Documentation and Sustainability of Construction Techniques for the Protection of Cultural Heritage: Kitchen Hearths and Chimneys in Traditional Diyarbakır Houses

Öz

This article analyses the construction techniques of the kitchen hearths (fireplaces) and chimneys in the kitchens of traditional Diyarbakır (Turkey) houses. The first part of the study examines the historical development of kitchens. The second part investigates the architectural features of the kitchens of traditional Diyarbakır houses and the construction techniques and smoke evacuation methods of the hearths and chimneys in these kitchens. For this purpose, the hearths and chimneys of traditional kitchens, which are still used in their original form, and those of the demolished houses have been examined. They all have been documented by drawings and photographs. This study aims to contribute to the documentation and sustainability of cultural heritage and traditional construction techniques, and to guide the restoration practices that will be carried out in Suriçi.

Anahtar Kelimeler

• Traditional construction techniques
• traditiona house
• kitchen
• hearth
• chimney
• fireplace

Kaynakça

1. 1. Giedion, S. “Çağdaş Mutfağın Doğuşu”, Arredamento De Mimarlık, Volume on Kitchens, 1994.
2. 2. Ünügür, S, M. “Mutfak ve Ergonomik Çözümlenmesi”, Yapı Dergisi, v: 188, Add. 3, 1997.
3. 3. Bekleyen, A. Eski Diyarbakır Evleri’nin Kitlesel Biçimlenmesini Etkileyen Asal Etmenlerin Belirlenmesi. Unpublished master’s thesis. Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Diyarbakır, 1993, 78.
4. 4. Dalkılıç, N. Geleneksel Diyarbakır Evlerinde Plan, Cephe ve Yapı Öğeleri Tipolojisi. Unpublished master’s thesis. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 1999, pp. 230.
5. 5. Bekleyen, A. ve Dalkılıç, N. The Influence of Climate and Privacy on Indigenous Courtyard Houses in Diyarbakır, Turkey. Scientific Research and Essays, 2011, 6(4), pp.908-922.
6. 6. Dalkılıç, N, & Bekleyen, A. Geçmişin Günümüze Yansıyan Fiziksel İzleri: Geleneksel Diyarbakır Evleri Kitabı. Diyarbakır, Suriçi, 2011, p. 659,
7. 7. Bekleyen, A, Dalkılıç, N. Design With Climate-What Can We Learn From the Past to Cope With Climate in Terms of Design Strategy and Usage Style of Courtyard Houses?, Middle-East Journal of Scientific Research, 11(3), 2012, pp. 357-366.
8. 8. Dalkılıç, N, Aksulu, I. Diyarbakır Kenti Geleneksel Konut Mimarisi, Gazi Üniversitesi Sanat Dergisi, 2/2, 2001, pp.53-69.

9. 9. Erginbaş, D. Diyarbakır Evleri. Diyarbakır Evleri. Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 1952, p.68.
10. 10. Özyılmaz, H, Aluçlu, İ, Akın, T. Mutfak Kültürünün Geleneksel Diyarbakır Evlerine Sosyal ve Mekânsal Yansımaları, Milli Folklor Dergisi, 26, v: 102, 2014, pp.138-153.
11. 11. Tuncer, O.C. Diyarbakır Evleri. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Yayınları, 1999, pp. 574. Diyarbakır.
12. 12. Bilgin, A. “Matbah-ı Âmire”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM), C. 28, 2003, pp. 115-119.
13. 13. Öğel, B. Türk Kültür Tarihine Giriş, III, Ankara, 1985, pp. 37-39.
14. 14. Karpuz H, Karpuz E. Anadolu Türk Evinde Mutfak, Tarih-Halkbilimi-Edebiyat, Ed. M. Sabri Koz, İstanbul, 2013, pp.288-295.
15. 15. Bozkurt, N. “Çadır”, İslam Ansiklopedisi, Cilt 8, Türk Diyanet Vakfı Yayınları, 1993, İstanbul
16. 16. Öğel, B, Türk Mitolojisi, II. Cilt, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1995, pp. 495-532.
17. 17. Diyarbekirli, N. Hun Sanatı, Milli Eğitim Basımevi, 1972, İstanbul
18. 18. Küçükerman, Ö. Kendi Mekânının Arayışı İçinde Türk Evi, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Yayınları, 1996, İstanbul.
19. 19. Köse, A. Türkiye’de Geleneksel Kırsal Konut Planlarında Göçebe Türk Kültürü İzleri, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, v. VII/ 2 / Aralık, 2005, pp.182.
20. 20. Atacan, E. Geleneksel Gaziantep Evleri Plan ve Form Özellikleri, Unpublished PhD thesis, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 1996, pp. 82-83.
21. 21. Akkoyunlu, Z. Geleneksel Urfa Evlerinin Mimari Özellikleri, Kültür Bakanlığı Yayınları, 1988, p.121
22. 22. Emine Göğüş Mutfak Müzesi, Fotoğraf Arşivi.
23. 23. Gayberi, Ş. Geleneksel Urfa Evlerinin Yapım Teknikleri, Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır, 2019.
24. 24. Alioğlu, F. Mardin Şehir Dokusu ve Evler, Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul, 2000.
25. 25. Cebe, M, Özen, N, Akın, C.T. Evaluation of Building Program in Refunctionalization of Traditional Structures. Turkish Studies, Information Technologies and Applied Sciences. Volume 14, Issue 2, 2019, pp.133-148.
26. 26. Cebe, M, Özen, N, Akın, C.T. Yeniden İşlevlendirilen Hasan Paşa Hanı’nın Kullanım Sonrası Değerlendirilmesi, DÜMF Mühendislik Dergisi, 10-3, 2019, pp.1145-1163.
27. 27. Özyerli, S., Yemekli Diyarbakır Tarihi, Amida’nın Sofrası, Aras Yayıncılık, İstanbul, 2019.