Öz
Bu çalışmada; karayolu altyapı projelerinde oluşturulan dolgu kesitlerinin tesviye edilmesinde, şantiye sahasında elde edilen kazı fazlası veya mevcut dolgu bünyesinden çıkan uygun nitelikli malzemelerin yerinde kullanımının çevresel etkilerine odaklanılmaktadır. Çalışma, geleneksel dışarıdan malzeme tedarikine dayalı yöntemlerle karşılaştırıldığında yerinde malzeme kullanımının sürdürülebilirlik ve karbon ayak izi azaltımı potansiyelini değerlendirmektedir. Bu kapsamında, İstanbul ili Şile ilçesi Sahilköy-Kurna karayolunda 2024-2025 yılında gerçekleştirilen yol genişletme çalışmalarında uygulanan tesviye işlemleri göz önüne alınmıştır. İlgili güzergâh için uygulanan arazi karakterizasyonu çalışmalarının akabinde, sahada mevcut bulunan zeminlerin temel ve altyapı malzemesi olarak kullanımı sonucunda elde edilecek güvenlik ve deformasyon seviyeleri sonlu elemanlar yöntemi ile çalışan iki boyutlu ticari bir program olan Plaxis 2D’de farklı kesitler kullanımı ile yorumlanmıştır. Bu analizlerin değerlendirilmesiyle inşa sürecinde kullanılması gereken malzeme miktarları, ekipman çeşidi ve sayısı belirlenerek nakliye kaynaklı fosil yakıt tüketimi ve sera gazı emisyonu, ocaklardan malzeme taşınım oranı ve arazi kullanım değişiklikleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2025 yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarından faydalanarak hesaplanmaktadır. Bu yolla elde edilen verilere göre nakliye kaynaklı fosil yakıt tüketimi ve sera gazı emisyonlarında belirgin düşüş sağlanmakta, yeni malzeme ocakları sahalarının açılmasına bağlı arazi kullanım değişiklikleri önlenmektedir. Ayrıca, proje kaynaklı atık hacmi azaltılarak düzenli depolama sahaları üzerindeki yük hafifletilmekte ve yerel çevresel etkiler (gürültü, partikül madde emisyonları) minimize edilmektedir. Elde edilen bulgular, yerinde malzeme kullanımının projenin yaşam döngüsü değerlendirmesi çerçevesinde toplam çevresel ayak izini optimize ettiğini ve döngüsel ekonomi prensiplerini desteklediğini göstermektedir. Yapılan hesaplamalara göre, yerinde malzeme kullanımı ile nakliyeye bağlı sera gazı emisyonlarında belirgin bir düşüş sağlanmakta, yeni malzeme ocakları sahalarının açılması önlenmekte ve proje kaynaklı atık hacmi azalmaktadır. Sonuç olarak, yerinde malzeme yönetimi, karayolu altyapı projelerinde sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmada ve iklim değişikliğiyle mücadelede teknik ve çevresel açıdan avantajlı, etkin bir stratejidir.
Anahtar Kelimeler
Karayolu dolgusu yerinde malzeme kullanımı sürdürülebilirlik karbon ayak izi döngüsel ekonomi parametrik analiz.
Kaynakça
- [1] Akbulut, H., & Gürer, C. (2003, December). The environmental effects of waste marble and possibilities of utilization and waste minimization by using in the road layers. In Proceeding of the fourth national marble symposium, Afyonkarahisar (pp. 371-8).
- [2] Yılmaz, A. (2020). Sürdürülebilirlik Açısından Mermer Atıklarının Karayolu İnşaatında Değerlendirilmesi: Ekonomik Analiz Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 24(2), 402-410.
- [3] Soeder, D. J. (2020). Fossil fuels and climate change. In Fracking and the Environment: A scientific assessment of the environmental risks from hydraulic fracturing and fossil fuels (pp. 155-185). Cham: Springer International Publishing.
- [4] Kabir, N., Ali, M. R., Islam, M. A., Mathin, T. T., Sarker, M., Ahmed, M. and Sayeed, M. A. (2024). Necessity of green construction for building sustainable environment. World Journal of Advanced Engineering Technology and Sciences, 2024, 13(02), 372–382
- [5] Connolly, L., Sheils, E., Lamb, M., O’Connor, A., OBrien, E., Viner, H. and Varveri, K. (2023). Circular economy in road construction and maintenance. Transportation Research Procedia, 72, 3458-3465.
