Araştırma Makalesi

Chen kaotik sisteminin adaptif kontrolü

Cilt: 16 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Chen kaotik sisteminin adaptif kontrolü

Öz

Bu çalışmada, Chen kaotik sisteminin dinamik davranışları incelenmiş ve bu sistem için adaptif bir kontrol stratejisi geliştirilmiştir. Adaptif kontrol teknikleri, sistem parametrelerindeki belirsizlikleri ve dış bozucuları telafi ederek sistemin kararlı bir duruma ulaşmasını sağlar. Kontrol algoritması Chen kaotik sisteminin başlangıç parametlerinde oynama yaparak sistemi istenilen referans durumlarına yönlendirir. Chen kaotik sisteminde adaptif kontrol, sistemin kaotik dinamiklerini bastırmak veya belirli bir referans durumuna yönlendirmek amacıyla kullanılan etkili bir yöntemdir. Böylece Chen sisteminin kaotik davranışı kontrol altına alınarak mühendislik ve güvenlik uygulamalarında kullanılmak üzere daha kararlı bir yapı elde edilir. Geliştirilen adaptif kontrol algoritması ile x, y ve z durum değişkenleri belirlenen referans noktalarında stabilize edilmiştir. Başlangıçta yüksek genlikli ve düzensiz salınımlar sergileyen sistem, zamanla adaptif kontrol etkisiyle sönümlenmiş ve her üç durum değişkeni referans değer seçilen sıfıra doğru yönelmiştir. Bu durum, sistemin kaotik davranışının bastırıldığını ve kontrol algoritmasının etkin biçimde çalıştığını göstermektedir. Simülasyon sonuçlarında, geliştirilen adaptif kontrol yapısı, Chen sistemini kararlı hale getirmiş ve istenilen dinamik davranışı başarıyla sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] G. Chen and T. Ueta, "Yet another chaotic attractor," Int. J. Bifurcation Chaos, vol. 9, no. 7, pp. 1465–1466, Jul. 1999.
  2. [2] X. P. She, "Two synchronization schemes for Chen chaotic system," in Appl. Mech. Mater., vols. 385–386, pp. 915–918, Aug. 2013, doi: 10.4028/www.scientific.net/AMM.385-386.915.
  3. [3] T. Liu and T. Chen, "Network synchronization with an adaptive coupling strength," arXiv preprint, Oct. 2006.
  4. [4] H.-T. Yau and C.-L. Chen, "Adaptive sliding mode control for uncertain chaotic systems," Chaos, Solitons and Fractals, vol. 32, no. 4, pp. 1453–1461, May 2007, doi: 10.1016/j.chaos.2005.11.092.
  5. [5] X. Zhang, X. Li, and X. Han, "Design of hybrid controller for synchronization control of Chen chaotic system," J. Nonlinear Sci. Appl., vol. 10, no. 6, pp. 3320–3327, Jun. 2017. en.wikipedia.org+6isr-publications.com+6scientific.net+6
  6. [6] H.-T. Yau, “Design of adaptive sliding mode controller for chaos synchronization with uncertainties,” Chaos Solitons & Fractals, vol. 22, no. 2, pp. 341–347, Oct. 2004, doi: 10.1016/j.chaos.2004.02.004.
  7. [7] P. Guang and W. Jing, "Design of an adaptive sliding mode controller for synchronization of fractional-order chaotic systems," Acta Phys. Sin., vol. 64, no. 4, Apr. 2015, doi:10.7498/aps.64.040505.
  8. [8] L. Du, F. Wang, J. Pian, and Z. Han, "Adaptive switching control for projected synchronization of chaotic systems with uncertainties," Adv. Mater. Res., vol. 499, pp. 360–365, Apr. 2012, doi:10.4028/www.scientific.net/AMR.499.360.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektrik Devreleri ve Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

4 Haziran 2025

Kabul Tarihi

6 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 3

Kaynak Göster

IEEE
[1]M. Güzel ve M. Bayram, “Chen kaotik sisteminin adaptif kontrolü”, DÜMF MD, c. 16, sy 3, ss. 633–641, Eyl. 2025, doi: 10.24012/dumf.1713168.
DUJE tarafından yayınlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu, orijinal eser ve kaynağın uygun şekilde belirtilmesi koşuluyla, herkesin eseri kopyalamasına, yeniden dağıtmasına, yeniden düzenlemesine, iletmesine ve uyarlamasına izin verir. 24456