, W. W., Seiford, L. M., & Tone, K. (2007). Data envelopment analysis: a comprehensive text with models, applications, references and DEA-solver software (Vol. 2, p. 489). New York: Springer.
  6. De Cos, P. H., & Moral-Benito, E. (2014). Determinants of health-system efficiency: evidence from OECD countries. Int J Health Care Finance Econ, 14, 69–93.
  7. Duran, D., Bauhoff, S., Berman, P., Gaudet, T., Konan, C., Ozaltin, E., & Kruk, M. E. (2020). The role of health system context in the design and implementation of performance-based financing: evidence from Cote d’Ivoire. BMJ Global Health, 5(9), e002934.
  8. Flaxman, S., Mishra, S., Gandy, A., Unwin, H. J. T., Mellan, T. A., Coupland, H., ... & Bhatt, S. (2020). Estimating the effects of non-pharmaceutical interventions on COVID-19 in Europe. Nature, 584(7820), 257-261.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

26 Kasım 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2023

Gönderilme Tarihi

19 Haziran 2023

Kabul Tarihi

25 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 13 Sayı: 26

Kaynak Göster

APA
Arslan Aras, İ. (2023). GELİR GRUPLARINA GÖRE COVID-19 PANDEMİSİNDE SAĞLIK SİSTEM PERFORMANSI ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(26), 731-746. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1317111
AMA
1.Arslan Aras İ. GELİR GRUPLARINA GÖRE COVID-19 PANDEMİSİNDE SAĞLIK SİSTEM PERFORMANSI ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2023;13(26):731-746. doi:10.53092/duiibfd.1317111
Chicago
Arslan Aras, İlknur. 2023. “GELİR GRUPLARINA GÖRE COVID-19 PANDEMİSİNDE SAĞLIK SİSTEM PERFORMANSI ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 13 (26): 731-46. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1317111.
EndNote
Arslan Aras İ (01 Kasım 2023) GELİR GRUPLARINA GÖRE COVID-19 PANDEMİSİNDE SAĞLIK SİSTEM PERFORMANSI ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 13 26 731–746.
IEEE
[1]İ. Arslan Aras, “GELİR GRUPLARINA GÖRE COVID-19 PANDEMİSİNDE SAĞLIK SİSTEM PERFORMANSI ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 13, sy 26, ss. 731–746, Kas. 2023, doi: 10.53092/duiibfd.1317111.
ISNAD
Arslan Aras, İlknur. “GELİR GRUPLARINA GÖRE COVID-19 PANDEMİSİNDE SAĞLIK SİSTEM PERFORMANSI ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 13/26 (01 Kasım 2023): 731-746. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1317111.
JAMA
1.Arslan Aras İ. GELİR GRUPLARINA GÖRE COVID-19 PANDEMİSİNDE SAĞLIK SİSTEM PERFORMANSI ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2023;13:731–746.
MLA
Arslan Aras, İlknur. “GELİR GRUPLARINA GÖRE COVID-19 PANDEMİSİNDE SAĞLIK SİSTEM PERFORMANSI ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 13, sy 26, Kasım 2023, ss. 731-46, doi:10.53092/duiibfd.1317111.
Vancouver
1.İlknur Arslan Aras. GELİR GRUPLARINA GÖRE COVID-19 PANDEMİSİNDE SAĞLIK SİSTEM PERFORMANSI ETKİNLİĞİNİN ÖLÇÜLMESİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 01 Kasım 2023;13(26):731-46. doi:10.53092/duiibfd.1317111

Cited By

                                                                                                                                32482     32483


Bu dergide yayınlanan tüm çalışmalar, Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) License kapsamında lisanslanmıştır.