- [6] Huovila, P. and Westerholm, N. (2022). Circularity and sustainability in the construction value chain. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. 1078. 012004. 10.1088/1755-1315/1078/1/012004.
- [7] Şen, B. N., & Eren, Z. (2021). Döngüsel Ekonomi Modeli Kapsamında Erzurum İli Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Yol Yapımında Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. Sürdürülebilir Çevre Dergisi, 1(2), 41-52.
- [8] Hasan, U., Whyte, A., & Al Jassmi, H. (2019). Critical review and methodological issues in integrated life-cycle analysis on road networks. Journal of Cleaner Production, 206, 541-558.
- [9] Albarazi, R. (2020). Evaluation of Roadway Embankment Under Repetitive Axial Loading Using Finite Element Analysis.
- [10] KGM (2025), https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/YolDanisma/CalismaYapilanYollar.aspx
- [11] Youtube (2025), https://www.youtube.com/watch?v=6vZbO5jo-jY
- [12] Karayolları Teknik Şartnamesi, (2023).
- [13] T.C. Ulaştırma Bakanlığı Demiryollar, Limanlar, Havameydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü Geoteknik Tasarım Esasları (2007)
- [14] TS 8853, Yamaç ve Şevlerin Dengesi ve Hesap Metotları.
- [15] Kazı Destek Yapıları Hakkında Yönetmelik, (2022).
- [16] ÇŞB (2025), İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları, https://webdosya.csb.gov.tr/db/yfk/icerikler/2025-yili-b-r-m-f-yatlari-20250117121853.pdf
- [17] Impargo (2025), Calculate Truck CO2 Emissions, https://impargo.de/en/docs/calculate-co2-emissions
Öz
This study focuses on the environmental impacts of using excavation surplus obtained at the construction site or suitable materials from the existing fill structure for grading fill sections created in highway infrastructure projects. The study evaluates the potential of on-site material use for sustainability and carbon footprint reduction compared to traditional methods based on external material supply. In this context, the grading operations carried out during the road widening works on the Sahilköy-Kurna highway in Şile district, Istanbul province, in 2024-2025 were considered. Following the terrain characterization studies conducted for the relevant route, the safety and deformation levels that would be achieved by using the existing soils in the field as foundation and infrastructure materials were interpreted using different cross-sections in Plaxis 2D, a two-dimensional commercial program that works with the finite element method. By evaluating these analyses, the quantities of materials to be used in the construction process, the type and number of equipment required, and the fossil fuel consumption and greenhouse gas emissions associated with transportation are determined. The material transport rate from quarries and changes in land use are calculated using the 2025 Construction and Installation Unit Prices of the Ministry of Environment, Urbanization, and Climate Change. According to the data obtained in this way, a significant reduction in fossil fuel consumption and greenhouse gas emissions from transportation is achieved, and land use changes associated with the opening of new material quarry sites are prevented. In addition, the volume of project-related waste is reduced, the burden on regular storage sites is lightened, and local environmental impacts (noise, particulate matter emissions) are minimized. The findings show that on-site material use optimizes the total environmental footprint within the project's life cycle assessment and supports circular economy principles. According to calculations, on-site material use significantly reduces greenhouse gas emissions associated with transportation, prevents the opening of new material quarry sites, and reduces project-related waste volume. In conclusion, on-site material management is a technically and environmentally advantageous, effective strategy for achieving sustainability goals and combating climate change in road infrastructure projects.
Anahtar Kelimeler
Road embankment on-site material usage sustainability carbon footprint circular economy parametric analysis.
Kaynakça
- [1] Akbulut, H., & Gürer, C. (2003, December). The environmental effects of waste marble and possibilities of utilization and waste minimization by using in the road layers. In Proceeding of the fourth national marble symposium, Afyonkarahisar (pp. 371-8).
- [2] Yılmaz, A. (2020). Sürdürülebilirlik Açısından Mermer Atıklarının Karayolu İnşaatında Değerlendirilmesi: Ekonomik Analiz Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 24(2), 402-410.
- [3] Soeder, D. J. (2020). Fossil fuels and climate change. In Fracking and the Environment: A scientific assessment of the environmental risks from hydraulic fracturing and fossil fuels (pp. 155-185). Cham: Springer International Publishing.
