Araştırma Makalesi

Bor Cevher Atıklarından Rubidyumun Seçinimli Yöntemlerle Kazanımı

Cilt: 16 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Bor Cevher Atıklarından Rubidyumun Seçinimli Yöntemlerle Kazanımı

Öz

Rubidyumun kimyasal ve optoelektronik özelliklerden dolayı biyomedikalden kuantum hesaplamalarına, kuantum ısı motorlarından havacılığa kadar yaygın alanlarda kullanımları araştırılmaktadır. Hatta konumlama uydularında kullanılacak atom saatlerinde de rubidyum atomu kullanılmaktadır. Rubidyumun mineral yatağının bulunmamasına ragmen lityum kaynaklarında birlikte bulunmaktadır. Çalışma kapsamında Eti Maden İşletmeleri Eskişehir Kırka Bor İşletme Müdürlüğü’ne ait atık havuzundan temin edilen bor cevher atığında yapılan XRF analizinde 135,9 ppm rubidyum içeriğitespit edilmiştir. Bor cevher atığından seçimli yöntem kullanarak rubidyum elde edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla çalışma kavurma (i), lityumu karbonat formunda ayırma (ii) ve son olarak ise rubidyumu kazanılması (iii) olarak üç aşamada tamamlanmıştır. Bor cevher atığında bulunan 135,9 ppm rubidyumun yaklaşık %1,5 oranında çözeltiye alınması mümkün olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

TÜBİTAK 1002-A Proje No: 122M910

Etik Beyan

Hazırlanan makalede etik kurul izni alınmasına gerek yoktur. Hazırlanan makalede herhangi bir kişi/kurum ile çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Teşekkür

Tüm yazarlar TÜBİTAK 1002 A – Hızlı Destek Modülü Programına (Proje No: 122M910) finansal destekleri ve Eti Maden İşletmeleri Eskişehir Kırka Bor İşletme Müdürlüğü’ne numune temini sağladığı için teşekkür eder.

Kaynakça

  1. [1] H. Su et al., “Lithium recovery from lepidolite roasted with potassium compounds,” Miner Eng, vol. 145, Jan. 2020, doi: 10.1016/j.mineng.2019.106087.
  2. [2] N. Vieceli, C. A. Nogueira, M. F. C. Pereira, F. O. Durão, C. Guimarães, and F. Margarido, “Optimization of Lithium Extraction from Lepidolite by Roasting Using Sodium and Calcium Sulfates,” Jan. 2017, Taylor and Francis Inc. doi: 10.1080/08827508.2016.1262858.
  3. [3] T. Ncube, H. Oskierski, G. Senanayake, and B. Z. Dlugogorski, “Two-Step Reaction Mechanism of Roasting Spodumene with Potassium Sulfate,” Inorg Chem, vol. 60, pp. 3620–3625, Mar. 2021, doi: 10.1021/acs.inorgchem.0c03125.
  4. [4] Q. X. Yan et al., “Extraction of lithium from lepidolite using chlorination roasting-water leaching process,” Transactions of Nonferrous Metals Society of China (English Edition), vol. 22, pp. 1753–1759, Jul. 2012, doi: 10.1016/S1003-6326(11)61383-6.
  5. [5] B. Swain, “Recovery and recycling of lithium: A review,” Jan. 2017, Elsevier B.V. doi: 10.1016/j.seppur.2016.08.031.
  6. [6] X. Zhang, T. Aldahri, X. Tan, W. Liu, L. Zhang, and S. Tang, “Efficient co-extraction of lithium, rubidium, cesium and potassium from lepidolite by process intensification of chlorination roasting,” Chemical Engineering and Processing - Process Intensification, vol. 147, Jan. 2020, doi: 10.1016/j.cep.2019.107777.
  7. [7] Y. Liu, B. Ma, Y. Lv, C. Wang, and Y. Chen, “Thorough extraction of lithium and rubidium from lepidolite via thermal activation and acid leaching,” Miner Eng, vol. 178, Mar. 2022, doi: 10.1016/j.mineng.2022.107407.
  8. [8] H. Guo, M. Lv, G. Kuang, Y. Cao, and H. Wang, “Stepwise heat treatment for fluorine removal on selective leachability of Li from lepidolite using HF/H2SO4 as lixiviant,” Sep Purif Technol, vol. 259, Mar. 2021, doi: 10.1016/j.seppur.2020.118194.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kimyasal-Biyolojik Kazanma Teknikleri ve Cevher Hazırlama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

25 Mart 2025

Kabul Tarihi

22 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

IEEE
[1]A. Yücel ve M. Sarıkaya, “Bor Cevher Atıklarından Rubidyumun Seçinimli Yöntemlerle Kazanımı”, DÜMF MD, c. 16, sy 2, ss. 451–460, Haz. 2025, doi: 10.24012/dumf.1664981.
DUJE tarafından yayınlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu, orijinal eser ve kaynağın uygun şekilde belirtilmesi koşuluyla, herkesin eseri kopyalamasına, yeniden dağıtmasına, yeniden düzenlemesine, iletmesine ve uyarlamasına izin verir. 24456