Araştırma Makalesi

Boya seyreltme ve Winter-Kennedy metotları kullanılarak yapılan hidrolik türbin performans testlerinin karşılaştırmalı analizi-saha çalışması

Cilt: 16 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Boya seyreltme ve Winter-Kennedy metotları kullanılarak yapılan hidrolik türbin performans testlerinin karşılaştırmalı analizi-saha çalışması

Öz

Performans testi, hidroelektrik santral verimliliğinin kabul edilemez seviyelere düşmediğinden emin olmak için mutlak yapılması gereken bir faaliyettir. Fabrika çıkışında beyan edilen garantileri kontrol etmek, mevcut durumun analizi ile olası revizyonları ve yatırım maliyetlerini belirlemek, türbin-generatör ünitelerinde verimli çalışma koşullarını aramak ve generatör güç çıktısını artırmak bu testlerin amaçları arasındadır. Bu çalışmada, boya seyreltme ve Winter-Kennedy debi ölçüm metotları kullanılarak bir türbin-generatör ünitesinde performans testleri yapılmıştır. Testler için ünitede Verim İzleme Sistemi kurulmuştur. Testlerden sonra sistem sürekli çalışma modunda bırakılarak, verim izlemenin anlık olarak devam etmesi mümkün kılınmıştır. Testler aynı çalışma ve işletme koşullarında, aynı zaman aralığında yapılmıştır. Böylece test sonuçlarının karşılaştırmalı analizine, testlerin doğruluklarının ölçülmesine imkân sağlanmıştır. Performans testlerinde, türbinde %3.5 oranınde bir verim kaybının olduğu görülmüştür. Generatörde ise bu kaybın %0.1 oranında gerçekleştiği tespit edilmiştir. Testlerde, brüt düşüye göre düzeltilmiş generatör gücü 47.7 MW olarak hesaplanmıştır. Buna göre, tasarım değeri 40 MW olan generatörün kapasitesinin artırılabileceği değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] H. Akın,” Su türbini tasarımı amaçlı sayısal yöntemler geliştirilmesi ve uygulaması,” Yüksek lisans tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü Makine Mühendisliği ABD, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 2014.
  2. [2] F. Eraydın,” Hidroelektrik santrallerde net düşü değişiminin aktif güç çıkışı üzerine etkisinin incelenmesi,” Yüksek lisans tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik Elektronik Mühendisliği ABD, Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya, Türkiye, 2019.
  3. [3] A. Çoşkun, “Türkiye’de elektrik enerjisi sorunu ve ekonomik gelişmemizdeki önemi”, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, vol. 34, pp. 73-83, Feb. 2012.
  4. [4] R. Shrestha, B. Thapa, P. Gautam, P. Upadhyay, “Productivity and efficiency measurement in hydraulic turbine,” 10th. National Convention, Building New Nepal: Challenges and Opportunities, Kathmandu, Nepal; Apr.11-13 2007.
  5. [5] M. S. Güney, K. Kaygusuz, “Hydrokinetic energy conversion systems: a technology status review”, Renewable and Sustainable Energy Reviews, vol. 14, pp. 12996-3004, Dec. 2010, https://doi.org/10.1016/j.rser.2010.06.016
  6. [6] A. Kerim, V. Süme,” İçmesuyu şebekelerinden enerji elde edilmesi; boru içi türbin modeli,” Türk Hidrolik Dergisi, Vol. 5, no. 1, pp. 8-17, Jun. 2021.
  7. [7] G. Urquiza, M. A. Basurto-Pensado, L. Castro, A. Adamkowski, W. Janick, ”Flow measurement methods applied to hydro power plants,” in Flow Mmeasurement, G. Urquiza, L. Castro Ed., London, England: Intech, 2012, pp.151-198, https://doi.org/10.5772/36508
  8. [8] Ü. Beyazgül,” Elektrik üreten bir piko su türbini performansının deneysel ve nümerik incelenmesi,” Yüksek lisans tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü Makine Mühendisliği ABD, Sakarya Üniversitesi, Sakarya, Türkiye, 2022.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektrik Enerjisi Üretimi (Yenilenebilir Kaynaklar Dahil, Fotovoltaikler Hariç)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

27 Aralık 2024

Kabul Tarihi

27 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

IEEE
[1]G. Özbek ve S. Rüstemli, “Boya seyreltme ve Winter-Kennedy metotları kullanılarak yapılan hidrolik türbin performans testlerinin karşılaştırmalı analizi-saha çalışması”, DÜMF MD, c. 16, sy 2, ss. 287–300, Haz. 2025, doi: 10.24012/dumf.1608410.
DUJE tarafından yayınlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu, orijinal eser ve kaynağın uygun şekilde belirtilmesi koşuluyla, herkesin eseri kopyalamasına, yeniden dağıtmasına, yeniden düzenlemesine, iletmesine ve uyarlamasına izin verir. 24456