- [4] Kabir, N., Ali, M. R., Islam, M. A., Mathin, T. T., Sarker, M., Ahmed, M. and Sayeed, M. A. (2024). Necessity of green construction for building sustainable environment. World Journal of Advanced Engineering Technology and Sciences, 2024, 13(02), 372–382
- [5] Connolly, L., Sheils, E., Lamb, M., O’Connor, A., OBrien, E., Viner, H. and Varveri, K. (2023). Circular economy in road construction and maintenance. Transportation Research Procedia, 72, 3458-3465.
- [6] Huovila, P. and Westerholm, N. (2022). Circularity and sustainability in the construction value chain. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. 1078. 012004. 10.1088/1755-1315/1078/1/012004.
- [7] Şen, B. N., & Eren, Z. (2021). Döngüsel Ekonomi Modeli Kapsamında Erzurum İli Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Yol Yapımında Kullanılabilirliğinin İncelenmesi. Sürdürülebilir Çevre Dergisi, 1(2), 41-52.
- [8] Hasan, U., Whyte, A., & Al Jassmi, H. (2019). Critical review and methodological issues in integrated life-cycle analysis on road networks. Journal of Cleaner Production, 206, 541-558.
- [9] Albarazi, R. (2020). Evaluation of Roadway Embankment Under Repetitive Axial Loading Using Finite Element Analysis.
- [10] KGM (2025), https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/YolDanisma/CalismaYapilanYollar.aspx
- [11] Youtube (2025), https://www.youtube.com/watch?v=6vZbO5jo-jY
- [12] Karayolları Teknik Şartnamesi, (2023).
- [13] T.C. Ulaştırma Bakanlığı Demiryollar, Limanlar, Havameydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü Geoteknik Tasarım Esasları (2007)
- [14] TS 8853, Yamaç ve Şevlerin Dengesi ve Hesap Metotları.
- [15] Kazı Destek Yapıları Hakkında Yönetmelik, (2022).
- [16] ÇŞB (2025), İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatları, https://webdosya.csb.gov.tr/db/yfk/icerikler/2025-yili-b-r-m-f-yatlari-20250117121853.pdf
- [17] Impargo (2025), Calculate Truck CO2 Emissions, https://impargo.de/en/docs/calculate-co2-emissions
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | İnşaat Geoteknik Mühendisliği |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 10 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 26 Kasım 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 24 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.24012/dumf.1800589 |
| IZ | https://izlik.org/JA55WS33RY |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1 |
Amaç ve Kapsam
Temel mühendislik alanında deneysel ve teorik çalışmalara yer veren Dicle Üniversitesi Mühendislik Dergisi, mühendisliğin popüler konuları ile ilgili makalelerin yayınlanmasına öncelik vermekte ve multidisipliner yöntem ve teknolojilere odaklanmayı hedeflemektedir.
Dicle Üniversitesi Mühendislik Dergisi, çok disiplinli bir dergidir ve temel mühendislik konularını içerir. Derginin amacı, bilim ve teknolojideki en popüler gelişmeleri araştırmacılara, mühendislere ve diğer ilgili kitlelere ulaştırmaktır.
Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi (DUMF), mühendisliğin çeşitli alanlarında özgün araştırma makalelerinin yanı sıra derleme makalelerini de yayınlayan, hakemli, açık erişimli bir dergidir. Derginin kapsadığı konu alanları şunlardır:
-Elektrik ve Elektronik Mühendisliği
-Bilgisayar ve Yazılım Mühendisliği
-Biyomedikal Mühendisliği
-Makine Mühendisliği
-Cevher Hazırlama ve Maden Mühendisliği
-İnşaat Mühendisliği
Yazım Kuralları
DUMF Dergisi makale yükleme aşamasında gerekli olan genel yazım formatına sahiptir. Makalenizi yazarken yükleme öncesi bu formatı kullanma ihtiyacı duyabilirsiniz. Süreci kolaylaştırmak açısından indirmeye hazır word formatları sizler için sunulmuştur.
Türkçe Makale Şablonu (*.docx)
İngilizce Makale Şablonu (*.docx) (tavsiye edilen)
Makaleniz revizyon aşamasında iken makalenizin kabulü için gereklilikleri yerine getirip çalışmanızı doğru bir formatta sisteme yüklemelisiniz.
Kör Hakemlik:
Gönderdiğiniz makale hakemlere gönderileceğinden, metin içerisinde yazarlar hakkında tanımlayıcı herhangi bir bilgiye yer vermemeniz son derece önemlidir.
Lütfen potansiyel tanımlayıcı bilgiler için metnin gövdesini gözden geçirin ve tüm öz atıfların hem metin içi atıflar hem de referanslar için Yazar (Yıl) olarak belirtildiğinden emin olun.
Makale Yapısı
Giriş
Çalışmanın amaçlarını belirtin ve ayrıntılı bir literatür taramasından veya sonuçların bir özetinden kaçınarak çalışma ile ilgili yeterli bir literatür zemini sağlayınız.
Materyal ve Metod
Çalışmanın diğer bir araştırmacı tarafından izlenilmesine imkan vermek için yeterli ayrıntı sağlayınız. Çalışmada kullanılan yöntemler özetlenmeli ve bir referans ile belirtilmelidir. Doğrudan daha önce yayınlanmış bir yöntemden alıntı yapıyorsanız, tırnak işaretleri kullanınız ve ayrıca kaynak belirtiniz. Mevcut yöntemlerde yapılacak herhangi bir değişiklik de açıklanmalıdır.
Sonuçlar
Sonuçlar açık ve net olmalıdır.
Tartışma
Bu kısım çalışmanın önemini vurgulamalı, sonuçların tekrarını içermemelidir. Sonuçlar ve tartışma kısmı birlikte de verilebilir. Literatürdeki çalışmalara büyük oranda atıfta bulunup tartışmaktan kaçınılmalıdır.
Sonuç
Çalışmanın ana sonuçları, tek başına veya bir Tartışma veya Sonuçlar ve Tartışma bölümünün bir alt bölümünü oluşturabilecek kısa bir Sonuçlar bölümü olarak da sunulabilir.
Teşekkür
Bu bölümde, yazarın katkısı veya finansman bölümlerinin dışında herhangi bir desteğe yer verebilirsiniz. Bu kısım, idari ve teknik desteği veya ayni bağışları (örneğin deneyler için kullanılan malzemeler) içerebilir.
Referanslar
Kaynakların IEEE atıf stili ile hazırlanması tavsiye edilir. Formatın detayları şablon dosyasında verilmiştir.
ORCID zorunluluğu
Dergimize makale gönderen yazarların ORCID numaralarını eklemeleri gerekmektedir. ORCID, Open Researcher ve Contributor ID'nin kısaltmasıdır. ORCID, Uluslararası Standart Ad Tanımlayıcı (ISNI) olarak da bilinen ISO Standardı (ISO 27729) ile uyumlu 16 haneli numaralı bir URL'dir. Bireysel ORCID için http://orcid.org adresinden ücretsiz kayıt oluşturabilirsiniz.
Telif Hakkı
Kabul edilen makalelerin yazarları, makalenin telif hakkını DUMF'ye devretmeyi ve DUMF'nin stiline bağlı kalarak nihai hallerini elektronik ortamda göndermeyi kabul etmelidir.
Dergi İntihal Politikası
Dicle Üniversitesi Mühendislik Dergisi, makaleleri/derlemeleri intihal açısından değerlendirme politikasına sahiptir. Dergimize makale göndermeden önce uygun intihal yazılım programları (iThenticate, Turnitin vb.) ile makalenizdeki benzerlik durumu/oranını kontrol etmeniz önerilir. Bu doğrultuda dergimize gönderilen makaleler/derlemeler ön değerlendirmeye tabi tutulur; Turnitin yazılımı ile belirlenen benzerlik oranı %30'un altında olan yazılar Yayın Kurulumuz tarafından kabul edilecektir. Belirtilen oranın (%30) üzerinde olan makaleler/incelemeler yazar(lar)a iade edilir.
Gönderim Sırasında Gerekli Dosyalar:
1) İntihal Formu (Makaleler IThenticate, Turnitin vb. raporlarla birlikte değerlendirilecektir)
2) Hakem Öneri Formu
3) Telif Hakları Devri Formu
4) Ön Yazı
Revizyon Sırasında Yazar tarafından yüklenmesi gerekli dosyalar:
1) Hakemlere Cevap Formu
2) Yapılan Değişiklikleri Gösteren Makale Dosyası
3) Makalenin Son Hali
Kabul sonrası yüklenmesi gereken dosyalar
1) Makalenin basıma hazır hali (yazar bilgileri eklenmiş versiyon)
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
İlgili makale çalışmanın yapıldığı kurum(lar)la ilgili uygun etik kurullar tarafından onaylandığına ve deneklerin çalışmayla ilgili bilgilendirilip onay verdiğine dair bir ifade içermelidir.
Etik Kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki gibidir:
-Katılımcılardan anket, görüşme, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak veri toplanmasını gerektiren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırma.
-İnsan ve hayvanların (materyal/veri dahil) deneysel veya diğer bilimsel amaçlarla kullanılması
-İnsanlar üzerinde klinik araştırma
-Hayvanlar üzerinde araştırma
-Kişisel verilerin korunması kanununa uygun olarak geriye dönük çalışmalar
-Başkalarına ait ölçek, anket ve fotoğrafların kullanımı için izin alınması ve sahiplerinin belirtilmesi
-Kullanılan fikir ve eserlerde telif haklarına uyulduğunun belirtilmesi
Ücret Politikası
Yayın Kurulunun 5 Ekim 2022 tarihli kararına göre talep edilen ücret miktarı revize edilmiştir.
Her makale gönderimi için "500TL" makale işletim ücreti talep edilmektedir. Bu ücret, Derginin profesyonel dizgisi için kullanılır. İlgili makale işletim ücreti kabul/red şartına bakılmaksızın makale gönderim sırasında talep edilmektedir.
Ücret Ödenecek Hesap Bilgileri:
Türk Lirası Hesabı (Banka/Şube): VakıfBank, Dicle Üniversitesi Bağlı Şubesi
Hesap Adı: Dicle Universitesi Muhendislik Fakultesi Dekanlığı
Hesap No: 00158007306834414
IBAN: TR300001500158007306834414
NOT: İlgili APC ödemesi makaleniz ön değerlendirmeden geçtikten sonra Dergi sekreteryasından alacağınız ön onay mesajı sonrası yapılmaktadır.
Lütfen Editör Kurulunun yapacağı ön değerlendirme sonrası Dergipark sistemi üzerinden alacağınız mesajı bekleyiniz.
Tel: +90-412 241 10 00 (3637)
E-posta: muhendislikdergisi@dicle.edu.tr
Dizinler
Atıf Dizinleri
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Editör Kurulu
Visiting Professor at Oxford University, Dr. Idris Bedirhanoglu, who holds Bachelor and MSc degrees in Civil Engineering, got his Ph.D. from Istanbul Technical University with a co-advisor from Purdue University where he did a part of his PhD. He has been a Professor of Structural Engineering at Dicle University since March 2023. He worked as a Research Scientist at the Engineering Faculty of New York University Abu Dhabi in 2018-2019. He is the author/co-author of more than 40 journals (SCI or SCIE) or international conference papers and a co-author of four book chapters. He is on the Editorial Board of M. of J. of World Architecture and Engineering News (2014-2016), and a reviewer of more than 20 journals (SCI or SCIE). He is skilled in structural analysis, particularly in evaluating existing structures and retrofitting. As well, he has provided consultancy to more than 100 industrial projects. He has served as a member of the Technical Delegation to Evaluate Objections to Risky Building Detections (Ministry of Environment and Urbanization, General Directorates for Environment and Urbanization), vice chair of the Civil Engineering Department at Dicle University (2018-2019) and chair of the structural engineering laboratory (2010-2018). His main research interests include seismic design and evaluation of RC and historical structures, retrofitting buildings with FRP composites or textile fibers, recycling concrete, nondestructive testing, fuzzy logic, and finite element analysis.
Teknik Editör
Dicle Üniversitesi'nden Elektrik-Elektronik Mühendisliği alanında 2017 yılında yüksek lisans derecesini, 2023 yılında doktora derecesini aldı. 2025 yılında Wake Forest University School of Medicine Center for Artificial Intelligence Research'de PostDoc derecesi aldı. Şuan Dicle Üniversitesi'nden Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünde Dr. Öğr. Üyesi olarak görev yapmaktadır. Araştırma ilgi alanları arasında Medikal Görüntü İşleme, Derin Öğrenme, Makine Öğrenmesi, Tıbbi Bilişim, Dijital Patoloji yer almaktadır.